‘Cân não’ thi vào lớp 10, sao Hà Nội không rút ngắn điểm chênh giữa các nguyện vọng?

TPO - Nhiều năm qua, Hà Nội duy trì quy tắc xét tuyển vào lớp 10 THPT công lập với nguyện vọng (NV) 2, NV3 phải cao hơn NV1 từ 1-2 điểm. Điều này dẫn đến tình trạng, học sinh, phụ huynh căng thẳng, “cân não” khi đặt bút đăng ký NV ra sao để không bị “trắng tay”.

Hà Nội là địa phương hằng năm có số lượng thí sinh tham gia dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đông nhất cả nước với hơn 100.000 em. Học sinh dự thi đông, số lượng trường công lập hiện mới chỉ dừng lại ở con số khiêm tốn, hơn 120 trường. Do đó, tỉ lệ đỗ công lập chỉ khoảng 60-64%.

Để xét tuyển, nhiều năm nay Hà Nội đặt ra quy tắc, mỗi thí sinh được đăng ký 3 NV vào trường THPT công lập. Trong đó, thí sinh chỉ được trúng tuyển duy nhất 1 NV. Nếu trúng tuyển NV1 sẽ không xét các NV sau; trượt NV1, sẽ được xét NV2 nếu có điểm cao hơn điểm chuẩn NV1 ít nhất 1 điểm; không trúng tuyển NV1, NV2 sẽ xét NV3 nếu thí sinh có điểm cao hơn NV1 ít nhất 2 điểm.

Căn cứ để học sinh đặt bút sắp xếp thứ tự các NV chính là điểm chuẩn tuyển sinh của các trường. Tuy nhiên, điểm chuẩn hằng năm được xác lập còn tùy thuộc vào số lượng, chất lượng học sinh đăng ký dự thi vào trường năm đó.

hs.jpg
Học sinh các trường THCS tại Hà Nội hằng năm căng thẳng vì kỳ thi tuyển sinh lớp 10

Nhiều học sinh, phụ huynh cho biết, đã “căng thẳng đến mức đau dạ dày” vì suy nghĩ phương án đặt NV. Nếu chọn sai, học sinh học giỏi cũng có thể rơi vào tình trạng "trắng tay”.

Chị Trần Thùy Dương ở phường Hà Đông (Hà Nội) chia sẻ câu chuyện thất bại trong mùa tuyển sinh năm 2025.

Con học tốt và có mong muốn được vào Trường THPT Lê Quý Đôn. Trong khu vực, chỉ có 3 trường công lập nên gia đình động viên con đặt NV1 là trường THPT Lê Quý Đôn; NV2 là Trường THPT Quang Trung. Kết quả thi, con đạt 24 điểm, trung bình 8 điểm môn, trượt cả hai NV vì Lê Quý Đôn năm ngoái có điểm chuẩn 25,5 và Quang Trung có điểm chuẩn 23,25. Trong khi đó, con đặt thêm NV3 nhưng ở một trường ngoại thành khá xa, đi lại không thuận tiện nên không nhập học.

“Trung bình 8 điểm/môn vẫn trượt công lập. Con đóng cửa phòng khóc suốt tuần”, chị Dương nói.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội nên tính toán rút ngắn khoảng cách điểm chênh lệch giữa các NV cũng sẽ giảm áp lực cho học sinh, phụ huynh trong kỳ thi này.

Tăng cơ hội trúng tuyển cho học sinh

Thầy Nguyễn Mạnh Quyền, Hiệu trưởng Trường THPT Đại Cường cho rằng, bản chất chênh lệch giữa các NV từ 1-2 điểm là nhằm tạo sự công bằng cho học sinh trong khu vực, những em ưu tiên đặt NV1 vốn là NV mong ước nhất. Tuy nhiên, nếu điều chỉnh điểm chênh giữa các NV xuống khoảng 0,5 điểm cũng sẽ phù hợp, tăng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh hơn mức 1-2 điểm.

"Lâu nay, các trường ở khu vực ngoại thành, học sinh đăng ký NV1 thấp, không đủ nguồn tuyển, phải trông chờ vào NV2, NV3. Do đó, với chính sách mở rộng cửa cho thí sinh đăng ký bất kỳ trường công lập nào cũng được kỳ vọng sẽ thu hút được các em ở nhiều nơi khác nhau", thầy Quyền nói.

Nguyên tắc xét tuyển là Sở GD&ĐT sẽ xét đồng thời cả 3 NV. Hệ thống sẽ phải tính toán đảm bảo, tất cả thí sinh đủ điểm chuẩn đều có quyền trúng tuyển. Điểm chênh lệch giữa các NV càng được rút ngắn, cơ hội trúng tuyển càng cao.

Thầy Quyền dự đoán, với những điều chỉnh dự kiến trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay như bỏ khu vực xét tuyển, học sinh được đăng ký 3 NV bất kỳ sẽ là thuận lợi rất lớn cho học sinh và các nhà trường nhưng cũng có những tình huống đặc biệt có thể xảy ra.

Ví dụ, một số trường top giữa, top đầu năm nay sẽ có lượng thí sinh đăng ký nhiều hơn và điểm chuẩn có sự biến động. Mặt khác, không giới hạn khu vực, một số trường cũng có sẽ NV ảo tăng cao, nhất là những trường top dưới vì đa số thí sinh đều có NV dự phòng.

Bà Đặng Thị Thu Hà, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Liệt (Hà Nội) cho rằng, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trở thành cuộc đua căng thẳng của học sinh bởi vì các em mong muốn được vào trường có điểm chuẩn cao hơn năng lực thực tế. Có những em chấp nhận đi xa để học trường chất lượng. Ngược lại, có nhiều trường học sinh đỗ không vào học.

Nhiều năm qua, mỗi học sinh được đăng ký 3 NV cũng nhằm tăng cơ hội trúng tuyển vào các trường công lập. Tuy nhiên, thực tế với số lượng trường học như hiện nay, kỳ thi và điểm chênh lệch giữa các NV cũng nhằm phân loại năng lực từng nhóm học sinh.

Tại TP.HCM, điểm chuẩn nguyện vọng 2 (NV2) và nguyện vọng 3 (NV3) thường cao hơn nguyện vọng 1 (NV1) từ 0,5 đến 1 điểm trở lên. Trong khi, Hà Nội vẫn giữ khoảng chênh 1-2 điểm, gây áp lực rất lớn cho học sinh nội đô.

TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cũng ủng hộ nếu Hà Nội có những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế trong tuyển sinh lớp 10, bao gồm cả chênh lệch điểm xét tuyển giữa các NV.

Bỏ khu vực tuyển sinh, giúp học sinh có thể đăng ký trường phổ thông bất kỳ theo mong muốn.

Ông Lâm đề xuất, Hà Nội cần nghiên cứu, có chính sách ưu tiên học sinh đăng ký NV vào học trường gần nhà. Việc này sẽ giảm ùn tắc giao thông, đảm bảo sức khỏe cho học sinh học tập. Bên cạnh cơ chế ưu tiên cho học sinh, các trường phổ thông cũng cần nỗ lực để có mặt bằng chất lượng đồng đều.

Cùng chuyên mục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

TPO - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn vừa kí quyết định điều động, bổ nhiệm ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên đồng thời là Tổng giám đốc công ty TNHH Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

TPO - Một bài kiểm tra để giấy trắng, vài dòng chữ nguệch ngoạc từng khiến cô giáo Bùi Thị Hương, Trường THCS xã Cúc Phương (Ninh Bình) trăn trở nhiều ngày. Nhưng suốt gần 30 năm đứng lớp ở vùng khó khăn, cô đã chọn kiên nhẫn thay vì trách phạt, chọn yêu thương để đánh thức niềm tin và khơi dậy khát vọng học tập trong những đứa trẻ còn nhiều mặc cảm.

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

TPO - Những tấm thiệp tự làm, bó hoa giấy hay lời chúc viết nắn nót vẫn là món quà khiến thầy cô xúc động trong ngày 20/11. Thế nhưng, phía sau ngày tri ân đôi khi lại là những cuộc bàn bạc về quà cáp, mức đóng góp và cả nỗi lo con bị thiệt thòi nếu gia đình không tham gia. Khi nào món quà thực sự xuất phát từ lòng biết ơn và khi nào nó trở thành áp lực?

Nghiên cứu trong phòng lab tại trường ĐH Ảnh: NTCC

Dự thảo chuẩn giáo sư, phó giáo sư: Tự chủ nửa vời, rào cản chồng rào cản

TP - Dự thảo quy định mới về tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) của Bộ GD&ĐT hướng tới trao quyền cho các trường đại học. Tuy nhiên, những rào cản về hạn mức số lượng, công bố khoa học, ghi nhận sản phẩm đổi mới sáng tạo và cơ chế đánh giá đang tạo ra nhiều nghịch lí, có nguy cơ làm giảm ý nghĩa của chủ trương tự chủ.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

TPO - Ngày 15/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Trường THPT A Trần Hưng Đạo (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Ninh Bình.

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPO - Trong năm 2026, Ban Tổ chức giải thưởng tiếp nhận 1.645 hồ sơ giới thiệu từ 158 đơn vị, 349 trường học. Qua quá trình xét chọn, thẩm định, Ban Thường vụ Thành Đoàn TPHCM quyết định tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu TPHCM.

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Ngày 15/11, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm (Hà Nội) đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm thành lập trường (1961–2026). Buổi lễ có sự tề tựu đông đủ của hàng nghìn thầy cô giáo và các thế hệ học trò, cùng nhau ôn lại chặng đường vẻ vang nửa thập kỷ "dạy chữ, dạy người".

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

TPO - Từng nghĩ sẽ dành trọn thời gian cho thi đấu, thầy Phan Tấn Thành chọn làm giáo viên thể dục khi vẫn đang theo đuổi Vovinam chuyên nghiệp. Nhớ tiết dạy đầu tiên, thầy kể điều khiến mình hồi hộp nhất là làm sao để học trò hiểu động tác và muốn tập cùng thầy.