Siết tiêu chuẩn chất lượng đào tạo y khoa

TP - Bộ GD&ĐT vừa chính thức công bố dự thảo thông tư ban hành chuẩn cơ sở giáo dục đại học (ĐH) với nhiều điều chỉnh. Đây là lần đầu tiên cơ quan quản lí đưa các chỉ số đặc thù vào bộ chuẩn chung, tập trung mạnh mẽ vào hai lĩnh vực cốt lõi là pháp luật và sức khỏe.

Theo dự thảo, tại khoản 7 điều 6, các cơ sở đào tạo khối ngành đặc thù ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung sẽ phải vượt qua các “hàng rào kĩ thuật” riêng biệt, hầu hết liên quan trực tiếp đến cơ hội cọ xát thực tế của người học. Đối với lĩnh vực sức khỏe, tỉ lệ sinh viên được bố trí cơ sở thực hành theo chương trình phải đạt tuyệt đối 100%.

Bên cạnh đó, tối thiểu 80% giảng viên thực hành phải sở hữu chứng chỉ hành nghề còn hiệu lực, ít nhất 30% giảng viên kiêm nhiệm đến từ chính các cơ sở thực hành, và 100% chương trình đào tạo phải có hợp đồng liên kết ổn định với cơ sở thực hành trong thời gian ít nhất 5 năm.

13a.jpg
Sinh viên y dược thực hành tại phòng thí nghiệm. Ảnh: NGHIÊM HUÊ

Đáng chú ý, dự thảo đã bóc tách và áp các chỉ số định lượng cụ thể cho từng nhóm ngành chuyên sâu. Đối với nhóm ngành y khoa, y học cổ truyền và phục hồi chức năng, mỗi trường phải đảm bảo tỉ lệ tối thiểu là 10 sinh viên/giường bệnh thực hành. Đi kèm với đó là yêu cầu trên 95% sinh viên được thực hành lâm sàng trên người bệnh thực, toàn bộ người học phải tham gia trực lâm sàng, và 70% giảng viên lâm sàng có trình độ sau đại học trở lên.

Một điểm mới mang tính đột phá khác của dự thảo lần này là việc chuyển dịch phương thức quản lí. Thay vì dựa vào các báo cáo hành chính giấy tờ mang tính đối phó như trước, Bộ GD&ĐT sẽ tăng cường quản trị hoàn toàn dựa trên dữ liệu. Mọi thông tin về người học, đội ngũ giảng viên, điều kiện cơ sở vật chất và kết quả hoạt động sẽ được đồng bộ theo thời gian thực trên hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục đại học (HEMIS) để phục vụ công tác giám sát.

Sự siết chặt này cũng xuất hiện tương tự ở nhóm ngành răng hàm mặt với định mức 10 người học/ghế nha khoa và 90% sinh viên được điều trị trên bệnh nhân thực. Ở nhóm điều dưỡng và hộ sinh, yêu cầu đặt ra là phải có 30% điều dưỡng hoặc hộ sinh trưởng tại cơ sở thực hành trực tiếp tham gia giảng dạy, đảm bảo toàn bộ sinh viên hoàn thành nghĩa vụ chăm sóc người bệnh thực tế. Đối với dược học, y tế công cộng và kĩ thuật y học, dự thảo cũng đưa ra các chỉ tiêu nghiêm ngặt về tỉ lệ giảng viên có kinh nghiệm thực tế tối thiểu 12 tháng, yêu cầu sinh viên phải được làm việc tại nhà thuốc, nhà máy, các trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) hoặc thực hành trên hệ thống thiết bị thực, thiết bị mô phỏng chuẩn hóa.

Cần “chốt chặn” hai đầu

Đánh giá về những điều chỉnh này, PGS.TS.BS Ngô Mạnh Hùng, Trưởng Khoa Phẫu thuật Thần kinh tại Bệnh viện ĐH Y Dược cơ sở Linh Đàm (ĐH Quốc gia Hà Nội) đồng thời là Phó Trưởng Bộ môn Ngoại Thần kinh tại Trường ĐH Y Dược, khẳng định quy định 10 sinh viên/giường bệnh là bước đi rất tiến bộ, hợp lí và vô cùng cấp thiết. Từ thực tế từng công tác tại Bệnh viện Việt Đức, nơi mỗi năm đón nhận hàng nghìn lượt học viên đổ về thực tập lâm sàng, ông nhìn nhận xu hướng các trường tư thục và đa ngành ồ ạt xin mở ngành y khoa đang khiến xã hội lo ngại về chất lượng đầu ra. Việc dựng lên các hàng rào kĩ thuật định lượng như trên sẽ buộc các trường phải có trách nhiệm hơn trong việc tìm kiếm, kí kết với các cơ sở thực hành đủ năng lực, đồng thời thúc đẩy các bệnh viện tự nâng cấp chuyên môn nếu muốn tiếp nhận người học.

Tuy nhiên, vị chuyên gia hàng đầu về phẫu thuật thần kinh cũng lưu ý, để quy định này đạt hiệu quả thực chất và tránh các kẽ hở, cơ quan quản lí cần kiểm soát song song cả hai đầu, bao gồm số lượng sinh viên/giường bệnh và số lượng sinh viên/bác sĩ hướng dẫn. Đặc biệt, Bộ GD&ĐT cần tính toán chi tiết đến yếu tố đặc thù của từng tuyến bệnh viện. Thực tế cho thấy các bệnh viện trung ương có quy mô giường lớn và mặt bệnh đa dạng sẽ giúp ích rất nhiều cho tay nghề sinh viên, trong khi các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện thường có ít mô hình bệnh tật và hạn chế hơn. Do đó, việc cào bằng định mức mà thiếu sự đánh giá sát sao về chất lượng mặt bệnh tại từng cơ sở thực hành có thể sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực của đội ngũ y bác sĩ tương lai.

GS.TS Trần Diệp Tuấn, Trường ĐH Y Dược TPHCM, đồng tình với chủ trương siết chặt đào tạo các ngành đặc thù, đặc biệt là ngành y khoa, trong bối cảnh việc cấp phép mở ngành quá dễ dàng thời gian qua đang khiến dư luận hoài nghi về năng lực hành nghề của sinh viên tốt nghiệp. Để giải quyết triệt để tình trạng này, ông đề xuất việc mở ngành đào tạo bác sĩ phải được thẩm định nghiêm ngặt ở mức cao nhất theo các tiêu chí đặc thù, thay vì áp dụng chung một bộ tiêu chuẩn của các lĩnh vực khác.

Bên cạnh quy trình kiểm định, GS.TS Trần Diệp Tuấn nhấn mạnh điều kiện kiên quyết để mở ngành y là phải có bệnh viện thực hành và đội ngũ giảng viên cơ hữu đủ chuẩn. Ông thẳng thắn chỉ ra thực trạng nhiều cơ sở hiện nay đang làm sai lệch bản chất đào tạo khi chủ yếu ký hợp đồng với bác sĩ bệnh viện để đối phó. Dù bác sĩ bệnh viện đóng vai trò rất quan trọng trong việc hướng dẫn thực hành, họ vẫn không thể thay thế đội ngũ giảng viên đại học, những người chịu trách nhiệm xây dựng nền tảng lí luận khoa học vững chắc cho sinh viên. Từ những bất cập đó, ông kiến nghị cần rà soát và đánh giá lại toàn diện thực trạng các trường đang đào tạo ngành y hiện nay để xem đã thực sự đạt chuẩn hay chưa.

Cùng chuyên mục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

TPO - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn vừa kí quyết định điều động, bổ nhiệm ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên đồng thời là Tổng giám đốc công ty TNHH Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

TPO - Một bài kiểm tra để giấy trắng, vài dòng chữ nguệch ngoạc từng khiến cô giáo Bùi Thị Hương, Trường THCS xã Cúc Phương (Ninh Bình) trăn trở nhiều ngày. Nhưng suốt gần 30 năm đứng lớp ở vùng khó khăn, cô đã chọn kiên nhẫn thay vì trách phạt, chọn yêu thương để đánh thức niềm tin và khơi dậy khát vọng học tập trong những đứa trẻ còn nhiều mặc cảm.

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

TPO - Những tấm thiệp tự làm, bó hoa giấy hay lời chúc viết nắn nót vẫn là món quà khiến thầy cô xúc động trong ngày 20/11. Thế nhưng, phía sau ngày tri ân đôi khi lại là những cuộc bàn bạc về quà cáp, mức đóng góp và cả nỗi lo con bị thiệt thòi nếu gia đình không tham gia. Khi nào món quà thực sự xuất phát từ lòng biết ơn và khi nào nó trở thành áp lực?

Nghiên cứu trong phòng lab tại trường ĐH Ảnh: NTCC

Dự thảo chuẩn giáo sư, phó giáo sư: Tự chủ nửa vời, rào cản chồng rào cản

TP - Dự thảo quy định mới về tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) của Bộ GD&ĐT hướng tới trao quyền cho các trường đại học. Tuy nhiên, những rào cản về hạn mức số lượng, công bố khoa học, ghi nhận sản phẩm đổi mới sáng tạo và cơ chế đánh giá đang tạo ra nhiều nghịch lí, có nguy cơ làm giảm ý nghĩa của chủ trương tự chủ.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

TPO - Ngày 15/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Trường THPT A Trần Hưng Đạo (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Ninh Bình.

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPO - Trong năm 2026, Ban Tổ chức giải thưởng tiếp nhận 1.645 hồ sơ giới thiệu từ 158 đơn vị, 349 trường học. Qua quá trình xét chọn, thẩm định, Ban Thường vụ Thành Đoàn TPHCM quyết định tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu TPHCM.

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Ngày 15/11, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm (Hà Nội) đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm thành lập trường (1961–2026). Buổi lễ có sự tề tựu đông đủ của hàng nghìn thầy cô giáo và các thế hệ học trò, cùng nhau ôn lại chặng đường vẻ vang nửa thập kỷ "dạy chữ, dạy người".

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

TPO - Từng nghĩ sẽ dành trọn thời gian cho thi đấu, thầy Phan Tấn Thành chọn làm giáo viên thể dục khi vẫn đang theo đuổi Vovinam chuyên nghiệp. Nhớ tiết dạy đầu tiên, thầy kể điều khiến mình hồi hộp nhất là làm sao để học trò hiểu động tác và muốn tập cùng thầy.