Mỹ tính lại thế trận, châu Âu xoay xở tự lo

TPO - Ngày 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thông báo sẽ tiến hành một cuộc rà soát mới về việc triển khai quân đội Mỹ tại châu Âu, đồng thời cảnh báo Washington có thể giữ lại một phần tiền đóng góp cho Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nếu các đồng minh không thực hiện đầy đủ cam kết chi tiêu quốc phòng.

img-1942.jpg
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại hội nghị của NATO ngày 18/6. (Ảnh: Reuters)

Phát biểu trước các bộ trưởng quốc phòng tại trụ sở NATO ở Brussels, ông Hegseth cho biết cuộc rà soát của Mỹ sẽ kéo dài tối đa 6 tháng và sẽ tham vấn Quốc hội Mỹ.

Dù không nói rõ cuộc rà soát có thể dẫn tới việc cắt giảm lực lượng Mỹ tại châu Âu, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nhấn mạnh mục tiêu là thúc đẩy các nước châu Âu gánh vác nhiều trách nhiệm hơn, đồng thời bảo đảm quân đội Mỹ vẫn đủ khả năng đáp ứng các cam kết trên phạm vi toàn cầu.

“Đừng nghi ngờ điều này, đây sẽ là một cuộc rà soát thực sự. Nó được thiết kế để bảo đảm NATO đang tiến nhanh và không thể đảo ngược, theo hướng châu Âu đóng vai trò dẫn dắt, tăng cường năng lực và chịu trách nhiệm chính cho việc bảo vệ châu Âu”, ông Hegseth nói.

Bộ trưởng Hegseth cũng chỉ trích các đồng minh không ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến với Iran, sau khi một số nước từ chối cho Washington sử dụng căn cứ quân sự và quyền bay qua không phận để tiến hành các hoạt động quân sự.

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết cuộc rà soát sẽ nhằm bảo đảm Mỹ luôn được bảo đảm quyền sử dụng căn cứ và không phận khi cần thiết.

Phát biểu được Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đưa ra trong bối cảnh các nước thành viên NATO đang gấp rút tiến hành những thay đổi theo hướng Mỹ giảm bớt vai trò trong liên minh.

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh, rằng Washington quyết định giảm hỗ trợ NATO trong các tình huống khủng hoảng, đặt ra nhiều vấn đề cấp bách khi các nhà lãnh đạo chuẩn bị tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào ngày 7 - 8/7.

Theo Đại tướng Không quân Mỹ Alexus Grynkewich - Tư lệnh tối cao NATO, quyết định này sẽ từng bước chấm dứt tình trạng “phụ thuộc một cách không lành mạnh” vào lực lượng Mỹ, khi Washington phải chuẩn bị cho khả năng xảy ra đồng thời nhiều cuộc xung đột ở các khu vực khác nhau trên thế giới.

Trước cuộc họp tại Brussels, ông Hegseth cho biết Mỹ sẽ thẳng thắn về những quốc gia chưa làm đủ để thực hiện cam kết của mình.

“Vẫn có những nước cần phải làm nhiều hơn nữa và chúng tôi sẽ nói thẳng điều đó, cả trong các cuộc trao đổi riêng tư lẫn công khai. Điều đó rất quan trọng, vì bạn bè cần phải thành thật với nhau”, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nói.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte xác nhận quyết định của Mỹ về việc giảm đóng góp cho lực lượng ứng phó khủng hoảng của NATO đã có hiệu lực.

“Câu hỏi hôm qua là liệu điều này có có hiệu lực ngay hay không. Câu trả lời là có, ngay lập tức”, ông Rutte nói với các phóng viên.

“Tuy nhiên, tôi hơi ngần ngại khi nói như vậy vì đây là một công cụ hoạch định. Trên thực tế, nếu chiến tranh nổ ra, tất cả các đồng minh, bao gồm Mỹ, sẽ huy động tối đa những gì họ có thể để bảo đảm chúng ta có thể chiến đấu”, ông Rutte nói thêm.

Một số bộ trưởng quốc phòng đã công bố đề xuất tăng đóng góp cho lực lượng khủng hoảng của NATO khi bước vào cuộc họp ở Brussels.

Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cho biết, nước này sẽ đóng góp nhiều hơn để thay thế một phần năng lực của Mỹ, bao gồm các tiêm kích F-16 Fighting Falcon và máy bay không người lái MQ-9B SkyGuardian.

“Sẽ có những cuộc thảo luận căng thẳng về việc ai sẽ đảm nhận phần việc nào, nhưng tôi có thể khẳng định rằng Bỉ sẽ đóng góp”, ông Francken nói.

Việc lấp đầy khoảng trống mà Mỹ để lại sẽ mất nhiều thời gian hơn, bởi các nước châu Âu vẫn thiếu những loại vũ khí như tên lửa tấn công tầm xa. Điều này khiến Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius kêu gọi cần có lộ trình đồng bộ để tránh gây ra “những khoảng trống năng lực nguy hiểm tại châu Âu”.

“Việc rút các năng lực quân sự quá nhanh mà không rõ khi nào có thể được bù đắp là điều khó khăn và nguy hiểm đối với an ninh lãnh thổ NATO ở châu Âu”, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cảnh báo.

Ông cho biết năng lực tấn công tầm xa là một trong những lĩnh vực khó thay thế nhất.

Mỹ chưa công khai chi tiết các đợt cắt giảm, nhưng theo một nguồn tin quân sự, kế hoạch sẽ bao gồm máy bay tiếp dầu, tiêm kích, máy bay không người lái và tàu chiến.

Nguồn tin cho biết, số lượng tiêm kích McDonnell Douglas F-15 Eagle và McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle hỗ trợ NATO sẽ giảm 1/3, xuống còn 99 chiếc; số lượng máy bay không người lái Northrop Grumman MQ-4C Triton và MQ-9 Reaper sẽ giảm một nửa, còn 12 chiếc.