Người Hà Nội chơi cồng chiêng Tây Nguyên

Người Hà Nội chơi cồng chiêng Tây Nguyên
TP - Những ngày đầu tháng Ba, Viện Âm nhạc tràn ngập tiếng cồng chiêng Tây Nguyên từ sáng tới tối.

>Tiếng mã la và trường ca rừng thẳm

Chả là các cán bộ của Phòng Trưng bày và Biểu diễn Nhạc cụ của Viện đang dự một khóa học cồng chiêng Giarai do hai nghệ nhân Rơ Chăm H'Mut và Rơ Chăm Tih từ tỉnh Gia Lai ra đứng lớp.

Các thầy không quản giờ giấc nên lớp học kéo dài từ sáng đến tối, có khi tới 10 giờ đêm mới tan. Các thầy cũng quen dậy sớm, nên có hôm 4 giờ sáng đã gọi điện hỏi thăm học sinh tình hình bài vở. Sau 10 ngày, các nam thanh nữ tú Hà Nội đã hoàn thành được 5 bài chiêng trong các lễ Ăn trâu, Bỏ mả.

Hỏi về sinh hoạt cồng chiêng tại địa phương sau khi nghệ thuật này được UNESCO ghi nhận là di sản nhân loại, thầy H’Mut cho hay: “Vẫn thế. Nhà nước chưa hỗ trợ, chưa mở lớp. Thanh niên chỉ tập trong dịp lễ Tết thôi”.

H’Mut chơi chiêng từ năm 12-13 tuổi, là người giỏi nhất huyện Chư Pả, chiêng nào trong dàn cũng thạo. Nghề chính của ông là làm rẫy. Ông có 4 người con, 3 gái, 1 trai.

Theo tục lệ người Giarai, chỉ nam giới mới chơi cồng chiêng. Nhưng rất tiếc con trai H’Mut chưa kịp nối gót bố, đã đi ở rể. Từ khi cồng chiêng được quốc tế công nhận, H’Mut cũng có dịp đi diễn một số nơi: Hà Nội, TPHCM, Phú Yên…

Chuyên gia cồng chiêng, nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền nhận định: “Cồng chiêng gắn liền với lễ thức tín ngưỡng của đồng bào nhưng bây giờ rừng thì mất, môi trường thay đổi, một bộ phận đồng bào thay đổi tín ngưỡng, nên có những nơi truyền thống hoàn toàn mất đi.

Để giữ lại những lễ thức cổ truyền của đồng bào, ngoài việc đánh cồng chiêng phải có người nhớ được những bài khấn, nhớ được trình tự của một lễ thức…

Cả kho tàng văn hóa đó nằm trong người nghệ nhân H’Mut, và những người như thế hiện không còn nhiều ở Tây Nguyên.

Nhà nước nếu muốn bảo tồn một không gian văn hóa thực sự, phải có một chế độ đãi ngộ, động viên. Chúng tôi đang đệ trình với Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam phong Nghệ nhân cấp Hội cho H’Mut và ông Chủ tịch Hội đã đồng ý”.

H’Mut cho hay, ngay trong buôn của ông, lượng người theo Công giáo, Tin Lành cũng đã chiếm phân nửa. Đã theo đạo, họ không muốn chơi cồng chiêng, không muốn giữ lễ hội truyền thống nữa.

Nghệ nhân Rơ Chăm Tih, sinh 1973 cũng đứng đầu đội cồng chiêng của huyện cách H’Mut 30km. Anh Tih còn một xưởng sản xuất nhạc cụ ở địa phương chuyên bán cho khách du lịch. Lần này ra Hà Nội, anh cũng giúp Viện Âm nhạc chỉnh sửa nhạc cụ.

Một điều thú vị là trong khi chiêng của người Giarai là nghệ thuật của đàn ông, thì hầu hết thành viên dàn chiêng của Viện Âm nhạc là nữ.

Kim Ngọc- một trong những phụ nữ đầu tiên chơi cồng chiêng Giarai- cho biết: “Cầm chiêng hơi bị nặng tay, và để đánh được tiếng chiêng hay mình phải nhấc lên đừng tì vào đâu nhưng đôi khi mỏi tay quá vẫn phải tì một chút”.

“Khi đang chơi mà một người không kịp theo tiết tấu, dừng lại một cái là những người khác cũng không thể nào đánh được,” chị Hoài Thu- trưởng phòng Trưng bày và Biểu diễn Nhạc cụ nhận xét.

“Nhưng được cái các thầy nhiệt tình nên chúng tôi cũng ngấm được một phần hồn Tây Nguyên”.

Đánh cồng chiêng khác với nhạc cụ thông thường ở chỗ, mỗi nhạc công chỉ chơi đúng có một nốt và đảm đương một tiết tấu riêng để khi kết hợp lại thành bản nhạc hoàn chỉnh.

Để nhanh thuộc bài và không quên sau này, các học viên phải chép bài chiêng ra thành từng nốt. Vì thế mà thầy H’Mut nhận xét, tuy tay chưa thạo, nhưng học sinh Hà Nội lại thuộc bài nhanh.

Cùng chuyên mục

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.