Ra quân đồng loạt, liên tiếp phát hiện các vụ vi phạm lớn
Chỉ một ngày sau khi Thủ tướng ban hành Công điện 38 về việc tập trung chỉ đạo, triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), ngày 6/5/2026, Cục Hải quan đã ban hành Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL yêu cầu toàn Ngành đồng loạt triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền SHTT.
Theo chỉ đạo, các đơn vị hải quan được yêu cầu chủ động bám sát địa bàn, tăng cường thu thập thông tin, phân tích rủi ro, kiểm tra thực tế hàng hóa đối với các doanh nghiệp, mặt hàng và tuyến vận chuyển trọng điểm.
Kết quả triển khai gần như xuất hiện ngay lập tức. Ngày 7/5/2026, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 1 thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị kiểm tra các lô hàng quá cảnh có dấu hiệu nghi vấn. Qua kiểm tra thực tế, lực lượng Hải quan phát hiện 10.508 sản phẩm mỹ phẩm và thời trang nghi xâm phạm quyền SHTT, gồm hàng nghìn sản phẩm mang dấu hiệu của các thương hiệu nổi tiếng như Jula’s Herb, Medicube, Eucerin, L’Oreal và The North Face.
Cùng ngày, một lô hàng khác bị phát hiện chứa 4.350 sản phẩm thời trang có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Louis Vuitton, Hermes, Nike và Charles & Keith.
Không chỉ tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng cao cấp, cơ quan Hải quan còn phát hiện nhiều vụ việc liên quan đến hàng hóa thiết yếu. Điển hình là vụ nhập khẩu quả chà là mang nhãn hiệu “Dates Sanwan” tại cảng Sài Gòn đầu năm 2026. Qua kiểm tra, Hải quan xác định lô hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam với trị giá tang vật lên tới gần 2,28 tỷ đồng.
Từ hồ sơ do cơ quan Hải quan chuyển giao, UBND TPHCM đã xử phạt doanh nghiệp vi phạm 490 triệu đồng, đình chỉ hoạt động kinh doanh trong hai tháng và buộc tiêu hủy toàn bộ yếu tố vi phạm trên hàng hóa.
Những kết quả trên cho thấy việc triển khai Công điện 38 không dừng ở các chỉ đạo hành chính mà đã được cụ thể hóa bằng các hoạt động kiểm tra, kiểm soát thực chất ngay tại các tuyến biên giới, cửa khẩu và cảng biển.
Chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh
Thực tế cho thấy hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT hiện không chỉ đi qua các tuyến biên giới đường bộ Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào hay Việt Nam - Campuchia mà còn lợi dụng hoạt động quá cảnh, chuyển phát nhanh, thương mại điện tử và logistics xuyên biên giới để thâm nhập thị trường.
Nhận diện rõ xu hướng này, từ tháng 3/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576/KH-CHQ về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ và hàng hóa xâm phạm quyền SHTT trong toàn ngành.
Kết quả, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 23 vụ việc liên quan đến SHTT. Hàng hóa vi phạm trải rộng từ thời trang cao cấp mang nhãn hiệu Dior, Louis Vuitton, Adidas đến thiết bị điện tử Apple, Seiko, thực phẩm, phụ tùng ô tô và linh kiện công nghiệp.
Riêng tại khu vực cảng Cát Lái, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 đã phát hiện hơn 14.550 chai mỹ phẩm Hàn Quốc hết hạn sử dụng gần một năm chuẩn bị đưa ra thị trường. Trong một vụ việc khác, lực lượng Hải quan phát hiện 1.440 sản phẩm khóa SOLEX giả mạo nhãn hiệu trong lô hàng có tới 15.790 sản phẩm không khai báo hải quan.
Đáng chú ý, ngày 23/4/2026, Hải quan phát hiện hơn 3.000 sản phẩm giả mạo các thương hiệu nổi tiếng như MIKASA, SPIDER-MAN, AVENGERS và LEGO NINJAGO trong lô hàng quá cảnh từ cảng Cát Lái đi Campuchia. Sau khi phối hợp với các chủ thể quyền tại Việt Nam, toàn bộ số hàng trên được xác định là hàng giả mạo nhãn hiệu.
Tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, lực lượng Hải quan cũng phát hiện hơn 5.000 sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu Gucci, Chanel, Louis Vuitton và Rolex trong một container hàng quá cảnh. Kết quả xác minh cho thấy toàn bộ số hàng đều là hàng giả mạo nhãn hiệu. Tổng trị giá tang vật được xác định hơn 1,27 tỷ đồng.
Trong tháng 5, các đơn vị Hải quan tại Lạng Sơn, Móng Cái và Cao Bằng tiếp tục phát hiện nhiều lô hàng chứa mỹ phẩm, giày dép, túi xách, thiết bị điện tử và phụ kiện điện thoại nghi xâm phạm quyền SHTT hoặc giả mạo xuất xứ. Đáng chú ý có các mặt hàng mang nhãn hiệu Burberry, Coach, Crocs, Adidas, Dolce & Gabbana, Apple và Louis Vuitton.
Các vụ việc cho thấy phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng đa dạng, từ khai báo không đầy đủ, khai sai tên hàng, lợi dụng loại hình quá cảnh cho đến trà trộn hàng giả trong các lô hàng hợp pháp.
Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới, bảo vệ quyền SHTT không chỉ là yêu cầu thực thi pháp luật mà còn là cam kết quốc tế quan trọng nhằm bảo vệ môi trường đầu tư, nâng cao uy tín quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp chân chính phát triển.
Những kết quả liên tiếp đạt được trong thời gian qua cho thấy lực lượng Hải quan đang thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính; đồng thời khẳng định vai trò là lực lượng tuyến đầu trong ngăn chặn hàng giả, hàng nhái và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay từ biên giới. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường thương mại minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
