Không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết
Chiều 27/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Trình bày tóm tắt tờ trình, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo quy định điều kiện người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình.
Quy định này nhằm bảo đảm chỉ những trẻ em không có cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi, tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha mẹ đẻ và không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết.
Dự thảo luật bổ sung quy định cấm nhận con nuôi đối với người bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo. Chính phủ cũng đề xuất sửa đổi quy định cấm nhận con nuôi đối với người chưa được xóa án tích, từng bị kết án về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; tội loạn luân; tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu…
Theo ông Tùng, quy định này nhằm bảo đảm con nuôi được sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định có liên quan của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) về các loại tội phạm.
Đồng thời, Chính phủ cần đánh giá, cân nhắc kỹ lưỡng để xác định chính xác, đầy đủ các trường hợp không được nhận con nuôi, tránh việc bỏ sót các loại tội phạm có thể ảnh hưởng đến lợi ích của con nuôi.
Đề nghị xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nuôi con nuôi
Góp ý vào dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đề cập đến điều 11 của dự thảo quy định lệ phí và khoản đóng góp. Bà Nga bày tỏ lo ngại việc cho phép chi trả trực tiếp thù lao mà không có khung pháp lý, kiểm soát rõ ràng sẽ rất dễ bị lợi dụng, biến tướng thành hành vi mua bán, môi giới, trục lợi.
Bà Nga đề nghị sửa đổi theo hướng giao Chính phủ quy định cụ thể định mức, cơ chế quản lý sử dụng, chế độ chứng từ công khai, minh bạch và kiểm tra chặt chẽ khoản đóng góp này.
Phát biểu sau đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nuôi con nuôi. Đây là công cụ quan trọng để tránh trùng lặp thông tin và theo dõi xuyên suốt. Từ dữ liệu này, trẻ có quyền được biết nguồn gốc của mình khi trưởng thành.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị bổ sung quy định quyền được biết về nguồn gốc của con nuôi khi đủ tuổi trưởng thành; quy định nghiêm cấm sử dụng mạng xã hội và nền tảng điện tử để môi giới, quảng cáo, kết nối nhận con nuôi trái pháp luật…
