Thách thức lớn về nhân sự, bộ máy, cơ sở vật chất...
Ngày 29/5, Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa tổ chức tọa đàm với chủ đề “Nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan báo chí địa phương sau sáp nhập”. Tham dự buổi tọa đàm có lãnh đạo 12 cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.
Tại buổi tọa đàm, lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, các chuyên gia đã tập trung thảo luận một số vấn đề trọng tâm như: Công tác quản trị; tổ chức sản xuất nội dung; chuyển đổi số và phát triển báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại. Bài toán tự chủ tài chính và phát triển kinh tế báo chí cũng được nhiều đại biểu trao đổi nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế tự chủ phù hợp với đặc thù hoạt động báo chí; tạo điều kiện để cơ quan báo chí nâng cao chất lượng hoạt động, đầu tư cho công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí phục vụ công chúng.
Thách thức lớn nhất đầu tiên sau 1 năm vận hành mô hình hợp nhất chính là sự xáo trộn về nhân sự và tư duy tác nghiệp. Việc gộp chung các cơ quan từ nhiều địa phương với những đặc thù khác nhau đòi hỏi một sự dung hợp rất lớn. “Vì vậy, đòi hỏi đơn vị phải lấy kỷ luật, kỷ cương làm nền tảng điều hành với phương châm đoàn kết, kỷ cương, tình thương và trách nhiệm", ông Lê Huy Toàn - Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng chia sẻ.
Trong khi đó, ông Hoàng Đăng Khoa - Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế, thẳng thắn chỉ ra 3 nhóm khó khăn lớn gồm: Nhân lực, cơ sở vật chất và tài chính. Trong đó, về nhân sự thì các tòa soạn đang rơi vào tình trạng thừa người làm chuyên môn truyền thống nhưng lại thiếu về công nghệ, chuyển đổi số. Từ áp lực đó, bà Nguyễn Thị Thanh Hải - Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Sơn La, cho rằng: Phóng viên của các loại hình báo chí phải chủ động học tập nghiệp vụ lẫn nhau để tiến tới 1 phóng viên phải thực hiện cùng lúc 4 loại hình báo chí đối với 1 sự kiện.
Một nút thắt lớn khác được các đại biểu phân tích là sự thiếu đồng bộ trong quy trình làm báo đa phương tiện. Ông Phạm Văn Báu - Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa, nhìn nhận: Trước sự cạnh tranh mạnh mẽ của mạng xã hội, báo chí địa phương buộc phải thay đổi cách thực hiện tin, bài và tư duy sản xuất. Chuyển đổi số không chỉ là thay đổi về công nghệ, kỹ thuật mà quan trọng hơn là chuyển đổi nội dung số. Nếu không tạo được nội dung nổi trội, mới mẻ, hấp dẫn thì báo chí địa phương rất dễ tụt hậu và mất lợi thế cạnh tranh.
Ở góc nhìn lớn hơn, ông Trương Duy Hòa - Phó Giám đốc VTV8, cho rằng: Việc chia sẻ dữ liệu và hợp tác liên vùng là một hướng đi đáng tham khảo. Tuy không sáp nhập theo mô hình địa phương, nhưng Đài Truyền hình Việt Nam đã thực hiện sáp nhập các kênh, bỏ các đài khu vực và chuyển đổi VTV8 thành kênh quốc gia về văn hóa, du lịch. Xu thế này đặt ra yêu cầu hợp tác với các đài địa phương và chia sẻ dữ liệu với các kênh truyền hình khác để cùng nhau phát triển trong tình hình mới.
Còn nhiều điểm nghẽn về cơ chế tài chính, kinh tế báo chí
Theo các đại biểu dự tọa đàm, rào cản lớn nhất, chi phối trực tiếp đến sự ổn định của các tòa soạn sau sáp nhập chính là cơ chế tài chính. Việc tồn tại song song 2 cơ chế tài chính giữa báo in vốn được Nhà nước giao nhiệm vụ, cấp kinh phí và khối truyền hình chủ yếu thực hiện tự chủ đã tạo ra những bất cập lớn.
Ông Phạm Văn Báu - Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa, chia sẻ: Sự chênh lệch thu nhập đã ảnh hưởng đến tâm lý người lao động, khó tạo sự đồng thuận. Khi Trung ương ban hành định mức mới, việc phải tạm dừng phương án tài chính để rà soát khiến đơn vị lúng túng, bị động, phần lớn kinh phí phải ưu tiên cho truyền hình khiến nguồn đầu tư cho các lĩnh vực khác bị thu hẹp. Do đó, cần sớm tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh chính sách nhuận bút phù hợp và đẩy nhanh lộ trình tự chủ tài chính gắn với cơ chế Nhà nước đặt hàng để các cơ quan ổn định hoạt động.
Đồng quan điểm, ông Đoàn Xuân Hiếu - Giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình Đà Nẵng, khẳng định: Sau 1 năm vận hành bộ máy mới, các cơ quan cần xác định rõ các trụ cột trọng tâm gồm: Nội dung, tài chính và chuyển đổi số. Hiện sự chênh lệch thu nhập và cách phối trộn giữa 4 loại hình báo chí vẫn tồn tại khác biệt, gây tranh luận trong quá trình vận hành. Để giải quyết, cần quan tâm phát triển kinh tế báo chí để có nguồn thu ổn định, từ đó tăng nhuận bút, xây dựng các quỹ đầu tư phát triển, tạo động lực cho đội ngũ gắn bó với nghề. Đối với công tác truyền thông chính sách, các sở, ngành và địa phương cần chủ động xây dựng dự toán kinh phí hằng năm để phối hợp với cơ quan báo chí triển khai hiệu quả hơn.
Trong khi đó, bà Hoàng Hoài Phương - Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Ninh Bình, chia sẻ: Ninh Bình là địa phương sáp nhập từ 3 tỉnh trước đây, khi hợp nhất 6 cơ quan thành 1, số lượng cán bộ chủ chốt rất lớn và nhân sự hơn 400 người. Vì vậy, đơn vị phải mất 1 năm vô cùng khó khăn để xây dựng lại cơ chế, bộ máy và khung nhuận bút chung nhằm tạo ra sự hài hòa giữa các loại hình báo chí.
Kết luận buổi tọa đàm, Phó Giám đốc phụ trách Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa Lê Hoàng Triều đánh giá, tọa đàm đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý báu của các đại biểu. Thông qua tọa đàm, ban tổ chức nhận thấy, để nâng cao chất lượng cần phải giải quyết vấn đề nhân sự; đào tạo phóng viên để đáp ứng được yêu cầu thực hiện cả 4 loại hình báo chí. Cùng với đó, có giải pháp về nguồn thu ngân sách; ngoài việc Nhà nước giao nhiệm vụ cần hướng tới cơ chế đặt hàng, đảm bảo thu phải đủ bù chi.
Theo ông Lê Hoàng Triều, để vượt qua khó khăn trước mắt, cần có tinh thần đoàn kết, chia sẻ, thấu hiểu trong nội bộ cơ quan. "Qua đây, ban tổ chức mong muốn cơ quan chức năng kiến nghị đến cơ quan Trung ương có những giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn sau sáp nhập; kiến nghị các cơ quan báo chí địa phương nghiên cứu tổ chức các hội thảo chuyên đề thường niên để nâng cao hơn nữa chất lượng báo chí", ông Lê Hoàng Triều kiến nghị.
