Thầy ơi, bằng tốt nghiệp bao nhiêu tiền?

Thầy ơi, bằng tốt nghiệp bao nhiêu tiền?
TP - Nghề đi lao động xứ người ở Tam Dị (Lục Nam, Bắc Giang) khiến làng quê vốn nghèo khó này giàu lên trông thấy. Song đáng buồn là văn hóa và giáo dục nơi đây lại đang xuống cấp, tỷ lệ ly hôn cũng tăng vọt tới mức đáng báo động.

Nhiều đứa trẻ và phụ huynh của các em ở Tam Dị đã hỏi thầy giáo như vậy. Hiếm ngôi trường THCS nào lại có tỷ lệ đỗ vào THPT là 30% như ở trường Tam Dị 1.

Giờ thể dục của học sinh Trường THCS Tam Dị 1
Giờ thể dục của học sinh Trường THCS Tam Dị 1.

So về sự giàu, có lẽ ít xã nông thôn nào được như Tam Dị (huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang). Với khoảng 4.000 hộ dân nhưng nguồn thu trung bình toàn xã từ kiều hối khoảng 10 tỷ đồng/tháng.

Ông Đào Văn Quảng, Phó Chủ tịch UBND xã xuýt xoa: “Vài năm trước, tháng nào người dân trong xã cũng nhận khoảng 15 tỷ đồng. Gần đây, thị trường lao động bị thu hẹp, nhất là việc Hàn Quốc “chặn” dân Lục Nam nên thu nhập bị giảm đáng kể”.

Phong trào đi xuất khẩu lao động đã có ở Tam Dị cách đây hàng chục năm. Cho đến nay, theo thống kê của UBND xã Tam Dị, toàn xã có khoảng hơn 2.500 người đang làm việc ở hàng chục quốc gia trên thế giới.

Từ Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản cho tới Angola, Sip, Arab, Libya… hầu như không thị trường lao động nào vắng người Tam Dị.

XKLĐ thực tế đã mang lại cho Tam Dị rất nhiều. Tuy là địa phương nằm cách xa trung tâm huyện hàng chục kilômét, đi lại còn khó khăn nhưng khu trung tâm xã hoành tráng như một thị trấn nhỏ, đầy đủ dịch vụ.

Nhiều ngôi nhà cao tầng mọc lên ở Tam Dị
Nhiều ngôi nhà cao tầng mọc lên ở Tam Dị.

Nhà cao tầng mọc lên san sát và nhiều căn hộ được xây dựng theo kiểu biệt thự, với số tiền vài tỷ đồng. Giá đất ở đây, vì thế, cao ngất ngưởng.

Cách đây 2 năm, huyện Lục Nam đấu thầu đất ở khu vực chợ Tam Dị, nhiều người đã bỏ ra 2-3 tỷ đồng mua một lô 72 m2, tương đương một ngôi nhà cùng diện tích nằm trên những trục đường to, đẹp nhất của TP Bắc Giang lúc bấy giờ.

Hiện, toàn xã có hơn chục chiếc xế hộp bóng lộn, chiếc cao nhất có giá hơn 2 tỷ đồng, tàng tàng cũng phải 700-800 triệu đồng.

Gia đình ông Ánh, ông Tạo, ông Soạn, ông Bách có 3-4 con đi Hàn Quốc không chỉ có của ăn, của để mà còn mở siêu thị, cửa hàng, công ty lớn.

Gia đình anh Đoàn Văn N. ở thôn Tân Mùi sau khi đi XKLĐ được 6-7 năm đã mua được hàng chục lô đất… Ông Quảng chia sẻ: Nếu so với các xã khác trong huyện Lục Nam, thậm chí cả tỉnh Bắc Giang, thu nhập của Tam Dị luôn cao hơn khoảng 5-6 lần.

Xã có đến gần 500 hộ kinh doanh cá thể, gấp 3 lần các xã khác. Đấy là chưa kể, với việc không có nhân lực cho các hoạt động dịch vụ, sản xuất, Tam Dị lại phải thu hút người nơi khác đến làm thuê.

“Người dân Tam Dị hiện nay ít nhà làm ruộng mà đều đi thuê người. Đến mùa gặt, mùa cấy đông nghìn nghịt người từ nơi khác đến” - ông Quảng nói.

Bao nhiêu tiền mua bằng tốt nghiệp?

Trái ngược sự sầm uất đó, Trường THCS Tam Dị 1 nằm nép mình bên sân vận động, cỏ mọc xanh rì. Ngôi trường tuềnh toàng với 3 khu chính nhưng chỉ có một nhà 2 tầng với 8 phòng học được xây dựng khá kiên cố, còn lại một số lớp phải học trong những phòng xập xệ. Khu hiệu bộ cũng là căn nhà cấp 4 được xây dựng đã lâu năm.

 Anh ta có con học hai năm lớp 6 rồi, vợ đi nước ngoài gửi tiền về xây nhà cửa, mua xe cộ đàng hoàng lắm nhưng con không chịu học. Vừa rồi bố thấy thương con lại mua cho con một chiếc máy vi tính xịn, nối mạng để rồi suốt ngày cháu chúi mũi vào Internet. Mà nhà trường cũng chỉ cho đúp nốt năm nay chứ theo quy chế không đúp được năm nữa. Khổ, nhiều tiền mà làm gì… 

Thầy Phạm Thụy Dân, Hiệu trưởng, cho biết, cả trường hiện có 376 học sinh, chia thành 14 lớp. Do không đủ phòng nên vẫn phải học 2 ca.

Hỏi về thành tích của nhà trường, khuôn mặt thầy Dân trở nên đăm chiêu: “Nói ra thì thật xấu hổ nhưng năm nào trường cũng đứng ở tốp cuối trong giáo dục toàn huyện. Số học sinh đạt học lực khá có khi chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Năm học vừa qua, tỷ lệ học sinh đỗ vào THPT của toàn trường chỉ đạt khoảng… 30%. Các năm trước cũng vậy hoặc thấp hơn”.

Theo lẽ thông thường, khi người ta bắt đầu có của ăn, của để thì việc chăm sóc, giáo dục con cái được quan tâm hơn. Nhưng điều đó có vẻ không đúng ở Tam Dị.

Theo thầy Dân thống kê thì không ở đâu mà tỷ lệ học sinh có cha, mẹ hoặc cả cha mẹ đi nước ngoài lại nhiều như Tam Dị. Gia đình các em có điều kiện về tiền bạc, mọi đóng góp với trường lớp đều rất đầy đủ. Song phần lớn những gia đình này đều tỏ ra thờ ơ với việc học của con cái, thậm chí bài xích chuyện học hành.

Có những học sinh khi mang tấm bằng tốt nghiệp THCS về khoe với gia đình thì bố mẹ hỏi luôn: “Bằng tốt nghiệp ấy có thay được bằng tiếng Hàn không?”.

Thầy Nguyễn Văn Huấn, Hiệu phó, giáo viên dạy Văn của trường nhiều năm nay, kể: Suốt thời gian thầy dạy ở đây, chưa khi nào gặp một ánh mắt thân thiện của học sinh với mình.

Có hôm, thầy đang say sưa giảng ở bục giảng thì ở phía cuối lớp bỗng có tiếng nói vẳng lên: “Văn hay chữ tốt không bằng thằng dốt lắm tiền”. Câu nói đó cứ xoáy vào lòng khiến thầy day dứt mãi.

“Sau hôm đó, tôi không tìm em học sinh đã nói câu đó nhưng quyết định dành một buổi để nói về tri thức và đồng tiền. Các em có vẻ đã hiểu khác đi nhiều, ánh mắt các em dành cho chúng tôi đã khác đi đôi phần nhưng đó vẫn là kỷ niệm đáng nhớ và đáng buồn nhất trong cuộc đời dạy học của mình” - thầy Huấn kể.

Còn những học sinh bất kính với thầy cô giáo, thậm chí vác cả dao đến… gặp thầy cũng không hiếm. Không ít phụ huynh và học sinh đã hỏi thẳng thầy giáo: “Em phải đưa thầy bao nhiêu tiền để cho em một cái bằng tốt nghiệp THCS?”. Thay vì học để thành người, nhiều học sinh chỉ cần tấm bằng cấp II rồi đi nước ngoài kiếm tiền.

Không thống kê chính thức, nhưng theo các thầy cô giáo, 100% học sinh cá biệt ở trường đều có bố, mẹ, hoặc cả hai bố mẹ đang ở nước ngoài.

Những ngôi nhà thiếu bóng mẹ, cha

Câu chuyện của chúng tôi tại phòng của thầy Hiệu trưởng bị xen ngang khi có người đàn ông trung niên mặc chiếc quần lửng loang lổ, áo phông xộc xệch láo liên trước cửa: “Cho em gặp thầy một chút ạ?”. “Có việc gì không?”. “Dạ, em xin học lại cho cháu…”.

Nguyễn Văn T. chăm sóc bà ngoại
Nguyễn Văn T. chăm sóc bà ngoại.

Thầy Huấn quay sang tôi: “Anh ta có con học hai năm lớp 6 rồi, vợ đi nước ngoài gửi tiền về xây nhà, cửa, mua xe cộ đàng hoàng lắm nhưng con không chịu học. Vừa rồi bố thấy thương con lại mua cho con một chiếc máy vi tính xịn, nối mạng để rồi suốt ngày cháu chúi mũi vào internet. Mà nhà trường cũng chỉ cho đúp nốt năm nay chứ theo quy chế không đúp được năm nữa. Khổ, nhiều tiền mà làm gì…”.

Ngồi trước mặt chúng tôi, Hoàng Văn L. 13 tuổi (thôn Thanh Dã 2) mân mê vạt áo nhàu nhĩ. L. trả lời cộc lốc, trống không.

Em cho biết: Bố mẹ em đi làm việc tại Đài Loan đã được 3 năm nay, gửi tiền về xây được ngôi nhà 3 tầng khang trang, đầy đủ tiện nghi. Hai anh em của L. ở trong ngôi nhà đó, được người bác đến chăm nom. Bố mẹ L. cũng chưa về thăm con lần nào suốt 3 năm qua.

Năm học vừa rồi, điểm trung bình học tập của L. được 5.0, vẫn khá hơn người anh của mình vừa đúp một năm, đang học cùng khóa với L. Tôi hỏi: “Cháu có nhớ bố mẹ không?”. Đôi mắt L. ngân ngấn nước…

Hai anh em Nguyễn Văn T. ở thôn Thanh Dã 1, bố mất sớm, mẹ em đi đảo Síp đã 5 năm. Ngôi nhà cấp 4 đơn sơ, lạnh lẽo, đồ đạc ngổn ngang. Bà của em là Nguyễn Thị Nuôi không nhớ rõ mình đã 91 hay 92 tuổi, nằm liệt giường. Sau buổi học về nhà, anh em T. thay nhau nấu cơm và cho bà ăn.

Bà Nuôi nghẹn ngào: “Mẹ bọn trẻ gửi về mỗi tháng 2 triệu đồng để đóng học và ăn uống. Thân già này phải cậy vào hai đứa trẻ. Nhưng chúng nó có lớn mà chưa có khôn, chả chịu học hành, đánh nhau suốt ngày. Nhìn chúng nó đánh nhau, chửi nhau chẳng khác gì lũ đầu trộm, đuôi cướp, nằm trên giường không làm gì được nhưng lòng tôi đau thắt”.

Cùng chuyên mục

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về: Anh lâm tặc thương nàng mũi hếch…

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về: Anh lâm tặc thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.