Trong Tháng Thanh niên 2026, Đoàn Thanh niên cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam chỉ đạo, Chi đoàn Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học chủ trì, phối hợp triển khai hoạt động nghiên cứu chuyên đề về thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp.
Đây là một trong những nội dung cụ thể hóa hoạt động “Sáng tạo trẻ – Đổi mới phương thức hoạt động”, gắn nghiên cứu khoa học với nhiệm vụ tuyên truyền, tham mưu, đề xuất giải pháp thiết thực cho công tác thanh niên trong giai đoạn mới.
Trong đó, bài viết “Xu hướng khởi nghiệp, lập nghiệp của thanh niên hiện nay” đi sâu phân tích bức tranh chung về lựa chọn nghề nghiệp, xu hướng việc làm và tinh thần khởi nghiệp của thanh niên Việt Nam hiện nay.
Từ kết quả khảo sát 800 thanh niên tại Bắc Ninh, Thanh Hóa và TPHCM, bài viết cho thấy tỉ lệ thanh niên có ý định khởi nghiệp khá cao; cùng đó là những khó khăn, thách thức. Từ đó, nhóm nghiên cứu đã đề xuất giải pháp nâng cao năng lực số, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng của thanh niên trong bối cảnh mới.
Bài viết “Đào tạo nghề cho thanh niên: Gỡ nút thắt để từ ‘học nghề’ đến ‘lập nghiệp’”, tập trung làm rõ vai trò của giáo dục nghề nghiệp trong kết nối thanh niên với thị trường lao động. Nội dung bài viết không chỉ phân tích thực trạng lao động trẻ, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên và nhóm NEET, mà còn chỉ ra khoảng cách giữa chính sách đào tạo nghề với cơ hội việc làm thực chất.
Từ góc nhìn chính sách, bài viết nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “đào tạo theo cung” sang “đào tạo theo nhu cầu kỹ năng của nền kinh tế”, tăng cường phân luồng, liên thông, gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, đồng thời đề cao vai trò của tổ chức Đoàn, Công đoàn và các thiết chế xã hội trong hỗ trợ thanh niên học nghề, tìm việc, tự tạo việc làm và lập nghiệp lâu dài.
Ở góc độ nhận diện rào cản, bài viết “Khởi nghiệp thanh niên: Điểm nghẽn từ năng lực đến hệ sinh thái” đã phân tích khá toàn diện những “điểm nghẽn” trên hành trình khởi nghiệp của thanh niên. Bài viết đề xuất nhiều giải pháp như hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển các công cụ tài chính phù hợp, mở rộng hoạt động ươm tạo, cố vấn, kết nối đầu tư, cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy thay đổi nhận thức xã hội theo hướng tích cực hơn đối với khởi nghiệp thanh niên.
Bên cạnh các bài nghiên cứu mang tính khái quát, nhóm tác giả còn lựa chọn cách tiếp cận thực tiễn thông qua bài viết “Từ bông gạo rừng đến giấc ngủ êm: Hành trình khởi nghiệp của cô giáo trẻ nơi rẻo cao”. Bài viết giới thiệu mô hình “Sản xuất đệm bông gạo truyền thống”. Từ chất liệu đời sống và bản sắc văn hóa địa phương, dự án đã tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường, đồng thời bước đầu tạo việc làm cho phụ nữ và thanh niên địa phương, góp phần giữ gìn nghề thủ công truyền thống của đồng bào dân tộc Thái.
Theo Đoàn Thanh niên cơ quan Uỷ ban T.Ư MTTQ Việt Nam, tới đây sẽ chú trọng hoạt động chuyên môn gắn với công tác Đoàn; truyền thông, lan tỏa các mô hình hay, cách làm sáng tạo và đóng góp rõ nét hơn vào việc xây dựng môi trường hỗ trợ thanh niên phát triển toàn diện, góp phần tích cực cho sự phát triển của đất nước.