Chính sách này, được gọi là “public charge” (gánh nặng xã hội), được đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register) ngày 16/7. Quy định sẽ chính thức được công bố vào ngày 20/7 và có hiệu lực từ ngày 18/9.
Theo quy định, những người xin cấp thẻ xanh phải chứng minh họ sẽ không trở thành gánh nặng cho nước Mỹ hay “gánh nặng xã hội”.
Chính sách này lần đầu được áp dụng vào tháng 2/2020, khi Tổng thống Donald Trump triển khai những nỗ lực hạn chế nhập cư ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên. Tuy nhiên, quy định đã bị hủy bỏ sau khi Tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ lên nắm quyền.
Thời điểm này, đảng Cộng hòa đang thực hiện lập trường cứng rắn nhằm siết chặt cả nhập cư bất hợp pháp lẫn hợp pháp, khi chi phí chăm sóc y tế và thực phẩm tại Mỹ ngày càng tăng.
Cơ quan Dịch vụ quốc tịch và nhập cư Mỹ (USCIS) cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội X: “Chính phủ liên bang sẽ tái áp dụng quy định về khả năng tự lực, bảo vệ các nguồn lực công và chấm dứt những chính sách khuyến khích sự phụ thuộc vào tiền thuế của những người dân Mỹ chăm chỉ”.
“Cùng với Tổng thống Trump, USCIS đang khôi phục nguyên tắc cơ bản rằng người nhập cư phải có khả năng tự nuôi sống bản thân”, bài đăng cho biết thêm.
Chiến dịch siết chặt nhập cư của chính quyền Tổng thống Trump chủ yếu tập trung vào việc trục xuất và tăng cường thực thi luật nhập cư tại các thành phố, khu vực biên giới và cửa khẩu trên khắp nước Mỹ. Chính quyền cũng đã triển khai các biện pháp nhắm tới người nhập cư hợp pháp và các gia đình có tình trạng nhập cư hỗn hợp, trong đó cha mẹ là người nước ngoài và con sinh ra tại Mỹ.
Luật liên bang hiện hành yêu cầu những người xin cấp quy chế thường trú nhân hoặc tình trạng cư trú hợp pháp phải chứng minh họ sẽ không trở thành gánh nặng xã hội. Tuy nhiên, quy định của chính quyền Tổng thống Trump mở rộng căn cứ để từ chối hồ sơ.
Quy định mới không nêu cụ thể hay liệt kê tên những chương trình phúc lợi nào sẽ bị coi là dấu hiệu của “gánh nặng xã hội”. Thay vào đó, quy định cho biết các viên chức xét duyệt sẽ đưa ra quyết định với từng trường hợp cụ thể, dựa trên “tổng thể hoàn cảnh của người nước ngoài”, để xác định liệu họ có thuộc diện không được nhập cảnh vì có khả năng trở thành gánh nặng xã hội hay không.
Quy định cũng nêu rõ rằng các viên chức sẽ “sử dụng phán đoán và quyền quyết định hợp lý” để đánh giá chính xác hơn khả năng một người nước ngoài có thể trở thành gánh nặng xã hội vào bất kỳ thời điểm nào.
Các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư chỉ trích đây thực chất là một “bài kiểm tra về mức độ giàu có”. Các chuyên gia y tế công cộng cũng cảnh báo quy định sẽ khiến kết quả chăm sóc sức khỏe trở nên tồi tệ hơn.
Manatt Health - tổ chức tư vấn cho chính quyền liên bang và các bang, ước tính chính sách này có thể khiến 26 triệu người không dám tiếp cận các dịch vụ chăm sóc y tế, thực phẩm, nhà ở hoặc các chương trình hỗ trợ khác mà họ vốn đủ điều kiện hưởng theo luật liên bang. Khoảng một nửa trong số này là công dân Mỹ, chủ yếu là trẻ em hoặc người trưởng thành trong các gia đình có tình trạng nhập cư hỗn hợp.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng phần lớn những người đang nhận trợ cấp của chính phủ vốn đã là cư dân hợp pháp.
Theo Cục Điều tra dân số Mỹ, tính đến năm 2023 có khoảng 22,8 triệu người không phải công dân đang sinh sống tại Mỹ.