TP.HCM đang chuẩn bị quy hoạch TOD dọc loạt tuyến metro trọng điểm như tuyến Bến Thành - Suối Tiên, metro số 2, ga Thủ Thiêm, Bến Thành - Cần Giờ.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 24/9, Phòng Quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TP.HCM) có văn bản thông tin nội dung về phát triển TOD (đô thị theo định hướng giao thông công cộng) dọc các tuyến metro trên địa bàn.
Cụ thể, cơ quan này cho biết theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, công tác chuẩn bị quy hoạch TOD gắn với các tuyến đường sắt đang được tập trung tại nhiều khu vực.
Đối với tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương), TP.HCM đã phê duyệt ranh giới quy hoạch TOD tại Quyết định số 3651/QĐ-UBND ngày 19/6. Hồ sơ đang được hoàn thiện, dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12.
Bên cạnh đó, khu vực ga Thủ Thiêm cũng đã được phê duyệt ranh giới TOD tại Quyết định số 3845/QĐ-UBND ngày 26/6. Khu vực này dự kiến hoàn thành thẩm định, phê duyệt quy hoạch từ tháng 12 đến tháng 1/2027.
Trong khi đó, ga Bình Khánh và đoạn Tham Lương - Củ Chi, TP.HCM dự kiến hoàn thành báo cáo rà soát ranh giới trong quý IV/2026, sau đó phê duyệt quy hoạch trong giai đoạn quý I-III/2027.
Riêng tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), TP.HCM đang lấy ý kiến về ranh giới TOD, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10; và phê duyệt quy hoạch trong quý I-II/2027.
Đối với tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ, TP.HCM cũng đang rà soát ranh giới, dự kiến hoàn thành việc lập và phê duyệt quy hoạch TOD trong quý I-III/2027.
Ngoài ra, các tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành, metro số 4, giai đoạn 1 metro số 6, metro Suối Tiên - Thành phố mới Bình Dương và metro số 2 (đoạn Thủ Dầu Một - TP.HCM) đang được chuẩn bị báo cáo rà soát ranh giới TOD trong quý IV/2026 để triển khai đồng bộ sau khi phương án tuyến được phê duyệt.
Theo định hướng không gian đô thị và các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ quanh nhà ga TOD tại Nghị quyết 21/2026/NQ-HĐND, TP.HCM sẽ bố trí đất và công trình hỗn hợp quanh ga, kết hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng; phát triển giao thông công cộng làm chủ đạo, tổ chức lối đi bộ và đường xe đạp tiếp cận nhà ga thuận tiện, an toàn.
Quy mô phát triển không vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; khai thác hiệu quả giá trị tăng thêm từ đất, không gian ngầm và trên cao, gắn với yêu cầu xanh, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Phòng Quản lý đường sắt đô thị cho biết hiện có 3 khó khăn lớn trong việc triển khai TOD. Đầu tiên là áp lực tiến độ khi TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến,đoạn tuyến đường sắt ưu tiên trong 4 năm tới, đồng thời phải triển khai quy hoạch TOD để bảo đảm phát triển đô thị đồng bộ với đường sắt.
Bên cạnh đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các tuyến xuyên tâm nội đô có mật độ dân cư dày đặc tiềm ẩn rủi ro kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Chưa kể, việc triển khai đòi hỏi nguồn vốn đầu tư công và huy động vốn theo phương thức đối tác công tư lớn, cần sớm hoàn thiện phương án huy động vốn.
Trước tình hình này, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đề nghị việc quy hoạch TOD cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để hoàn thành đồng thời việc lập quy hoạch, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, đánh giá môi trường chiến lược và thẩm định đa ngành.
Các giải pháp được đề xuất bao gồm hoàn thiện phương án huy động vốn, ban hành quy trình bồi thường, tái định cư thống nhất theo cơ chế đặc thù và kiểm soát chặt tiến độ từng dự án.
