'Máu' rừng Ngàn Sâu vẫn chảy

'Máu' rừng Ngàn Sâu vẫn chảy
TP - Rừng Ngàn Sâu (Hương Khê, Hà Tĩnh) là rừng phòng hộ nhưng nhiều năm qua thường xuyên bị lâm tặc tàn phá. Mỗi tuần, gỗ được tuồn ra khỏi rừng hàng trăm mét khối. PV Tiền Phong đã thâm nhập, tìm đến các điểm nóng tàn phá rừng ngay giữa lòng Ngàn Sâu.

Kỳ 1: Theo dấu lâm tặc

Trung bình mỗi tuần có khoảng 300 m3 gỗ từ khu vực thác Rồng (thuộc địa phận xã Hương Trạch) được tuồn ra ngoài để tiêu thụ. Trực tiếp chứng kiến những gì đang diễn ra trong rừng Ngàn Sâu mới lý giải được vì sao Hương Khê thường xuyên bị lũ quét tàn phá.

Đột nhập thác Rồng

“Dù biết việc phá rừng phòng hộ sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho môi trường sống, gần đây lũ quét tại Hương Sơn nhiều hơn, nhưng vì miếng cơm manh áo, lâm tặc vẫn phá rừng Ngàn Sâu mỗi ngày.

Với tốc độ chặt phá rừng như hiện nay, chỉ vài năm nữa Ngàn Sâu thành đồi trọc.”

Phải qua nhiều mối quan hệ, tôi mới nhờ được một gã cựu lâm tặc (giờ đã chuyển sang kinh doanh các sản phẩm từ gỗ) người bản địa dẫn đường. Trước khi đột nhập vào thác Rồng, cựu lâm tặc dặn dò đủ thứ. Nào là phải cẩn thận khi đi lại vì đường rừng nguy hiểm, cẩn trọng khi hỏi han, chụp ảnh, ghi hình phải bí mật…

Phía trước chúng tôi là con đường đất lồi lõm do bị cày nát lâu ngày bởi những chuyến xe vào ra chở gỗ. Trong suốt hành trình vào rừng, chúng tôi bắt gặp nhiều xe công nông cõng trên mình những thớ gỗ còn tươi rói.

 Tôi định đưa máy ảnh lên gã thợ rừng ra hiệu: dừng! Hóa ra, trước và sau mỗi chiếc xe công nông có hai thanh niên dung mạo bặm trợn đi hai xe máy tháp tùng. Một vài gã đi qua ném về phía chúng tôi những cái nhìn sắc lẹm. Theo gã thợ rừng, những chiếc xe công nông này chuyên chở gỗ từ thác Rồng ra bán cho các chủ đầu mối ở thị trấn Hương Khê.

Đường vào thác Rồng hiểm trở. Chúng tôi phải leo qua nhiều mỏm đá nhọn hoắt, chênh vênh. Nhiều người bất cẩn khi tiếp cận thác Rồng đã bị ngã gãy tay, chân. Dù đã rất cố gắng, nhưng tôi vẫn không theo kịp những bước chân thoăn thoắt của gã thợ rừng. Nghỉ lấy hơi một lần nữa gã dặn: “Muốn giữ mạng, phải hết sức cẩn thận khi chụp ảnh!”.

Gã lý giải, khai thác gỗ trong rừng Ngàn Sâu là đường sống duy nhất của gần 100 người ở xã Hương Trạch nên họ sẽ làm mọi cách để bảo vệ nguồn sống. Qua quãng đường nguy hiểm, chúng tôi tiếp tục lội bộ qua sông Ngàn Sâu.

Sau khi lần theo một lối nhỏ để lên thác Rồng, phía trước chúng tôi là những cây gỗ to được lâm tặc buộc bằng phao tự chế đang trôi nổi trên mặt nước. Xung quanh thác, cây cối đổ ngả nghiêng. Gã thợ rừng cho biết, từ lâu rừng Ngàn Sâu bị lâm tặc khai thác triệt để nên rừng đang rỗng ruột.

Mặt trời lên cao. Vài ba lâm tặc bắt đầu vào thác. Họ vào đây đều chung một mục đích là đi làm gỗ. Tức là chặt và vận chuyển gỗ từ trong rừng Ngàn Sâu ra để bán lấy tiền. Thấy chúng tôi là người lạ, lâm tặc tỏ vẻ nghi ngờ và dè chừng. Trên tay lúc nào cũng lăm lăm con dao sắc lạnh. Tuy nhiên, thấy chúng tôi có vẻ không quan tâm gì đến công việc họ đang làm nên tiếp tục ung dung vận chuyển gỗ.

Chúng tôi tiếp tục đi sâu vào rừng. Lấp ló sau các lùm cây là những thớ gỗ đã được khai thác, chất thành đống. Lâm tặc đang chờ cơ hội để chuyển ra ngoài tiêu thụ.

Lâm tặc kéo gỗ từ rừng ra sông Ngàn Sâu Ảnh: N.P.C
Lâm tặc kéo gỗ từ rừng ra sông Ngàn Sâu Ảnh: N.P.C.

Tan hoang rừng phòng hộ

Rừng phòng hộ Ngàn Sâu do Ban Quản lý rừng phòng hộ sông Ngàn Sâu trực tiếp quản lý.

Trước đây, khi UBND tỉnh Hà Tĩnh chưa tiến hành giao đất giao rừng cho dân, rừng Ngàn Sâu có diện tích 24.570 ha nhưng nay đã thu hẹp còn 14.637 ha.

Rừng Ngàn Sâu trải dài qua địa bàn 7 xã (Lộc Yên, Phúc Trạch, Hương Trạch, Hương Đô, Hương Xuân, một phần xã Hương Giang, một phần xã Hương Trà) thuộc huyện Hương Khê và nằm giáp ranh ba huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) và Tuyên Hóa (Quảng Bình).

Đi sâu vào rừng hơn 1 km nữa, chúng tôi đến khu vực thác Nu. Gã thợ rừng chỉ tay bảo nên dừng ở đây vì càng đi sâu càng nguy hiểm. Tự nhủ, đã vào đến đây sao không gắng thêm chút nữa. Lúc này, đường vào rừng hiểm trở vô cùng.

Từ thác Nu, có hai phương án để tiếp tục đi sâu vào rừng. Một là lội dưới khe nước và hai là bám vào những vách đá nhọn hoắt, cheo leo trên bờ. Tôi chọn phương án trèo qua các vách đá.

Khoảng hơn một giờ đồng hồ, chúng tôi đã vào sâu trong Ngàn Sâu, khoảng 7-8 km. Đến một bãi đất, thấy một khúc sông được ngăn lại thành đập, gỗ nổi từng khúc.

Nhìn sang bờ tả, gỗ cũng được chất thành đống. Một lâm tặc khoảng 20 tuổi tiến về phía chúng tôi hất hàm hỏi: “Vào đây làm gì?”. Tôi nói: thích du lịch khám phá, nghe người dân bảo thác Nu đẹp nên thuê người dẫn vào xem. Gã lâm tặc tỏ vẻ khó chịu, nói: “Xem nhanh rồi xéo! Gỗ mà đè gãy chân thì không ai đến cứu đâu”. Tôi ậm ừ và leo lên phía trên cao.

Lúc này, nhiều lâm tặc đang dùng những dây thừng to để nối từng khúc gỗ dài lại với nhau tạo thành một dây chuyền kéo dài cả trăm mét. Đây là số gỗ đã được khai thác cách đây hơn một tuần nhưng lâm tặc chưa chọn được thời điểm thuận lợi để chuyển ra khỏi rừng.

Qua quan sát, tôi thấy đường kính của mỗi khúc gỗ khoảng 40-50 cm. Một số lâm tặc cho biết, gỗ ở khu vực này có nhiều loại, chất lượng trung bình. Giá bán khoảng 2,5 triệu đồng/m3. Một lâm tặc khai thác được khoảng 3 m3 gỗ. Một lâm tặc tên Lâm cho biết, hiện có khoảng 100 hộ ở xã Hương Trạch chuyên sống bằng nghề khai thác gỗ lậu. Mỗi tuần như thế, phải có khoảng 300 m3 gỗ được khai thác và vận chuyển ra ngoài.

Gỗ lậu sau khi khai thác được tập kết trong rừng Ngàn Sâu Ảnh: N.P.C
Gỗ lậu sau khi khai thác được tập kết trong rừng Ngàn Sâu Ảnh: N.P.C.

Theo các lâm tặc, những loại gỗ giá trị như lim, sến, táu… ở Ngàn Sâu đã tuyệt chủng từ lâu. Thậm chí, những cây gỗ có đường kính tầm 75 cm nay cũng rất hiếm. Ngay cả cây có đường kính 40-50 cm cũng cạn kiệt dần vì tốc độ khai thác ngày một ráo riết.

Hiện, tại rừng Ngàn Sâu, gỗ chủ yếu được khai thác trên những ngọn đồi cao. Để lên được các ngọn đồi đó, lâm tặc phải trèo qua những vách đá dựng đứng. Gỗ sau khi được cưa bằng máy, lâm tặc dùng những con trâu to khỏe kéo lên bờ thác rồi thả xuống nước vận chuyển ra khỏi rừng.

Để dễ tiêu thụ và vận chuyển, các khối gỗ dài hàng mét được nối với nhau bằng những sợi dây thừng to, nối thành từng hàng dài 20-30m. Sau khi nối lại với nhau thành hàng, nhờ sức nước, gỗ được thả trôi ra khu vực trục vớt trước khi đưa lên xe công nông vận chuyển đi tiêu thụ.

Suốt hành trình vào rừng Ngàn Sâu, đập vào mắt chúng tôi là những bãi đất được tập kết đầy gỗ đã được cắt xén, mùn gỗ vương vãi khắp nơi. Số gỗ này đã được lâm tặc cưa ngọn ngay từ trong rừng để dễ dàng vận chuyển.

Gỗ sau khi tuồn ra ngoài an toàn, lập tức được bán cho các đầu nậu. Nhằm che mắt cơ quan chức năng, một số lượng gỗ ngay lập tức được đầu nậu xẻ tấm, sau đó đóng thành bàn ghế, giường tủ, cốt pha… để hợp thức hóa.

Một kiểm lâm tử nạn khi trục vớt gỗ lậu

Theo ông Phan Tuấn – Chi cục phó Chi cục kiểm lâm tỉnh Quảng Nam, vào khoảng 18h ngày 15-5, lực lượng tìm kiếm cứu nạn đã tìm thấy thi thể anh Trần Văn Quý (24 tuổi, trú tại thôn Ngọc Mỹ, xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, Quảng Nam) là cán bộ kiểm lâm thuộc đội kiểm lâm cơ động và phòng cháy chữa cháy số 2, bị nước cuốn trôi vào thác Vòng Xoay trên sông Bung.

Vào khoảng 10 giờ cùng ngày, anh Quý cùng 8 kiểm lâm viên trong đội đi truy quét gỗ trên sông Bung và phát hiện nhiều bè gỗ không rõ nguồn gốc đang dìm dưới sông. Khi tiến hành trục vớt số gỗ trên, anh Quý đã bị nước cuốn trôi và tử nạn. Nguyễn Thành

Còn nữa

Nhóm PV

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.