Mở rộng hợp tác hải quan, thúc đẩy cửa khẩu thông minh
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ngày 15/4/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Hải quan Trung Quốc Tôn Mai Quân đã ký Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước.
Hiệp định mới thay thế văn kiện ký từ năm 1993, tạo khuôn khổ pháp lý toàn diện cho hợp tác hải quan song phương trong bối cảnh thương mại Việt Nam - Trung Quốc phát triển mạnh mẽ. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đã vượt 250 tỷ USD, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tạo thuận lợi thương mại đi đôi với kiểm soát hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo Hiệp định, cơ quan hải quan hai nước sẽ tăng cường trao đổi thông tin về chính sách, pháp luật hải quan, hoạt động xuất nhập khẩu và các dấu hiệu vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Hai bên cũng thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mới như trao đổi dữ liệu điện tử, cơ chế một cửa, cửa khẩu thông minh và chương trình doanh nghiệp ưu tiên (AEO).
Bên lề lễ ký kết, lãnh đạo Bộ Tài chính và Hải quan hai nước thống nhất tiếp tục duy trì cơ chế Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan thường niên; đẩy nhanh triển khai sáng kiến cửa khẩu thông minh; tăng cường năng lực thông quan tại các cửa khẩu đường bộ, đường sắt; đồng thời đơn giản hóa và hài hòa thủ tục kiểm tra chuyên ngành.
Những nội dung hợp tác này được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa hai nền kinh tế.
Khởi động Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII, tăng cường kiểm soát tội phạm xuyên quốc gia
Cùng ngày 15/4/2026, Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII (Mekong Dragon VIII) chính thức được khởi động với sự tham gia của các cơ quan hải quan và đối tác thực thi pháp luật trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Chiến dịch do Hải quan Việt Nam, Hải quan Trung Quốc, United Nations Office on Drugs and Crime, Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO AP), Hải quan Hồng Kông và Lực lượng Biên phòng Úc phối hợp điều phối.
Sau tám năm triển khai, Mekong Dragon đã trở thành một trong những cơ chế hợp tác thực thi pháp luật hiệu quả của khu vực trong đấu tranh chống buôn lậu, ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã. Năm 2026, chiến dịch ghi nhận sự tham gia của 24 cơ quan hải quan, mức cao nhất kể từ khi được phát động.
Các đại biểu nhận định tình hình tội phạm xuyên quốc gia tiếp tục diễn biến phức tạp khi các đối tượng liên tục thay đổi phương thức hoạt động, tận dụng công nghệ, thương mại điện tử và dịch vụ logistics để che giấu hành vi vi phạm.
Phát biểu tại lễ khởi động, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan Việt Nam cho biết Chiến dịch OMD VIII tiếp tục là một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu của ngành Hải quan. Trong năm 2025 và quý I/2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ việc liên quan đến ma túy với số lượng lớn và chủng loại ngày càng đa dạng, đòi hỏi phải tiếp tục nâng cao năng lực phân tích, dự báo và quản lý rủi ro.
Các bên cũng thống nhất đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng chia sẻ thông tin trong công tác kiểm soát hải quan; đồng thời mở rộng hợp tác với doanh nghiệp logistics, chuyển phát nhanh nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Việc ký kết Hiệp định hợp tác hải quan Việt Nam - Trung Quốc và triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định vai trò chủ động của Hải quan Việt Nam trong thúc đẩy thương mại hợp pháp, hiện đại hóa quản lý hải quan và tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.
