Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H.X.T. (72 tuổi) được tiếp nhận ngày 6/10 trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang điều trị thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não.
Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy bệnh nhân dương tính với cúm A. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm phổi nặng, chức năng trao đổi khí tại phổi suy giảm đáng kể. Để duy trì oxy máu, bệnh nhân cần được hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40-50%.
Các xét nghiệm cũng ghi nhận phản ứng viêm và những chỉ số liên quan đến nhiễm khuẩn tăng cao. Người bệnh được điều trị cúm A, xử trí tình trạng nhiễm khuẩn đồng thời hỗ trợ hô hấp tích cực.
ThS.BSNT Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết sau ba ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn nặng, khả năng tự duy trì hô hấp chưa đáp ứng yêu cầu nên người bệnh tiếp tục phải thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.
Một trong những yếu tố gây khó khăn cho quá trình điều trị là di chứng tai biến mạch máu não, đặc biệt đợt nhồi máu não gần đây, khiến khả năng ho và khạc đờm của bệnh nhân suy giảm.
Trong khi đó, tình trạng viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Khi người bệnh không thể ho khạc hiệu quả, đờm dễ ứ đọng, cản trở việc làm sạch đường thở, ảnh hưởng đến thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng.
Theo BS Huyền, bệnh nhân vẫn đang trong giai đoạn cấp, tổn thương phổi còn nặng, cần tiếp tục được hỗ trợ hô hấp, chăm sóc đường thở và theo dõi sát. Khả năng ho khạc kém cũng khiến quá trình điều trị có thể kéo dài.
Khó thở tăng dần dù chỉ sốt khoảng 38 độ C
Một trường hợp khác được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, dù trước đó triệu chứng sốt không nổi bật.
Bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà thường xuyên trong khoảng 3-4 tháng gần đây.
Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, mệt mỏi và ăn uống kém. Nhiệt độ cơ thể chỉ khoảng 38 độ C, không sốt cao rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khó thở ngày càng nặng khiến gia đình phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhà.
Sau khi xét nghiệm xác định mắc cúm A, bệnh nhân được hỗ trợ thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút. Do suy hô hấp nặng, người bệnh tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập Khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã, thở nhanh, da và niêm mạc nhợt, phổi có nhiều ran bất thường. Trước diễn biến nguy kịch, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và tiến hành hồi sức tích cực.
Dù được can thiệp khẩn cấp, tình trạng bệnh vẫn tiếp tục tiến triển nhanh. Người bệnh xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù đã được hồi sức tích cực.
Theo các bác sĩ, ở người mắc COPD, đường thở thường bị viêm và tắc nghẽn kéo dài, khiến chức năng hô hấp suy giảm. Khi nhiễm cúm A, tình trạng viêm đường hô hấp và tăng tiết dịch có thể làm nặng thêm sự tắc nghẽn vốn có. Tổn thương phổi do virus đồng thời làm giảm khả năng trao đổi khí, đẩy người bệnh vào nguy cơ suy hô hấp.
Hai trường hợp cho thấy cúm A có thể diễn biến nghiêm trọng ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Đặc biệt, mức độ sốt không phải căn cứ duy nhất để đánh giá tình trạng bệnh; những biểu hiện như khó thở tăng dần, thở nhanh hoặc sức khỏe suy giảm nhanh cần được chú ý.
Dấu hiệu nào cảnh báo cúm A chuyển nặng?
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các hạt dịch tiết khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Những triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi.
Ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, bệnh có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có, dẫn đến suy hô hấp và những biến chứng nguy hiểm.
ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khuyến cáo người dân chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt với những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Các biện pháp phòng bệnh cần được duy trì gồm vệ sinh tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng mắc bệnh. Người đang mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây lan.
Khi trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp. Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng là những cảnh báo cần được xử trí y tế kịp thời.
Ở trẻ em, cần đặc biệt lưu ý tình trạng khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước.
Các bác sĩ nhấn mạnh, người mắc cúm A không nên chủ quan chỉ vì sốt nhẹ hoặc đã hết sốt. Việc theo dõi sát diễn biến hô hấp và những thay đổi bất thường của sức khỏe có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng, giúp người bệnh được điều trị kịp thời.
