4 thói quen bào mòn khớp háng, nguy cơ khiến nhiều người phải ngồi xe lăn

Dấu hiệu âm thầm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác

Chia sẻ với phóng viên, bác sĩ Pang Hee Nee, bác sĩ tư vấn cao cấp chuyên ngành phẫu thuật chỉnh hình tại Bệnh viện Đa khoa Singapore (SGH) cho biết thoái hóa khớp háng là tình trạng khớp bị hao mòn theo thời gian, gây đau và cứng khớp.

Khớp háng là một trong những khớp lớn nhất của cơ thể, chịu trách nhiệm nâng đỡ trọng lượng và giúp con người thực hiện các hoạt động như đi lại, chạy nhảy hay leo cầu thang. Khi khớp này bị tổn thương, người bệnh có thể gặp đau đớn kéo dài, hạn chế vận động, thậm chí trong trường hợp nặng có thể phải phụ thuộc vào xe lăn.

Trong số các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam có tỷ lệ mắc bệnh này cao. Đặc biệt, tỷ lệ thoái hóa khớp háng ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng. Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân chỉ từ 30–35 tuổi, thậm chí 23–25 tuổi đã phải thay khớp háng. Điều này kéo theo nguy cơ phải thay lại khớp trong 10–20 năm tới, làm gia tăng số ca phẫu thuật trong tương lai.

Nguyên nhân được bác sĩ chỉ ra gồm:

Hút thuốc lá: Làm giảm lưu thông máu đến xương, tăng nguy cơ hoại tử xương.

Uống rượu bia quá mức: Ảnh hưởng đến chuyển hóa xương, khiến khớp dễ bị tổn thương và suy yếu.

Chấn thương: Các chấn thương vùng háng, đặc biệt là gãy xương hoặc lệch khớp khi còn trẻ, có thể để lại hậu quả lâu dài. Những người chơi thể thao nhưng không khởi động đúng cách cũng có nguy cơ cao.

Bất thường bẩm sinh: Người mắc loạn sản phát triển khớp háng có cấu trúc khớp không ổn định, dễ thoái hóa khi trưởng thành.

Ngoài ra, tuổi tác và quá trình lão hóa tự nhiên cũng là yếu tố không thể tránh khỏi. Do khớp háng có biên độ vận động lớn, khớp dễ bị tổn thương theo thời gian, giống như bản lề cửa bị gỉ sau thời gian dài sử dụng.

Thoái hóa khớp háng thường tiến triển âm thầm. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tàn phế, mất khả năng đi lại. Theo bác sĩ Pang Hee Nee, các triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý khác.

Dấu hiệu thường gặp gồm đau vùng bẹn, mông hoặc đùi khi vận động; đi khập khiễng; cứng khớp, khó đứng lên hoặc ngồi xuống. Người bệnh cũng có thể gặp khó khăn khi mang giày, cắt móng chân và thường bị đau về đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Cơ hội điều trị

Trong những năm gần đây, nhiều bệnh nhân lựa chọn điều trị tại Singapore General Hospital một trong những cơ sở y tế hàng đầu thế giới trong lĩnh vực chỉnh hình.

Tại đây, bệnh nhân được tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến, từ điều trị bảo tồn như vật lý trị liệu, giảm cân, thay đổi lối sống đến phẫu thuật thay khớp háng toàn phần trong trường hợp nặng.

Với người bệnh điều trị bảo tồn, bác sĩ Pang Hee Nee cho biết người bệnh được tư vấn từ việc ngừng hút thuốc, hạn chế rượu bia, tập vật lý trị liệu, kiểm soát cân nặng và sử dụng thuốc giảm đau. Nếu không còn hiệu quả, người bệnh có thể được chỉ định thay khớp háng.

Tại Singapore General Hospital, các chuyên gia về chỉnh hình áp dụng phương pháp phẫu thuật hiện đại thực hiện bằng kỹ thuật đường mổ phía trước trực tiếp (DAA) với sự hỗ trợ của robot. Ưu điểm là giúp giảm xâm lấn, hạn chế tổn thương cơ, tăng độ chính xác và rút ngắn thời gian hồi phục. Nhờ đó, bệnh nhân có thể tập đi sớm, giảm nguy cơ biến chứng và thời gian nằm viện.

Ở giai đoạn nặng, thay khớp háng giúp giảm đau rõ rệt, phục hồi khả năng vận động và cải thiện chất lượng sống. Bác sĩ Pang khuyến cáo người bệnh nên cân nhắc phẫu thuật khi cơn đau kéo dài, không đáp ứng điều trị, hoặc khi việc đi lại, sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn.

Để phòng ngừa, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện thường xuyên và kiểm soát cân nặng hợp lý.