Những tuyên bố trái ngược nhau cho thấy ít có triển vọng về một giải pháp ngoại giao giữa Mỹ và Iran trong thời gian sắp tới.
"Các cuộc đàm phán đang diễn ra ngay bây giờ”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm 3/8 tại một sự kiện ở Phòng Bầu dục, cho biết các bên đang nói chuyện theo yêu cầu của Iran, Ả-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất và Qatar, cùng một số nước khác.
"Đây là cơ hội cuối cùng để họ (Iran) ký một văn kiện tốt”, ông Trump nói.
Những bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau quyết định hủy bỏ "các cuộc tấn công quy mô lớn" mà ông đã cho phép nhằm vào Iran, nói rằng các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành. Điều này lặp lại mô típ mà ông đã từng sử dụng trước đó: Tuyên bố sẽ có các cuộc tấn công lớn nhưng sau đó lại hủy bỏ để đàm phán.
Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết, không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra với Mỹ và không có cuộc gặp nào được lên lịch. Ông nói rằng Iran không có kế hoạch tiếp đón các phái đoàn nước ngoài hoặc cử các nhà đàm phán ra nước ngoài trong những ngày tới.
Ông Baghaei cho biết thêm, tất cả các nhà đàm phán của Iran hiện đang ở trong nước, trừ Ngoại trưởng Abbas Araqchi, hiện đang hành hương tôn giáo ở Iraq. Ông xác nhận, các cuộc đàm phán duy nhất đang diễn ra là các cuộc thảo luận với Oman về việc quản lý eo biển Hormuz.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cũng nói với Reuters, rằng không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch, và ông Araqchi sẽ không có lịch trống, ít nhất cho đến cuối tuần.
Theo các quan chức và nhà phân tích vùng Vịnh, Iran tin họ có thể trụ vững hơn Washington bằng cách biến các tuyến đường thương mại, đường vận chuyển và cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Đông thành các điểm gây áp lực, với hy vọng thuyết phục được Mỹ và các đồng minh, rằng việc kiềm chế cuộc khủng hoảng sẽ tốn kém hơn so với việc đáp ứng các yêu cầu của Iran về eo biển Hormuz.
"Lợi thế lớn của họ là có thể tác động đến các quốc gia trong khu vực và nền kinh tế toàn cầu”, ông Michael Knights thuộc Viện Washington cho biết.
Trong một bài đăng trên Truth Social sau đó ngày 3/8, Tổng thống Trump nói Iran đã yêu cầu một cuộc gặp và nhiều cuộc đàm phán hơn đã được lên lịch cho "tương lai gần."
"Ông cũng nhắc lại khẳng định của mình, rằng Hải quân Mỹ hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz. Bức tường thép của Mỹ. Không có gì có thể đi qua, trừ khi đạt được một thỏa thuận, hoặc sự đầu hàng hoàn toàn”, ông Trump viết.
Đến thời điểm hiện tại, Tổng thống Trump vẫn chưa đạt được các mục tiêu mà ông đã đề ra ngay từ đầu cuộc chiến: Phá bỏ chương trình hạt nhân của Iran và kiềm chế khả năng tấn công các đối thủ trong khu vực.
Những lần leo thang căng thẳng liên tiếp của Mỹ đã vấp phải sự đáp trả từ phía Iran nhằm vào lực lượng Mỹ trong khu vực, các đồng minh Ả-rập vùng Vịnh của Washington và hoạt động vận tải biển. Mỗi lần đều kết thúc bằng việc ông Trump phải nhượng bộ.
Tranh chấp về eo biển Hormuz vẫn là điểm mấu chốt gây bất đồng. Washington cho rằng bản ghi nhớ tháng 6 yêu cầu Iran mở cửa tuyến đường thủy chiến lược quan trọng này, trong khi Tehran lập luận rằng văn bản đó bảo lưu rõ ràng quyền kiểm soát của Iran đối với giao thông hàng hải qua eo biển.
Cho đến nay, Mỹ đã thất bại trong việc buộc Iran từ bỏ quyền kiểm soát tuyến đường thủy này, khiến giá dầu toàn cầu tăng cao và đẩy giá xăng - một mặt hàng nhạy cảm về chính trị ở Mỹ - lên cao.
Trong bối cảnh có dấu hiệu cho thấy căng thẳng Mỹ - Iran đang giảm bớt, giá dầu đã giảm và các chỉ số chứng khoán chính tăng điểm hôm 3/8. Giá dầu Brent kỳ hạn giảm khoảng 7% xuống còn khoảng 83,77 USD/thùng, trong khi chỉ số Dow Jones đạt mức cao kỷ lục khi kết phiên.
