Chùa Một Cột từng trước nguy cơ xóa sổ

Chùa Một Cột từng trước nguy cơ xóa sổ
TP - Trong buổi trao đổi về Dự án tu bổ tôn tạo quần thể di tích chùa Diên Hựu - Một Cột, GS Phan Khanh tiết lộ: “Chùa Một Cột từng đứng trước nguy cơ xóa sổ”. Lần giở trang sử cũ mới thấy số phận của ngôi chùa có kiến trúc độc đáo - biểu tượng văn hóa của Hà Nội, từng trải qua nhiều biến cố.

> Hoa sen không nở ở chùa Diên Hựu
> Tượng Phật chùa Một Cột đội nón, mặc áo mưa!?

Sự độc đáo của kiến trúc Chùa Một Cột là một lầu gỗ hình vuông đặt trên một cột đá trồng giữa một hồ nước. Lầu được củng cố bằng một hệ thống con sơn sóc nách bằng gỗ. Tất cả tượng hình cho một bông sen vươn lên khỏi mặt nước, do đó mà có tên là Liên Hoa Ðài.

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư còn ghi vào tháng 10 năm Kỷ Sửu- 1049, vua Lý Thái Tông cho dựng chùa Diên Hựu ở vườn Tây cấm (bên phía Tây cấm thành Thăng Long). Năm 1105 vua Lý Nhân Tông cho sửa sang, tô điểm Liên Hoa Ðài, đào thêm hồ, xây tháp báu ở phía trước.

Như vậy, quần thể di tích thường được gọi tắt là chùa Một Cột phải gọi đầy đủ là chùa Diên Hựu – Một Cột (Liên Hoa Đài – tức “hoa sen nghìn cánh nở trên cột đá”).

Hình ảnh “tượng Phật đội nón tránh mưa” được các phóng viên ghi lại là ở chùa Diên Hựu, chứ không phải chùa Một Cột như một số báo đã lầm tưởng.

Những năm 1840 – 1850, Kinh lược Hoàng Cao Khải trong đợt tu bổ cổ tích thay cầu thang bằng gỗ lên Liên Hoa Đài bằng gạch. Ðến năm 1923, chùa Một Cột được trường Viễn Ðông Bác Cổ xây cất lại và xây bao lan bọc quanh 4 phía hồ. Nha bưu điện Đông Dương nhiều lần phát hành tem có hình chùa Một Cột. Hình ảnh ngôi chùa “hoa sen nghìn cánh” được truyền đi khắp thế giới.

Thật trớ trêu, “tháng 9/1954, đúng ngày rằm tháng 3 khi người Pháp sửa soạn rút quân khỏi Hà Nội, có kẻ lạ mặt đặt thuốc nổ phá hủy chùa Một Cột. Liên Hoa Đài bị phá hủy từ mặt sàn trở lên” GS. Phan Khanh cho biết.

Sau khi tiếp quản Hà Nội, chính quyền quyết định phục hồi chùa. GS Nguyễn Bá Lăng người của Sở Bảo tồn Cổ tích được giao nhiệm vụ nghiên cứu họa đồ và điều khiển công trường. Chùa Một Cột như chúng ta thấy hôm nay, được dựng lại vào năm 1955.

Tới năm 1962, nhà nước công nhận chùa Một Cột cùng chùa Diên Hựu là Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia đợt đầu tiên. Năm 2006, chùa được tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục Việt Nam. Năm 2012, tổ chức Kỷ lục châu Á xác lập là ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất.

Tháng 4/2013, Đại đức Thích Tâm Kiên có “tối hậu thư” gửi lãnh đạo UBND quận Ba Đình (Hà Nội) về sự xuống cấp của chùa Diên Hựu – Một Cột. Ngay từ năm 2011, dự án trị giá 31 tỷ đồng đã được lập mà theo dự kiến “triển khai năm 2012, hoàn thành vào quý I năm 2013”. Nay đã là quý II năm 2013, việc tu bổ, tôn tạo quần thể di tích này vẫn phải chờ.

Cùng chuyên mục

Lạng Sơn kỷ niệm 600 năm Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang

Lạng Sơn kỷ niệm 600 năm Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang

TPO - Lạng Sơn đang triển khai các bước chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 600 năm Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang (1427-2027), sự kiện lịch sử trọng đại có quy mô cấp quốc gia. Chiều 27/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức khảo sát thực địa tại xã Chi Lăng, rà soát địa điểm, hạ tầng và các điều kiện phục vụ chuỗi hoạt động kỷ niệm.

Dịu dàng đi qua giông bão

Dịu dàng đi qua giông bão

Ngày tôi quyết định sống khác đi, ngày tôi xem những ngày điều trị nội trú ở viện là kỳ nghỉ “trăng mật” ngọt ngào chính là sau 1 ngày chồng tôi được chẩn đoán mang trong mình căn bệnh ung thư máu cấp tính tiên lượng xấu.

Công an TP Hà Nội giành giải Nhất toàn đoàn

Công an TP Hà Nội giành giải Nhất toàn đoàn

TPO - Những cuộc cứu dân trong mưa lũ, cuộc đấu tranh với tội phạm và số phận con người được thể hiện bằng nhiều cách kể tại Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) lần thứ XV, năm 2026. Dấu ấn nổi bật của những tác phẩm năm nay là sự quan tâm đến con người, cùng tìm tòi trong sử dụng hình ảnh, âm thanh và ngôn ngữ điện ảnh.

Ngôi chùa di sản trên đỉnh núi Phật Tích

Ngôi chùa di sản trên đỉnh núi Phật Tích

TPO - Chùa Thanh Mai trên núi Phật Tích là danh lam cổ tự, một trong 5 di tích thành phần cụm Côn Sơn - Kiếp Bạc (TP Hải Phòng), thuộc quần thể Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Big Bang mang về 750 tỷ đồng cho Hà Nội

Big Bang mang về 750 tỷ đồng cho Hà Nội

TPO - Trong 2 ngày diễn ra chương trình biểu diễn nghệ thuật quốc tế Big Bang, Hà Nội đã thu hút 220.000 lượt du khách. Tổng thu từ khách du lịch trong dịp sự kiện được ước tính khoảng 750 tỷ đồng.

Muốn hút du khách, đường sá phải tốt, nhà vệ sinh phải sạch

Muốn hút du khách, đường sá phải tốt, nhà vệ sinh phải sạch

TPO - Từ Hội nghị góp ý dự thảo chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam ngày 26/10, đại diện doanh nghiệp và những người trực tiếp làm du lịch đề xuất tăng cường đào tạo nhân lực, cải thiện hạ tầng giao thông, hỗ trợ chuyển đổi xanh và tạo điều kiện để cộng đồng tham gia, hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến qua đời

Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến qua đời

TPO - Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến nổi tiếng với những ca khúc về phong trào thanh thiếu niên. Ông qua đời sáng 27/10, hưởng thọ 77 tuổi.

Bảo vật ở di sản chùa Côn Sơn

Bảo vật ở di sản chùa Côn Sơn

TPO - Trong chùa Côn Sơn (Hải Phòng) còn lưu giữ bia "Thanh Hư động" - bút tích của vua Trần Nghệ Tông, bia "Côn Sơn Tư Phúc tự bi" và bộ tượng Tam Thế Phật được công nhận là bảo vật quốc gia. Khu di tích Côn Sơn còn có đền thờ quan Tư đồ Trần Nguyên Đán, Anh hùng dân tộc - Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, cùng với bàn cờ tiên, suối Côn Sơn, Ngũ nhạc linh từ... hợp thành một quần thể di tích, danh thắng nổi tiếng.

Chuyện chưa kể về thầy trò nhận Huân chương Lao động hạng Nhì

Chuyện chưa kể về thầy trò nhận Huân chương Lao động hạng Nhì

TPO - Lần đầu tiên Huân chương Lao động hạng Nhì được trao tặng cho hai đại diện của bộ môn khiêu vũ thể thao (KVTT). Đó là cặp thầy trò Hồng Việt - Nhã Uyên. Nhã Uyên vừa xuất sắc giành Huy chương bạc solo nữ Latin tại giải Vô địch KVTT thế giới 2026. Kiện tướng Hồng Việt cùng phu nhân Thu Trang góp phần không nhỏ làm nên thành tích này.

Hành trình tái sinh từ khoảnh khắc vô thanh

Hành trình tái sinh từ khoảnh khắc vô thanh

Có những biến cố tưởng chừng có thể đánh gục một số phận, nhưng lại vô tình trở thành điểm tựa cho sự tái sinh. Từ cú tát tàn nhẫn tuổi thơ làm thính giác suy giảm nghiêm trọng đến hành trình ngập ngừng bước vào thế giới Ngôn ngữ Ký hiệu, tôi đã tìm thấy một "tôi" hoàn toàn khác - độc lập, tự do và kiên cường vươn lên để đi tìm hạnh phúc cho chính mình.

Khai quật khẩn cấp tàu cổ ở Hội An

Khai quật khẩn cấp tàu cổ ở Hội An

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thống nhất chủ trương khai quật khẩn cấp con tàu gỗ cổ được phát hiện tại vùng biển Hội An, TP Đà Nẵng. Dự kiến việc khai quật sẽ triển khai trong năm 2027 nhằm bảo vệ di vật trước nguy cơ bị tác động bởi sóng biển và dự án kè chống xói lở bờ biển.