Hà Nội nói về ‘Khải Hoàn Môn’ và ý nghĩa quy hoạch hồ Hoàn Kiếm

TPO - Về biểu tượng “Khải Hoàn Môn” đặt tại hồ Hoàn Kiếm, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết giai đoạn hiện tại mới chỉ dừng ở mức định hướng tổ chức không gian cảnh quan chung, không phải là phương án chốt cuối cùng về mặt hình thức kiến trúc của công trình.

UBND phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam vừa tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với phương án điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.

Theo ý tưởng tổng thể, không gian hồ Hoàn Kiếm sẽ được nghiên cứu tổ chức như một quảng trường lớn - biểu tượng của thủ đô, kết hợp với quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn để hình thành không gian "Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật".

Phương án tập trung mở rộng kết nối xung quanh hồ, trong đó ở khu vực phía bắc mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, bố trí công trình biểu tượng "Khải Hoàn môn".

tp-88758584278-6932925222422685029-6932925222422685029-7334fca2b3a73f5cf84b6421d35ceae4.jpg
Khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Ảnh: Duy Phạm

Một trong những nội dung có tác động lớn đến diện mạo khu vực hồ Hoàn Kiếm là việc nghiên cứu tái cấu trúc một số khu đất, công trình hiện hữu.

Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, quy mô diện tích nghiên cứu quy hoạch khu vực này rộng khoảng 65,89 ha. Nguyên tắc xuyên suốt trong nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và tái cấu trúc không gian khu vực Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là bám sát định hướng Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt.

Về định hướng ý tưởng, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, không gian hồ Hoàn Kiếm sẽ là một không gian quảng trường lớn, mang tính biểu tượng của Thủ đô. Kết hợp với không gian quảng trường Cách mạng 19/8, Nhà hát Lớn, trở thành một không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật” tiêu biểu của Thủ đô.

Việc nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái cấu trúc không gian khu vực Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận gồm 4 mục tiêu chính, bao gồm: Mở rộng không gian kết nối xung quanh hồ Hoàn Kiếm, đặc biệt ở phía Bắc và phía Đông; Tái thiết, tái cấu trúc các không gian sinh hoạt cộng đồng, hệ thống các quảng trường, công viên cây xanh đô thị; Cải tạo, chỉnh trang các công trình kiến trúc điểm nhấn mang tính lịch sử, văn hóa, gắn kết hài hòa giữa kiến trúc cổ, kiến trúc Pháp và kiến trúc hiện đại; Tạo lập không gian đa dạng các hoạt động, chức năng, linh hoạt phục vụ tổ chức các sự kiện của Thủ đô, trong đó không gian hồ Hoàn Kiếm là một không gian lịch sử văn hóa.

Biểu đạt tinh thần "khải hoàn"

Về công trình biểu tượng mang tên “Khải Hoàn môn”, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định, các định hướng đều đã được cấp trên thông qua và đồng ý chủ trương.

anh-man-hinh-2026-09-07-luc-092133.jpg
Biểu tượng "Khải Hoàn Môn" tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục - Quảng trường Hòa Bình. Ảnh: UBND TP Hà Nội

Về mặt chuyên môn, đại diện Sở Xây dựng chia sẻ mục tiêu cốt lõi của đề xuất vẫn là biểu đạt tinh thần "khải hoàn". Tuy nhiên, việc sử dụng từ "môn" trong tên gọi dễ dẫn đến những hiểu lầm hoặc liên tưởng trực tiếp đến kiến trúc của các quốc gia khác. Đây thực chất là vấn đề lựa chọn thuật ngữ; nếu chuyển sang sử dụng cụm từ "tượng đài khải hoàn" thay vì "khải hoàn môn", bản chất biểu đạt và cách tiếp nhận của giới chuyên môn cũng như dư luận sẽ có sự khác biệt rất lớn.

Về quy trình phê duyệt phương án và lấy ý kiến, vị đại diện nhấn mạnh thêm rằng, những đề xuất ở giai đoạn hiện tại mới chỉ dừng lại ở mức định hướng tổ chức không gian cảnh quan chung, không phải là phương án chốt cuối cùng về mặt hình thức kiến trúc của công trình.

Quy trình phê duyệt và triển khai trong tương lai sẽ được thực hiện chặt chẽ theo đúng quy định. Việc lấy ý kiến đóng góp của người dân ở thời điểm này mới chỉ là bước sơ bộ ban đầu. Sau này, khi chính thức tiến hành thực hiện từng công trình cụ thể, các phương án thiết kế chi tiết bắt buộc phải được trình lên và thông qua cơ quan chức năng của thành phố để xem xét và duyệt phương án cụ thể.

Đại diện Sở Xây dựng đánh giá, với vai trò và ý nghĩa đặc biệt về không gian của khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, bất kỳ sự thay đổi nào về công trình và không gian đều có tác động nhất định đến cảnh quan chung.

“Sở Xây dựng mong muốn tiếp nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, người dân để phát huy tốt nhất những giá trị đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận”, đại diện sở nêu.