Thị trường lao dốc
Chị Hương (ngụ phường An Lạc, TPHCM) mua chân giò tại một siêu thị gần nhà với giá khoảng 56.000 đồng/kg, sườn non 125.000 đồng/kg, một số loại sườn cọng chỉ khoảng 45.000 đồng/kg. Theo chị Hương, thịt heo nhập khẩu đông lạnh xuất hiện ngày càng nhiều tại siêu thị và chợ dân sinh. Nhiều tiểu thương bán song song thịt heo nóng trong nước và thịt đông lạnh nhập khẩu.
“Thịt nhập thường được cắt bằng máy nên nhìn rất trơn tru. Giá cũng thường rẻ hơn hàng trong nước từ 50.000-80.000 đồng/kg, tùy loại” - chị Hương nói.
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, trong 7 tháng năm nay, Việt Nam đã nhập 595.700 tấn thịt và các sản phẩm từ thịt, trị giá 1,7 tỉ USD, tăng 11,4% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái.
Với thịt heo, lượng nhập đạt 112.090 tấn, tăng 27,1%, trong khi giá trị giảm 20,9%. Giá nhập khẩu bình quân chỉ khoảng 43.000 đồng/kg, giảm 38,4% so với cùng kỳ năm 2025. Còn với thịt và phụ phẩm gia cầm đạt gần 217.400 tấn, trong đó thịt gà chiếm hơn 90%. Bình quân mỗi tháng, hơn 31.000 tấn thịt gia cầm được nhập khẩu.
Không chỉ thịt, giá nhiều loại trái cây trong nước chịu sức ép cạnh tranh với nhiều nông sản nhập khẩu. Như táo Mỹ, Úc hiện có giá từ 35.000 - 49.000 đồng, lựu đỏ Thái Lan 35.000 đồng, lê Hàn Quốc khoảng 50.000 đồng/kg… thu hút rất đông khách mua.
Nhiều loại trái cây trong nước có giá chỉ tầm 10.000 đồng nhưng sức mua rất ì ạch. Như cam sành chỉ 7.000-10.000 đồng/kg, dưa hấu 10.000 đồng/kg, bơ 15.000 đồng/kg. Đặc biệt, thanh long bán lẻ tại TPHCM chỉ từ 5.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm tiểu thương bán 10.000 đồng/3 kg. Tại các vùng trồng Long An, Tiền Giang trước đây, giá mua xô có thời điểm chỉ 1.000-2.000 đồng/kg.
Nguồn cung tăng mạnh do nhiều diện tích đồng loạt thu hoạch, trong khi đầu ra thanh long vẫn phụ thuộc khá lớn vào xuất khẩu, chủ yếu là thị trường Trung Quốc. Theo nhiều nông dân, giá thành sản xuất thanh long vụ thuận khoảng 4.000 đồng/kg, vụ nghịch khoảng 10.000 đồng/kg. Điều này khiến nhiều nhà vườn đứng trước nguy cơ thua lỗ khi giá thu mua xuống thấp.
Nông dân lo bỏ nghề
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Kim Đoán - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai - thừa nhận tình hình chăn nuôi trong nước hiện nay rất ảm đạm.
“Sức ép lớn nhất hiện nay là sự cạnh tranh về giá. Giá thịt heo nhập khẩu khoảng 40.000-43.000 đồng/kg, trong khi giá heo hơi trong nước cao hơn. Giá gà tại cửa chuồng chỉ khoảng 32.000 đồng/kg, Trong khi giá thành sản xuất đã tiệm cận 40.000 đồng/kg. Như vậy, người chăn nuôi đang phải chịu lỗ khoảng 6.000-8.000 đồng/kg.
Đáng lo hơn, giá thức ăn chăn nuôi trong tháng này tiếp tục tăng lần thứ 5, mỗi lần khoảng 200-400 đồng/kg. Với quy mô chăn nuôi lớn, những khoản tăng tưởng như nhỏ này cộng lại trở thành chi phí rất lớn, khiến người nuôi càng khó cầm cự” - ông Đoán nói.
Theo ông Đoán, thịt nhập khẩu giá rẻ không chỉ cạnh tranh tại chợ, siêu thị mà còn đi vào bếp ăn công nghiệp, trường học và doanh nghiệp. Những đơn vị phải tiết giảm chi phí sẽ có xu hướng lựa chọn nguồn hàng giá thấp nếu đáp ứng yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Trong khi đó, các cam kết thương mại khiến nhiều mặt hàng nhập khẩu có thuế suất về 0%, buộc chăn nuôi trong nước phải cạnh tranh trực tiếp với nguồn hàng từ những quốc gia có lợi thế lớn về quy mô và chi phí.
Ông Đoán cho rằng sức ép sẽ còn lớn hơn khi Trung Quốc đang dư thừa nguồn cung heo, đồng thời các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục đầu tư vào Việt Nam với những trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Doanh nghiệp lớn có lợi thế về công nghệ, kiểm soát dịch bệnh, quản lý và chi phí, trong khi hộ nuôi nhỏ lẻ rất khó cạnh tranh.
Theo ông Đoán, giải pháp tình thế hiện nay là nhiều hộ nông dân bắt đầu phát triển giống vật nuôi bản địa như heo rừng phục vụ thị trường đặc sản. Tuy nhiên đây chỉ là giải pháp ngách, không thể giải quyết bài toán cho hàng triệu người chăn nuôi.
"Nếu không có giải pháp căn cơ, người chăn nuôi nhỏ lẻ sẽ ngày càng khó có cửa tồn tại. Đây là bài toán rất khó của ngành chăn nuôi trong những năm tới" - ông Đoán nói.
Ở góc độ trồng trọt, ông Nguyễn Văn Mười - Phó Tổng thư ký Vinafruit, Chủ tịch CLB Doanh nghiệp nông nghiệp nhiệt đới - cho biết, nhập khẩu rau quả vào Việt Nam tăng nhanh. Trong 7 - 8 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu rau quả đạt khoảng 2,2 tỷ USD, tăng 26-27% so với cùng kỳ.
Ông Mười cho rằng, thị trường đang phân hóa rõ theo chất lượng, giá cả và nhóm khách hàng. Người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, từ sản phẩm trong nước đến hàng nhập khẩu, từ phân khúc bình dân đến cao cấp. Điều này đặt người sản xuất trước yêu cầu phải thay đổi, không chỉ sản xuất nhiều hơn mà phải sản xuất tốt hơn.
