Nga - Mỹ chia rẽ lớn trong vấn đề Syria

> Bí ẩn việc ông John Kerry trở thành Ngoại trưởng Mỹ
> Thủ tướng Nga: Quan hệ Nga-Mỹ đang rạn nứt

Người ta đã hy vọng nhiều vào cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và tân Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Berlin hồi cuối tháng 2 vừa qua.

Quả thật sau cuộc gặp ấy, hai Ngoại trưởng tuyên bố sẽ tiếp tục tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Syria. Nhưng về thực chất, theo báo chí Phương Tây, cuộc gặp ở Berlin chỉ là “nỗ lực cuối cùng của Mỹ nhằm buộc Mátxcơva phải nhượng bộ”. Những diễn biến tiếp theo cho thấy nhận định của báo chí Phương Tây là đúng.

Washington không chấp nhận ông Assad

Ngoại trưởng John Kerry đến Roma dự hội nghị Những người bạn của Syria.

Sau khi chia tay với Ngoại trưởng Lavrov, ông Kerry tiếp tục chuyến công du châu Âu. Ông nhiều lần tuyên bố, Washington không thể chấp nhận chế độ của Tổng thống Assad và dự định “thay đổi một cách cơ bản chính sách đối với Syria”.

Ông tham gia cuộc họp Những người bạn của Syria tại Roma, nơi phe đối lập Syria được hứa hẹn một sự giúp đỡ lớn về tài chính. Tuy sự giúp đỡ ấy được lý giải rộng rãi là mang tính chất nhân đạo nhưng ai cũng biết nó có thể nhanh chóng biến thành vũ khí cho phe nổi dậy Syria.

Tờ Washington Post của Mỹ dẫn lời một quan chức cao cấp Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã bắt đầu cung cấp tên lửa chống tăng và súng bộ binh cho lực lượng nổi dậy ở Syria.

Nhiều tờ báo khác của Phương Tây đưa tin Mỹ đang tuyển chọn các tay súng để huấn luyện tại một căn cứ của CIA ở Jordanie. Để khẳng định tin này, họ dẫn lời của chính Ngoại trưởng Kerry tại hội nghị Những người bạn của Syria. Tại đây, ông Kerry xác nhận việc các tay súng nổi dậy sẽ được các chuyên gia quân sự Mỹ huấn luyện.

Đồng thời Mỹ cũng phớt lờ những nỗ lực của Mátxcơva nhằm thuyết phục các bên chống đối nhau ở Syria ngồi vào bàn đàm phán. Mỹ và các nước Phương Tây đặt điều kiện tiên quyết là Tổng thống Assad phải từ bỏ quyền lực.

Thật vậy, đáp lại lời tuyên bố của Ngoại trưởng Syria trong chuyến đi thăm Mátxcơva về việc Chính phủ Syria sẵn sàng tiến hành đối thoại với phe đối lập vũ trang, ông Kerry nhận xét lời tuyên bố đó “khó được coi là nghiêm túc”.

Pháp cũng có thái độ cứng rắn giống như Mỹ. Trong chuyến đi thăm Nga mới đây, Tổng thống Pháp Francois Hollande khẳng định :”Khi ông Assad còn cầm quyền ở Syria thì không thể có giải pháp chính trị cho vấn đề Syria” và “Phe đối lập sẽ không đối thoại với chính quyền Damascus”.

Mỹ không những phớt lờ những nỗ lực hoà bình của Nga mà còn tìm cách gây áp lực với Nga. Mới đây, đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ Patrick Ventrell đã công khai kêu gọi Nga ngừng hợp tác quân sự với Syria.

Ventrell nói: “Cần làm chế độ Assad không tiếp cận được với vũ khí và ngân hàng”. Ý ông ta muốn nói đến việc Nga cần ngừng thực hiện những hợp đồng đã ký trước đây với Chính phủ Syria về việc sửa chữa thiết bị quân sự cho nước này.

Lập trường Nga không thay đổi

Lập trường của Nga trong vấn đề Syria cho tới nay vẫn không thay đổi. Nga trước sau như một chủ trương Chính phủ và phe nổi dậy ở Syria phải ngồi vào bàn thương lượng để tiến tới một cuộc bầu cử tự do tại đất nước đang chìm vào nội chiến này.

Nga cũng sẽ tiếp tục thực hiện những hợp đồng quân sự đã ký với Syria. Trong cuộc gặp mới đây với Tổng thống Pháp Hollande ở Mátxcơva, Tổng thống Putin tuyên bố Nga ủng hộ chiến dịch quân sự của Pháp ở Mali bởi vì tại đây, Pháp thực thi rõ ràng và nhất quán chủ trương ủng hộ một Chính phủ hợp pháp. Hàm ý đã rõ: Nga hợp tác với Chính phủ hiện nay ở Syria bởi vì đó là Chính phủ hợp pháp của nước này và Nga sẽ không từ bỏ lập trường đó.

Mặc dầu vậy, theo nhận định của nhiều nhà quan sát, những nỗ lực của Nga và Chính phủ Syria khó đem lại kết quả mong muốn. Đó là vì các nước tự xưng là Những người bạn của Syria dường như đã quyết định biến Syria thành một khối ung nhọt tại khu vực Cận Đông.

Vũ Việt
Theo Gazate.ru