Trong trận thắng 3-0 trên sân nhà trước Mallorca ở vòng 23 La Liga, 7 trong số 11 cầu thủ đá chính của Barcelona là những sản phẩm của lò đào tạo La Masia. Hàng phòng ngự gồm Alejandro Balde, Pau Cubarsi và Eric Garcia, còn tuyến giữa gồm Marc Casado, Dani Olmo và Fermin Lopez. Ở cánh phải, cầu thủ 18 tuổi Lamine Yamal có hơn 10.000 phút thi đấu trong màu áo đội một Barcelona. Hai cầu thủ trưởng thành từ La Masia khác vào sân từ băng ghế dự bị là Marc Bernal và Tommy Marques.
La Masia có thể là lò đào tạo cầu thủ thành công nhất thế giới nhưng có một điểm yếu rõ rệt - họ không thường xuyên sản sinh ra các trung phong xuất chúng.
Bojan Krkic, ra mắt Barcelona ở tuổi 17 vào năm 2007, chơi tổng cộng 163 trận và ghi 41 bàn thắng trong bốn mùa giải, nhưng hai phần ba số lần ra sân đó là ở vị trí tiền đạo cánh. Anh không thể trở thành ngôi sao lớn của Barcelona và bị bán cho Roma vào năm 2011 ở tuổi 20.
Một trường hợp đầy triển vọng khác là Marc Guiu. Cầu thủ này ra mắt Barcelona từ băng ghế dự bị trong trận đấu với Athletic Bilbao ở tuổi 17 vào tháng 10/2023, anh chỉ mất 23 giây để ghi bàn thắng đầu tiên. Nhưng cuối mùa giải đó, anh chuyển đến Chelsea để tìm kiếm cơ hội ra sân nhiều hơn.
Trung phong hay nhất hiện tại của Barcelona là Robert Lewandowski, sẽ bước sang tuổi 38 vào tháng 8 năm nay và có khả năng đang chơi mùa giải cuối cùng tại Barcelona, khi hợp đồng của anh hết hạn vào cuối tháng 6. Không có dấu hiệu nào cho thấy tiền đạo người Ba Lan sẽ đàm phán gia hạn. Ferran Torres, 25 tuổi, trưởng thành từ lò đào tạo trẻ của Valencia và chơi cho Manchester City trước khi gia nhập Barcelona ở tuổi 21, là cầu thủ thường xuyên được Hansi Flick bố trí chơi ở vị trí trung phong, nhưng vị trí sở trường của anh là tiền đạo cánh.
Những tiền đạo xuất sắc nhất của Barcelona trong những năm trước khi Lewandowski đến vào mùa hè năm 2022 là Luis Suarez, David Villa, Samuel Eto’o, Patrick Kluivert, Ronaldo và Romario đều có điểm chung là không được đào tạo tại La Masia.
Mô hình đào tạo của Barcelona và những hạn chế
Các huấn luyện viên đội trẻ của Barcelona dạy các cầu thủ chơi theo một phong cách rất đặc biệt: đòi hỏi kỹ thuật xuất sắc, sự sáng tạo và khả năng nhận thức vị trí. Điều này được áp dụng với tất cả các vị trí trên sân.
Jean Marie Dongou gia nhập La Masia năm 2008 khi mới 13 tuổi. Sinh ra ở Cameroon, hiện anh 30 tuổi nhưng đã giải nghệ gần hai năm. Là một tiền đạo cắm, anh có ba lần ra sân cho đội một Barcelona vào mùa giải 2013 - 2014 dưới thời Gerard Martino.
"Ở Barcelona, bạn phải phối hợp thật tốt," anh ấy chia sẻ. "Ngay cả thủ môn cũng phải có khả năng dùng chân tốt. Vậy nên hãy tưởng tượng họ kỳ vọng những gì ở các tiền đạo. Các buổi tập luôn được tổ chức trong không gian chật hẹp. Chúng tôi được dạy như vậy ngay từ ngày đầu tiên bước chân vào học viện."
Tại Barcelona, các trung vệ được chiêu mộ từ các lò đào tạo khác thường gặp khó khăn trong việc thực hiện những đường chuyền theo đúng yêu cầu. Nhiều thủ môn giỏi cũng bị từ chối vì họ không đủ tự tin khi có bóng trong chân - một kỹ năng cơ bản trong lối chơi của đội chủ sân Camp Nou. Nhưng theo Jordi Roura, giám đốc học viện La Masia từ năm 2014 đến 2021, việc quá chú trọng vào những phẩm chất phù hợp với "DNA Barca" có thể dẫn đến việc bỏ qua những phẩm chất khác.
Roura chia sẻ: "Tôi nhớ rằng mỗi khi một cầu thủ nổi bật ở vị trí tiền đạo cắm xuất hiện tại học viện, ban huấn luyện thường nhận được những báo cáo nói rằng, 'Cậu ấy giỏi, nhưng chỉ biết ghi bàn'. Đôi khi, sự ám ảnh ADN của Barcelona, có thể dẫn đến những nhận xét sai lầm. Tôi cho rằng không nên xem nhẹ tiền đạo chỉ biết ghi bàn, bởi vì đó là điều quan trọng nhất trong bóng đá."
Có lẽ vì lý do này, một số cầu thủ bắt đầu sự nghiệp tại La Masia với vị trí tiền đạo cắm đã dần được chuyển sang các vị trí khác. Đó là trường hợp của Olmo, người hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ tấn công hoặc thậm chí là tiền vệ cánh.
Ở cấp độ trẻ tại Barcelona, việc chú trọng vào lối chơi phối hợp nhóm, trách nhiệm ghi bàn thường được chia sẻ giữa các cầu thủ tấn công, từ đó tạo ra các cầu thủ tấn công đa năng. Tuy nhiên, điều đó có thể dẫn tới việc thiếu mẫu tiền đạo chuyên ghi bàn.
"Tại Barcelona, chúng tôi luôn tìm kiếm mẫu tiền đạo có khả năng phối hợp tốt, chơi quay lưng với khung thành, lùi về giữa sân nhận bóng, có khả năng hỗ trợ pressing và phải giỏi ghi bàn. Đôi khi, mẫu tiền đạo số 9 điển hình sẽ phải trở thành tiền đạo ảo," Roura nói.
Còn một yếu tố khác nữa liên quan ở đây, không chỉ riêng Barcelona mới có. Khi thi đấu cho đội một, một tiền đạo phải ngay lập tức tạo ra tầm ảnh hưởng. Roura mô tả tiền đạo là vị trí "được ăn cả ngã về không". Dongou, người từng phải cố gắng giành một vị trí trong đội hình chính của Barcelona cũng đồng ý với nhận định này.
Anh chia sẻ: "Người ta thường không kiên nhẫn với tiền đạo. Một tiền vệ vào sân có thể chơi nửa tiếng, 40 phút, từ từ hòa nhập với đội bóng. Nhưng tiền đạo phải thể hiện tầm ảnh hưởng ngay lập tức. Bạn không có đủ thời gian để chứng tỏ bản thân. Đối với tôi, việc tập luyện cùng đội một, có trận đấu ra mắt là điều rất tuyệt vời nhưng rồi tôi bị mắc kẹt.
Có rất nhiều sự cạnh tranh. Nhưng không có một tiền đạo cắm thực thụ nào cho đến khi Luis Suarez đến vào tháng 7/2014. Messi chơi tiền đạo ảo, đôi khi là Alexis Sanchez. Lúc đó, tôi nghĩ mình có cơ hội chen chân vào đội hình chính nhưng đã không tận dụng được."
Sau ba lần vào sân từ băng ghế dự bị trong tháng 12/2013 và tháng 1/2014 tại La Liga, Copa del Rey và Champions League, Dongou không còn được ra sân cho đội một. Anh rời câu lạc bộ vào năm 2016, gia nhập Real Zaragoza, và trải qua phần còn lại của sự nghiệp tại một số đội bóng hạng hai Tây Ban Nha và các câu lạc bộ ở Phần Lan, Hy Lạp và Nhật Bản.
Anh ấy nói thêm: "Khi Luis Enrique đến đội bóng vào năm 2014, tôi gặp một số vấn đề về thể lực và hai đồng đội đã vượt lên trước tôi trong thứ tự ưu tiên ở vị trí tiền đạo cắm. Thay vì chiến đấu để trụ lại đội một, tôi đã buông xuôi và từ chối tập luyện cùng đội một vì tôi thất vọng khi những người khác đã vượt lên trước mình. Đó là một sai lầm của tuổi trẻ, một sai lầm không thể tha thứ, và tôi đã phải trả giá cho nó. Vào thời điểm đó, tôi là cầu thủ trẻ đầy triển vọng, nhưng những người khác đã vượt qua tôi, và tôi không biết phải phản ứng như thế nào."
Sức mạnh của La Masia là nền tảng cho sự phát triển của Barcelona
Ngày 25/11/2012, 10 cầu thủ trưởng thành từ La Masia đã có mặt trong đội hình xuất phát của một trận đấu La Liga trên sân khách gặp Levante. Khi Dani Alves phải rời sân sau 15 phút, anh được thay thế bởi một cầu thủ thuộc học viện La Masia là Martin Montoya.
Những phát hiện gần đây trưởng thành từ La Masia làm học viện trở nên nổi bật: Pau Cubarsi, Fermin, Gavi và ngôi sao sáng nhất của học viện sau Lionel Messi - Lamine Yamal. Flick cũng đã cho ra mắt Bernal, Marques, Sergi Dominguez, Andres Cuenca, Toni Fernandez, Dani Rodriguez, Jofre Torrents và Dro Fernandez - người đã chuyển đến PSG.
Oscar Gistau, tròn 18 tuổi vào tháng tới, hiện là tiền đạo được ca ngợi nhiều nhất tại học viện. Tuy nhiên, khi nói đến việc tìm người thay thế Lewandowski, khả năng cao nhất là câu lạc bộ sẽ chiêu mộ một tân binh đã chứng tỏ được khả năng ở đội một của một câu lạc bộ nào đó, một cầu thủ giàu kinh nghiệm phù hợp với lối chơi của họ, và quan trọng nhất là một "cỗ máy săn bàn".
Dù vậy, Dongou vẫn muốn mọi người nhớ rằng: "La Masia luôn là nơi cứu vãn tình thế mỗi khi Barcelona lâm vào khủng hoảng. Đó là nền tảng của đội bóng."
(Theo The Athletic)