“Có máy móc, nuôi cá nhàn hơn”
Gắn bó với nghề nuôi thủy sản từ năm 2011, anh Hà Văn Kiên, xã Tân Dĩnh, có 4 mẫu ao nuôi cá. Trước đây, việc chăm sóc đàn cá phụ thuộc nhiều vào sức người, từ cho cá ăn đến theo dõi chất lượng nước và vận hành các thiết bị trong ao.
Tham gia chương trình hỗ trợ phát triển nuôi thủy sản ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa, gia đình anh Kiên được Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Bắc Ninh hỗ trợ con giống cùng nhiều thiết bị phục vụ sản xuất như máy cho cá ăn, máy đo môi trường nước, máy quạt nước tạo ôxy và tủ điện, với tổng kinh phí hỗ trợ khoảng 30 triệu đồng.
Theo anh Kiên, sự hỗ trợ không chỉ giúp gia đình giảm một phần chi phí đầu tư ban đầu mà còn tạo điều kiện để người nuôi tiếp cận cách làm mới.
“Được hỗ trợ máy móc, thiết bị giúp việc chăm sóc cá thuận lợi hơn, bà con cũng có thêm điều kiện áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đây là chương trình rất tốt, có lợi cho người dân nuôi thủy sản”, anh Kiên chia sẻ.
Cũng có nhiều năm gắn bó với nghề, anh An Lê Xuân Mười, nuôi thủy sản từ năm 2015 trên diện tích 4 mẫu, cho biết gia đình được hỗ trợ men nuôi cá, máy quạt nước ôxy và tủ điện tự động hóa có thể điều khiển bằng điện thoại, tổng trị giá hơn 20 triệu đồng.
Với thiết bị điều khiển từ xa, người nuôi có thể chủ động hơn trong việc vận hành hệ thống phục vụ ao nuôi, nhất là những thời điểm cần tăng cường ôxy hoặc kiểm soát các thiết bị.
“Chương trình hỗ trợ giúp ích rất nhiều cho kinh tế gia đình. Không chỉ được hỗ trợ về vật chất, người nuôi còn có thêm động lực, tinh thần để cùng nhau phấn đấu, phát triển sản xuất. Điều này cho thấy sự quan tâm đến người dân làm thủy sản”, anh Mười nói.
Từ ao cá đến công nghệ 4.0
Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Bắc Ninh, những năm gần đây, sản xuất thủy sản trên địa bàn phát triển mạnh, trở thành nghề mang lại thu nhập khá cho người nông dân. Sản xuất thủy sản đang chuyển dần theo hướng nuôi thâm canh, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.
Đáng chú ý, công nghệ 4.0, trong đó có tự động hóa, đang từng bước được đưa vào các ao nuôi. Các hệ thống điều khiển từ xa giúp máy móc, thiết bị hoạt động chủ động hơn trong quá trình sản xuất.
Thực tế, phần lớn ao nuôi nằm xa khu dân cư hoặc tách biệt với nơi ở của các hộ dân, khiến việc quản lý, chăm sóc thủy sản mất nhiều thời gian và nhân công. Việc ứng dụng tự động hóa được đánh giá có thể giúp tăng năng suất 10-20%, giảm chi phí 5-10%, đồng thời hạn chế đáng kể rủi ro do thiên tai, dịch bệnh và các yếu tố bất lợi trong quá trình nuôi.
Tuy nhiên, số mô hình nuôi thủy sản ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa trên địa bàn vẫn còn hạn chế. Một bộ phận người dân chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ, trong khi việc đầu tư thiết bị đòi hỏi nguồn vốn tương đối lớn và cần được thực hiện đồng bộ.
Để thúc đẩy chuyển đổi này, tỉnh đã triển khai Đề án “Phát triển tự động hóa trong nuôi thủy sản thâm canh giai đoạn 2021-2025”, hướng tới chuyển giao khoa học công nghệ, xây dựng các mô hình thủy sản công nghệ cao để người dân học tập, áp dụng và nhân rộng.
Theo mục tiêu đề án, 140 ha diện tích nuôi thủy sản tại các tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất được xây dựng với 130 mô hình thâm canh công nghệ cao, áp dụng tự động hóa trong quản lý, chăm sóc và nuôi dưỡng. Cùng với đó là các chương trình tập huấn, tuyên truyền, tham quan, học tập kinh nghiệm nhằm nâng cao trình độ sản xuất cho người nuôi.
Các hộ tham gia còn được hỗ trợ thiết bị cảm biến, máy sục khí tạo ôxy, máy cho cá ăn, camera kết nối internet qua máy tính, điện thoại; hỗ trợ con giống, chế phẩm sinh học và thiết bị đo môi trường nước.
Đặc biệt, đề án đặt mục tiêu hình thành 15-20 nhóm hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất thủy sản công nghệ cao, áp dụng tự động hóa để hỗ trợ nhau trong sản xuất, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi liên kết.
Theo tính toán từ đề án, việc ứng dụng tự động hóa góp phần giảm nhân công, hạn chế rủi ro và tạo ra hơn 1.960 tấn cá thương phẩm. Hiệu quả kinh tế dự kiến đạt lợi nhuận trung bình khoảng 180,8 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với phương thức nuôi thâm canh thông thường.
Không chỉ hướng tới tăng năng suất, việc đưa công nghệ vào ao nuôi còn góp phần kiểm soát môi trường nước, giảm nguy cơ dịch bệnh, hạn chế ô nhiễm và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Với những hộ như anh Hà Văn Kiên và anh An Lê Xuân Mười, sự hỗ trợ về thiết bị không chỉ là khoản đầu tư được san sẻ mà còn mở ra cơ hội tiếp cận phương thức sản xuất hiện đại, giảm sức lao động và nâng cao hiệu quả kinh tế.
