Điểm chạm giữa biển trời Trường Sa
Với nhạc sĩ Lê Tự Minh, mỗi ca khúc thường bắt đầu từ một khoảnh khắc đặc biệt mà ông gọi là điểm chạm. Đó có thể là một hình ảnh, một cuộc gặp gỡ hay một cảm xúc bất chợt đủ mạnh để thôi thúc ông viết nên giai điệu.
Tổ quốc ơi, Ta mãi yêu người được viết nên khi ông đang chơi golf. Giữa bầu trời trong xanh, tâm tưởng nhạc sĩ ngược về những dãy đảo Trường Sa. Hình ảnh người lính Hải quân sạm nắng ôm súng đứng giữa bao la biển cả đã ngay lập tức khơi nguồn cho những ca từ đầu tiên: "Bình minh lên phía chân trời... Từng con sóng vỗ nhịp trái tim tôi".
Theo nhạc sĩ, thời điểm đó ông gần như không còn để tâm đến trận golf đang diễn ra. Toàn bộ cảm xúc đều hướng về biển đảo. Bài hát sau đó được ra mắt đúng dịp kỷ niệm Ngày truyền thống Hải quân Việt Nam như món quà tri ân gửi tới những người lính đang làm vẻ vang non sông nơi đầu sóng ngọn gió.
Trong sáng tác của mình, Lê Tự Minh không chọn cách thể hiện quá nặng tính khẩu hiệu. Ông muốn âm nhạc về Tổ quốc gần gũi hơn, đi vào cảm xúc đời thường để người nghe có thể đồng cảm. Hình ảnh người lính trong ca khúc hiện lên kiên cường, mang những nỗi niềm rất đỗi bình dị.
Nhạc sĩ cho biết nhiều cảm xúc trong bài hát được tích lũy từ những chuyến đi thực tế, khi ông gặp gỡ và trò chuyện với các chiến sĩ nơi đảo xa. Những câu chuyện giản dị về gia đình, về cuộc sống nơi quê nhà giúp ông hiểu rõ hơn sự hy sinh thầm lặng của người lính biển.
Tình yêu Tổ quốc từ những điều giản dị
Trong những chi tiết khiến nhạc sĩ nhớ nhất là cuộc trò chuyện với một chiến sĩ ngoài đảo về nỗi nhớ nhà. Khi được hỏi điều gì khiến anh day dứt nhất, người lính chỉ nhắc tới người vợ đang vất vả gặt lúa ở quê. Câu trả lời ấy khiến Lê Tự Minh xúc động.
Từ cảm xúc đó, ông viết nên câu hát: “Hạnh phúc đơn sơ ta mãi bên Người”. Theo nhạc sĩ, chữ “đơn sơ” không làm tình yêu Tổ quốc trở nên nhỏ bé, mà ngược lại giúp khái niệm vốn lớn lao trở nên gần gũi và chân thật hơn.
Trong suy nghĩ của ông, tình yêu đất nước không chỉ nằm ở những điều hào hùng, mà còn hiện diện trong sự thủy chung của người lính với gia đình, trong nỗi nhớ quê nhà hay trong khát vọng bình yên của những con người bình dị.
Bên cạnh chất trữ tình, ca khúc vẫn khắc họa tinh thần kiên cường của dân tộc qua hình ảnh “đảo nhỏ hiên ngang giữa biển xanh bao lớn”. Với nhạc sĩ, mỗi hòn đảo giữa biển khơi là biểu tượng cho ý chí bền bỉ và sự bất khuất của người Việt Nam trước mọi thử thách.
Âm nhạc của Lê Tự Minh cũng chịu ảnh hưởng từ quãng thời gian học tập và sinh sống tại Liên Xô cũ. Tình yêu với văn hóa Nga giúp ông sớm tiếp cận âm nhạc và bắt đầu bằng việc dịch các ca khúc Nga sang lời Việt.
Xuất thân từ lĩnh vực kinh tế, nhưng ông vẫn theo đuổi sáng tác một cách nghiêm túc. Sau này, nhạc sĩ được Đỗ Hồng Quân động viên tham gia Hội Nhạc sĩ Việt Nam và tiếp tục học hỏi chuyên môn từ các nhạc sĩ Đức Trịnh, Mai Kiên.
Dù viết về nhiều chủ đề khác nhau, Lê Tự Minh cho biết ông luôn dành cảm xúc đặc biệt cho hình tượng người mẹ và Tổ quốc. Theo ông, nếu thiếu trải nghiệm và cảm xúc thật, những bài hát về quê hương đất nước rất dễ trở nên khô cứng.
Với ca khúc viết về người lính biển lần này, điều ông mong muốn nhất không phải là sự hoành tráng, mà là sự đồng cảm từ người nghe dành cho những con người đang lặng thầm gìn giữ biển đảo quê hương.
Ngoài sáng tác âm nhạc và thơ, nhạc sĩ vẫn tiếp tục thực hiện các dự án mới, trong đó có ý tưởng thực hiện cuốn sách giao hưởng tập hợp những ca khúc do chính ông sáng tác.
