Ngày 4/9, Netflix phát hành Instadocs: The Decoy Plane, phim tài liệu dài 28 phút kể về chuyến thoát hiểm bí mật của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng trợ lý thân cận Natalie Harp khỏi chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) bằng xe chở suất ăn.
Đây là tác phẩm thứ ba trong loạt phim tài liệu Instadocs do nhà báo Mỹ Josh Tyrangiel - cựu Phó Tổng Biên tập tạp chí Time - giữ vai trò điều hành sản xuất. Hai tác phẩm trước là Alex Murdaugh: Unconvicted phát hành tháng 5 và The Prediction Games ra mắt tháng 7, xoay quanh các nền tảng dự đoán gây tranh cãi Kalshi và Polymarket.
Chuyến bay bí mật từ Thổ Nhĩ Kỳ
Theo diễn biến được thuật lại trong phim, ngày 7/7, ông Trump tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tại đây, ông được Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan tiếp đón và có phát biểu cứng rắn nhằm vào Iran.
Ngay trước khi rời Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng không trở về bằng chiếc Air Force One mới trị giá 400 triệu USD do Qatar tặng Mỹ vào năm 2025. Thay vào đó, ông sử dụng chiếc Air Force One cũ để bay tới căn cứ không quân Hoàng gia Anh Mildenhall.
Khi đó, lãnh đạo Mỹ cho biết chiếc Air Force One do Qatar tặng sẽ được đưa tới Mildenhall để trưng bày công khai. Tuy nhiên, Gram Slattery - phóng viên Nhà Trắng - chuyên về an ninh quốc gia của Reuters, cho rằng lý do thực sự có thể liên quan đến vấn đề an ninh.
“Vào thời điểm đó, giả thuyết chính đơn giản là Nhà Trắng đổi máy bay vì lý do an ninh. Họ không muốn thừa nhận chiếc máy bay mới chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn”, Slattery nói trong phim.
Carol Leonnig - phóng viên điều tra cấp cao của MS Now - tiết lộ ông Trump “tự đặt mình vào tình thế nguy hiểm hơn khi nhất quyết sử dụng chiếc máy bay được Qatar tặng”.
“Theo nguồn tin từ Cơ quan Mật vụ, tổng thống vô cùng xấu hổ vì chiếc máy bay phản lực do Qatar tặng mà ông từng nhiều lần tự hào lại không an toàn bằng chiếc Air Force One cũ, còn kém sang trọng hơn. Chiếc Air Force One cũ có khả năng tránh tên lửa tốt hơn nhiều. Khả năng tự bảo vệ trước những đòn tấn công đó là vô song, nhưng không có tổng thống nào có nguy cơ bị ám sát nhiều như Donald Trump”, Leonnig nói.
Trên thực tế, có nhiều âm mưu ám sát nhắm vào ông Trump. Nữ nhà báo kỳ cựu khẳng định Iran công khai tìm cách sát hại Tổng thống Mỹ kể từ tháng 1/2020, tức là sau khi ông ra lệnh không kích bằng máy bay không người lái khiến Thiếu tướng Qasem Soleimani - một trong những chỉ huy cấp cao của Iran - thiệt mạng.
Mối đe dọa được cho là gia tăng sau ngày 28/2, khi Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích chung của Mỹ và Israel tại Tehran, kéo theo chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran.
Leonnig cho biết chính Israel cung cấp thông tin tình báo cho ông Trump, cáo buộc Iran lên kế hoạch bắn hạ Air Force One.
Sau chia sẻ của bà Leonnig, phim chuyển cảnh đến sân bay Ankara Esenboğa của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7. Nhóm phóng viên tháp tùng Tổng thống Mỹ bị thu hút bởi cảnh tượng kỳ lạ - những xe chở suất ăn được đưa sát bên hông Air Force One.
Sau đó, điều bất thường khác xảy ra. Khi nhóm báo chí lên chiếc Air Force One cũ, nhân viên Nhà Trắng yêu cầu họ hạ rèm cửa sổ xuống. Một tháng sau, các phóng viên mới biết động thái đó nhằm che giấu việc ông Trump bí mật rời máy bay bằng xe chở suất ăn.
Alex Brandon - trưởng nhóm phóng viên ảnh Nhà Trắng của AP - bình luận: “Trong hơn 40 năm làm nghề, tôi chưa bao giờ rơi vào tình huống bị biến thành mồi nhử. Thật điên rồ! Quá điên rồ!”.
Màn thoát hiểm gây tranh cãi
Dan Lamothe - phóng viên chuyên trách an ninh quốc gia của The Washington Post - là người đầu tiên đưa tin về vụ việc.
Lamothe tiết lộ nhận được thông tin mật rằng ông Trump và Nhà Trắng liên tục nói dối về chiếc máy bay mà tổng thống sử dụng để trở về từ hội nghị NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo nguồn tin, ông Trump đã lên chiếc Air Force One cũ nhưng “nhanh chóng và bí mật” rời khỏi máy bay bằng cửa phía bên kia, sau đó bước lên xe chở suất ăn.
Đoạn video ghi lại cảnh chiếc xe chở suất ăn rời đi đúng lúc các phóng viên bước lên Air Force One cũ. Ông Trump sau đó được đưa tới chiếc máy bay C-32 để tiếp tục hành trình tới căn cứ Mildenhall.
Bài điều tra của Lamothe được đăng ngày 10/8. Một ngày sau, The Washington Post tiếp tục tiết lộ rằng không chỉ nhóm báo chí, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller cũng ở lại trên chiếc Air Force One, đóng vai trò “mồi nhử”.
Trong khi đó, Natalie Harp cùng “một số trợ lý không mấy nổi bật” được đi cùng ông Trump trên chuyến bay an toàn hơn.
Tuy nhiên, Instadocs: The Decoy Plane không đi sâu lý giải tại sao Harp và nhóm trợ lý cấp thấp được phép đi cùng tổng thống, trong khi các quan chức cấp cao lại ở trên chiếc máy bay được sử dụng làm mồi nhử. Phim cũng không xác định rõ mối đe dọa nhằm vào Air Force One có thực sự đáng tin cậy hay không.
![3.png](https://cdn.tienphong.vn/images/xTEDBPkb4qFqaboTj5pKf1V-Ka-4ulGHXJ8sJrElhVw/3.png.avif "Mỹ lấy nhóm phóng viên Nhà Trắng và nhiều quan chức cấp cao làm "mồi nhử" để ông Trump tẩu thoát khỏi Air Force One. Ảnh: AP.")
Việc tổng thống bí mật đổi máy bay để đánh lạc hướng không phải chưa từng có tiền lệ.
Bobby McDonald - cựu đặc vụ Mật vụ Mỹ phục vụ từ năm 1995 đến 2015 - kể trong phim tài liệu rằng Tổng thống Bill Clinton từng sử dụng máy bay bí mật và để lại một máy bay mồi nhử trong chuyến thăm Pakistan năm 2000.
Một quan chức Nhà Trắng nói với ê-kíp làm phim: “Nhiệm vụ cốt lõi của Cơ quan Mật vụ Mỹ là bảo vệ tổng thống. Họ đã hoàn thành nhiệm vụ đó”.
Tuy nhiên, theo Slattery, Nhà Trắng đã thất bại trong việc truyền tải hình ảnh về sức mạnh và khả năng kiểm soát tình hình.
“Tôi nghĩ rằng chuyện này phần nào đã trở thành biểu tượng cho việc cuộc chiến đã đi xa đến mức mà Nhà Trắng không lường trước được. Việc tổng thống phải ngồi trên xe chở suất ăn để tránh các mối đe dọa từ Iran không thể hiện sức mạnh, cũng không cho thấy khả năng kiểm soát tình hình. Họ biết rõ điều đó”, nam nhà báo nhận định.
