Iran và Israel
Vẫn chưa rõ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump mất quyền kiểm soát Quốc hội sẽ ảnh hưởng như thế nào đến diễn biến cuộc xung đột kéo dài 8 tháng giữa Mỹ và Iran.
Cử tri cho thấy họ đã mệt mỏi với cuộc xung đột, vốn bị nhiều người cho là nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng cao.
Hai nguồn tin am hiểu quan điểm của các chính phủ vùng Vịnh nói với Reuters rằng khu vực này tin ông Trump có nhiều lý do hơn bao giờ hết để tìm kiếm thỏa thuận hòa bình, đồng thời nguy cơ Mỹ tiến hành một cuộc tấn công toàn diện nữa vào Iran sau bầu cử giữa kỳ đã giảm xuống.
Tuy nhiên, thất bại nặng nề của đảng Cộng hoà trong bầu cử cũng có thể khiến Iran thêm tự tin.
“Nếu Tehran nhận ra rằng ông Trump cần thỏa thuận, cơ hội thực sự có thể xuất hiện để chấm dứt chiến tranh”, bà Ebtesam al-Ketbi, công tác tại Trung tâm Chính sách Emirates, nhận định.
Tuy nhiên, bà cũng cho rằng nếu Iran coi kết quả bầu cử là dấu hiệu của sự suy yếu, điều đó có thể dẫn đến “đợt leo thang quân sự mới”.
Đối với Israel, việc đảng Dân chủ kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện có thể làm gia tăng sự giám sát của Quốc hội Mỹ đối với các chiến dịch quân sự của Israel tại Iran, cũng như ở Dải Gaza và Li-băng. Điều này cũng có thể làm giảm sự ủng hộ của Mỹ dành cho Israel thông qua viện trợ quân sự và bán vũ khí.
Các đối thủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu sử dụng chiến thắng của đảng Dân chủ để chỉ trích ông là đã khiến Israel đánh mất sự ủng hộ lưỡng đảng tại Mỹ trong thời gian cầm quyền. Họ đang tìm cách thành lập một liên minh sau cuộc bầu cử Israel tuần trước.
Giá nhiên liệu
Cuộc chiến Iran đã làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ vùng Vịnh, đẩy giá dầu thô và giá nhiên liệu tại các trạm xăng trên khắp thế giới tăng cao.
Ngày 4/11, thị trường năng lượng đặt cược rằng cuộc bầu cử có thể tạo thêm động lực cho các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Giá dầu giảm trong 3 ngày liên tiếp, nhưng theo các nhà phân tích, lượng dự trữ ở mức thấp khiến giá dầu không thể giảm mạnh hơn.
“Thị trường đang đặt cược rằng Tổng thống Trump muốn khép lại cuộc chiến ở Trung Đông”, Ole Hansen, chuyên gia phân tích của Saxo Bank, nhận định.
Ukraine
Ông Trump phần lớn đã đình chỉ viện trợ tài chính và quân sự trực tiếp của Mỹ cho Ukraine, dù nhiều nghị sĩ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa ủng hộ Kiev mạnh mẽ.
Ông đã khiến các thành viên Quốc hội, trong đó có nhiều nghị sĩ Cộng hòa, tức giận khi dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt dầu diesel của Nga, miễn trừ lệnh trừng phạt lĩnh vực năng lượng Nga chỉ vài tuần sau khi ký ban hành thành luật.
Việc kiểm soát cả hai viện Quốc hội sẽ cho phép đảng Dân chủ đề xuất viện trợ mới cho Ukraine. Nếu nhận được đủ sự ủng hộ từ các nghị sĩ Cộng hòa và đạt được đa số 2/3, gói viện trợ mới có thể vượt qua quyền phủ quyết của ông Trump.
Tuy nhiên, điều đó vẫn khó có thể diễn ra nhanh chóng, cũng không giải quyết được nhu cầu cấp bách nhất của Ukraine: tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn phòng không Patriot do Mỹ sản xuất để bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng và các thành phố trong mùa đông này.
Đảng Dân chủ có thể nhắm tới các chính sách khác của Trump.
Hạ nghị sĩ Dân chủ Gregory Meeks của bang New York, một ứng viên cho vị trí Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã đưa ra dự luật lưỡng đảng nhằm ngăn chặn kế hoạch của ông Trump về đưa dầu diesel Nga trở lại thị trường toàn cầu.
Tuy nhiên, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ khó có thể làm thay đổi lập trường của chính quyền Tổng thống Trump trong các cuộc đàm phán hòa bình ba bên với Nga. Trong tiến trình này, chính quyền Mỹ đã gây sức ép buộc Ukraine nhượng bộ để tiến tới thỏa thuận, đồng thời thảo luận các thỏa thuận kinh tế với Mátxcơva.
Điện Kremlin bày tỏ hy vọng kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ không ảnh hưởng đến “nỗ lực kiến tạo hòa bình” của ông Trump.
Thuế quan
Theo các nhà phân tích, cuộc bầu cử có thể khiến một số quốc gia châu Á có thêm lý do để trì hoãn thực hiện các cam kết đầu tư mà họ đã đưa ra nhằm tránh thuế quan, đồng thời tạo lợi thế cho Trung Quốc trong đàm phán thương mại.
Tuy nhiên, ông Chim Lee - chuyên gia phân tích chính sách công nghiệp tại Đơn vị Tình báo Kinh tế (EIU) ở Bắc Kinh, cho rằng quan hệ kinh tế Mỹ – Trung Quốc nhiều khả năng vẫn duy trì trạng thái “ổn định mong manh”.
“Sau thất bại bầu cử, việc ông Trump áp đặt các mức thuế quan tùy tiện chắc chắn sẽ gặp thách thức. Đến thời điểm nào đó, ông cần sự chấp thuận của Quốc hội đối với các biện pháp thương mại. Xét trên khía cạnh đó, quyền lực của ông đã suy yếu”, ông Anup Wadhawan, cựu Thứ trưởng Thương mại của chính phủ Ấn Độ, nhận định.
