Nhận xét các môn tự chọn thi tốt nghiệp của thí sinh Chuyên Tuyên Quang

Sáng 15/8, thí sinh tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang bước vào ngày thi cuối.

Thí sinh làm hai môn tự chọn theo đăng ký, mỗi môn có thời gian làm bài 50 phút và được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm. Buổi chiều 15/8 được bố trí dự phòng.

Theo kế hoạch thi được công bố trước đó, môn vật lí có 140 thí sinh đăng ký; hóa học 113 thí sinh; sinh học 38 thí sinh; lịch sử 113 thí sinh; địa lý 37 thí sinh; tin học 4 thí sinh; Ngoại ngữ 207 thí sinh (tiếng Anh 198; tiếng Trung Quốc 7; tiếng Nhật 1 và tiếng Hàn 1).

Khoảng 6h30, hơn 300 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đến trường chuẩn bị bước vào bài thi môn tự chọn.

Ghi nhận tại điểm thi, thời tiết buổi sáng mát mẻ, thuận lợi cho thí sinh đến trường và thực hiện bài thi.

Không khí tại khu vực điểm thi diễn ra nghiêm túc, các thí sinh nhanh chóng ổn định vị trí, chuẩn bị bước vào buổi thi.

Thời gian làm bài từ 7h35 với môn tự chọn 1 và 8h40 với môn tự chọn 2.

9H30: Kết thúc làm bài

Kết thúc ngày thi, một thí sinh nam dự thi cho hay, đề thi Tiếng Anh đợt này khó hơn đợt trước. Với đề thi này, em tự tin nếu làm chắc có thể đạt khoảng 7-8 điểm.

Trong khi đó, một thí sinh nam dự thi môn Lịch sử cho biết đề thi lần này tương đối giống lần thi thứ nhất và khá khó. Tuy nhiên, do đã học trước và ôn tập khá kỹ nên em cho rằng mình hoàn thành bài thi ổn.

ĐỀ THI MÔN VẬT LÍ

ĐỀ THI MÔN ĐỊA LÍ

Đề môn Vật lý không yêu cầu tính toán phức tạp

Nhận xét đề thi môn Vật lý dành cho hơn 300 thí sinh thi lại tốt nghiệp ở Trường Chuyên Tuyên Quang sáng nay, cô Hoàng Thị Lan Hương, Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội) cho rằng, đề không đặt nặng những yêu cầu tính toán phức tạp mà chú trọng khả năng tư duy về các hiện tượng vật lí.

Trong đó, có những câu hỏi gắn với thực tiễn, yêu cầu vận dụng kiến thức và đề cập đến nội dung thí nghiệm, thực hành. Đây cũng là những nội dung giúp đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vật lí của học sinh, thay vì chỉ tập trung vào tính toán.

Cô Hương đánh giá đề thi lại có sự phân hóa tốt giữa các nhóm học sinh.

“Với học sinh có năng lực ở mức trung bình, mức điểm 5 - 6 là phù hợp. Học sinh khá có thể đạt khoảng 7 - 8 điểm, em giỏi có thể đạt mức 8,5 - 9 điểm. Để đạt trên 9 điểm, học sinh cần có năng lực tốt hơn và đáp ứng được những yêu cầu kiến thức ở mức độ cao”, cô Hương nói.

So với đề thi của Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra tháng 6, nội dung kiến thức và độ khó của hai đề tương đương nhau. Đồng thời, đề lần này vẫn bảo đảm khả năng phân hóa, từ nhóm học sinh trung bình, khá, giỏi đến những học sinh có năng lực ở mức cao.

Thầy Phạm Khắc Vũ, giáo viên Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình đánh giá, để làm tốt đề thi môn Vật lý lần này, học sinh phải nắm chắc các hiện tượng vật lí đã được học, đồng thời biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo để giải thích các hiện tượng trong thực tế, trong cuộc sống hằng ngày.

Để đạt điểm 9 đến điểm 10, ngoài kiến thức nền tảng tốt, học sinh phải có khả năng suy luận tốt, tốc độ phản ứng nhanh với câu hỏi trong thời gian 50 phút. Thêm vào đó, để có điểm cao, học sinh cũng phải có năng lực thực hành, không chỉ nắm lí thuyết suông; khả năng sử dụng các phép toán bổ trợ cho việc tính toán các đại lượng vật lí cũng phải linh hoạt.

Ngoại ngữ một số từ vựng ở mức C1, C2

Cô Trần Thị Hà, Tổ trưởng môn Ngoại ngữ, Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (Ninh Bình) đánh giá, đề tiếng Anh bám sát chương trình, có tính thực tiễn cao và thể hiện sự chuyển trọng tâm từ kiểm tra những kiến thức ngữ pháp rời rạc sang đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh, năng lực đọc hiểu và xử lí thông tin của học sinh.

Đặc biệt, kiến thức ngữ pháp trong đề không quá nặng nhưng tương đối đa dạng. Về từ vựng, đề chủ yếu ở mức độ B1 đến B2+, có một số từ vựng ở mức C1, C2 nhưng không quá nặng về những từ mang tính học thuật hoặc có tính đánh đố.

Theo cô Hà, đề thi có độ phân hóa cao, đặc biệt ở bài đọc hiểu 10 câu và các câu hỏi về từ vựng như thành ngữ, cụm từ cố định, từ đồng nghĩa, trái nghĩa. Những câu hỏi này đòi hỏi học sinh phải có khả năng đọc, phân tích, tổng hợp, đánh giá và hiểu được các lớp nghĩa của câu.

Để làm tốt những câu hỏi có tính phân hóa, đặc biệt là các câu đọc hiểu ở mức độ vận dụng và vận dụng cao, học sinh cần đọc nhiều, tích lũy vốn từ vựng và kiến thức. Năng lực đọc là một trong những năng lực được kiểm tra chủ yếu; bên cạnh đó, học sinh cần có khả năng phân tích, tổng hợp, đánh giá và hiểu các lớp nghĩa trong từng tình huống.

Tiếng Anh cũng là môn trước đó thí sinh ở Tuyên Quang có điểm thi cao bất thường với điểm trung bình toàn tỉnh đạt 5,397 điểm.

Với mức điểm này, Tuyên Quang đã có màn "thăng hạng ngoạn mục" từ vị trí thứ 19 của năm 2025 vươn lên vị trí thứ 2 toàn quốc về điểm trung bình môn tiếng Anh, vượt qua TP Hồ Chí Minh (TP Hồ Chí Minh đứng thứ 3 với điểm trung bình 5,369) và chỉ xếp sau Hà Nội (Hà Nội đạt mức điểm 5,549).

Đề Sinh học tăng các bài toán thực tiễn

Với môn Sinh học, TS. Triệu Anh Trung, Phó trưởng Khoa Sinh học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, đề có khả năng phân hóa, mức độ khó vừa phải ở các câu hỏi lí thuyết cơ bản trong Phần I, nhưng tăng dần tính thách thức và đạt mức độ cao ở Phần II và Phần III. Qua đó, đề có thể phân loại các nhóm đối tượng học sinh khác nhau.

So với đề thi của Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra tháng 6, hai đề tương đồng về cấu trúc ma trận đề. Đề thi 2 đợt đều nhất quán theo định hướng phát triển năng lực của chương trình, giảm tải học thuộc lòng, tăng cường đọc hiểu số liệu, sơ đồ sinh thái và các bài toán thực tiễn.

Trong đó, cũng có những câu hỏi chú trọng đánh giá năng lực của học sinh. Nhất là lồng ghép các câu hỏi về quy trình thực hành thực tế, đòi hỏi học sinh phải thực sự được thực hành trong phòng thí nghiệm mới dễ dàng hoàn thành tốt những câu hỏi dạng này. Về năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn, nhiều câu hỏi gắn liền với thực tế sản xuất và môi trường. Đối với năng lực phân tích số liệu, đồ thị, đề đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng khai thác thông tin từ bảng biểu và biểu đồ mới có thể đưa ra đáp án chính xác.

Học thuộc lòng không đạt điểm cao Lịch sử

Với môn Lịch sử, thầy Nguyễn Tiến Nghĩa, Trường THPT Quế Võ 2, tỉnh Bắc Ninh cho biết, điểm đáng chú ý là đề thi không chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ sự kiện, niên đại, nhân vật lịch sử mà ngày càng chú trọng đánh giá năng lực nhận thức lịch sử của học sinh. Thí sinh không chỉ cần nhớ đúng kiến thức mà còn phải đặt các kiến thức trong mối quan hệ để lựa chọn đáp án chính xác. Đề thi cũng chú trọng yêu cầu học sinh rút ra bài học lịch sử, xác định mối quan hệ nhân - quả, ý nghĩa lịch sử và khai thác, xử lí thông tin từ tư liệu. Ưu điểm đề thi lại đối với môn này là tăng cường các câu hỏi khai thác kiến thức xuyên suốt giữa Lịch sử thế giới và Lịch sử Việt Nam, cũng như giữa các giai đoạn, thời kì của lịch sử dân tộc. Cũng theo thầy Nghĩa, so với đề thi môn Lịch sử của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào tháng 6 vừa qua, đề thi lần này tương đồng về cấu trúc, phạm vi kiến thức và có mức độ yêu cầu gần nhau. Tuy nhiên, đề thi lại ở Tuyên Quang có một số câu tăng yêu cầu về tư duy thông qua cách đặt câu hỏi nhằm đánh giá khả năng so sánh, khái quát và đánh giá. Xét tổng thể, độ khó của hai đề vẫn ở mức tương đương, không có sự chênh lệch lớn.

Còn theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng, Khoa Lịch sử - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, điểm đáng chú ý trong việc đánh giá phẩm chất và năng lực học sinh là đề thi không chạy theo việc kiểm tra khả năng “thuộc lòng” các mốc thời gian hay sự kiện đơn lẻ.

Có thể khẳng định, thí sinh sẽ khó “đoán mò” hay “trúng tủ” ở các câu hỏi, ý hỏi nếu phương pháp học Lịch sử chỉ dừng ở việc “thuộc lòng” các sự kiện đơn lẻ, mà không dựa trên nền tảng kiến thức cơ bản, đồng thời có khả năng hệ thống hóa, tổng hợp, mở rộng và nâng cao kiến thức.

Thay vào đó, học sinh phải có năng lực đọc hiểu câu hỏi, lệnh hỏi và đọc hiểu nguồn sử liệu thông qua các văn bản, đoạn trích tư liệu lịch sử. Qua đó, học sinh phải huy động nhiều thao tác tư duy như tái hiện, phân loại, kết nối, phân tích, hệ thống, tổng hợp, suy luận, nhận xét, đánh giá và kết luận vấn đề.

Cũng theo thầy Hưởng, đề thi đợt 1 và đợt 2 năm 2026 có mức độ yêu cầu tương đương. Các câu hỏi được thiết kế để hạn chế khả năng học sinh sử dụng mẹo làm bài, mà yêu cầu phải hiểu sâu bản chất vấn đề mới có thể đạt điểm tuyệt đối. Ở cả hai đợt thi, sự phân hóa tập trung rõ vào năng lực phân tích sử liệu của thí sinh.

Đề Địa lý có một số câu hỏi khó

Theo thầy Trần Ngọc Điển, Trường THPT Yên Thế (Bắc Ninh), đề thi môn Địa lý tốt nghiệp THPT sáng 15/8 tại Tuyên Quang tăng cường các câu hỏi tích hợp, trong đó có vận dụng kiến thức toán học để xử lý số liệu và các nội dung thời sự như chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xanh hóa, phát triển bền vững. Kĩ năng tư duy định lượng được chú trọng thông qua các yêu cầu tính tốc độ phát triển, tỉ trọng, mật độ, phân tích xu hướng qua biểu đồ.

Đề thi cũng đồng thời hạn chế học vẹt, học tủ. Học sinh phải hiểu bản chất địa lí mới có thể trả lời chính xác các chuỗi ý trong dạng Đúng/Sai.

“Nhóm câu hỏi khó đến rất khó chiếm khoảng 40-50%, tạo sự phân hóa rõ: mức 7,0-8,0 đòi hỏi học sinh hiểu bản chất các hiện tượng tự nhiên và kinh tế - xã hội; mức 8,5-10,0 chủ yếu dành cho học sinh có tư duy địa lí không gian, kĩ năng tính toán và phản xạ logic tốt”, theo thầy Điển.

Về khả năng phân hóa, nam giáo viên cho rằng, đề thi hồi tháng 6 phân hóa tốt ở dải điểm 7,5 - 9,0, trong khi đề thi lần 2 tạo sự phân hóa mạnh hơn ở nhóm 8,5 - 10,0, qua đó sàng lọc học sinh có năng lực nổi trội phục vụ xét tuyển vào các ngành, trường đại học có tính cạnh tranh cao.

Nhìn chung, mức độ yêu cầu của hai đề thi tương đương nhưng có sự khác biệt thể hiện ở một số câu hỏi có tính tư duy, vận dụng và phân hóa.

Đề thi môn Hóa có sự khác biệt so với trước đó

Cô Nguyễn Thị Tố Loan, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên nhận xét đề thi môn Hóa học có độ bao quát khá tốt các mạch kiến thức, đồng thời kết hợp giữa kiến thức vô cơ, hữu cơ, đại cương, thực nghiệm và ứng dụng. Nhiều câu hỏi được đặt trong các bối cảnh liên quan đến sản xuất, môi trường, đời sống và thí nghiệm hóa học, giúp kiểm tra khả năng vận dụng kiến thức thay vì chỉ ghi nhớ máy móc.

Đề thi có mức độ khó vừa phải, cấu trúc hợp lý và khả năng phân hóa khá rõ. Phần I chủ yếu kiểm tra kiến thức nền và nhận biết – thông hiểu; Phần II bắt đầu yêu cầu vận dụng, đặc biệt câu 2 và câu 3 đòi hỏi phân tích dữ kiện, suy luận và xử lí hóa học. Phần III có tính phân hóa cao, nổi bật ở câu 1, câu 3 và câu 6, yêu cầu học sinh phối hợp nhiều kiến thức, tư duy định lượng và giải quyết vấn đề.

Về mức độ khó, cô Loan tôi đánh giá hai đề tương đương về yêu cầu tổng thể, nhưng có sự khác nhau trong cách thức đánh giá. Đề tháng 6 chú trọng năng lực đọc hiểu bối cảnh khoa học, nhận diện biến số, phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề thực tiễn; trong khi đề lần 2 chú trọng hơn đến tư duy hóa học và xử lí định lượng theo chuỗi.

---

Trước đó, ngày 14/8 các thí sinh dự thi ngày đầu tiên. Buổi sáng, 324/324 thí sinh dự thi môn Ngữ văn, đạt tỷ lệ 100%.

Chiều cùng ngày, 326/326 thí sinh dự thi môn Toán, cũng đạt tỷ lệ 100%. Không có thí sinh vi phạm quy chế thi và không có cán bộ vi phạm quy chế.

Như vậy, cả hai môn thi trong ngày đầu tiên đều ghi nhận tỷ lệ thí sinh dự thi đạt 100%.

Kết thúc các buổi thi, thí sinh đánh giá: đề thi vừa sức, tương đương với đề thi tốt nghiệp lần trước.

Thầy giáo Đinh Cao Thượng, Trường THPT Kim Sơn A, tỉnh Ninh Bình nhận định, đề Toán có các câu hỏi đáp ứng yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời có những câu hỏi với mức độ yêu cầu cao hơn nhằm phân hóa học sinh khá, giỏi.

Một số dạng câu hỏi có sự tương đồng với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào tháng 6 vừa qua, qua đó góp phần đánh giá và phân loại tốt học sinh, đặc biệt là những học sinh có năng lực nổi trội.

Nhìn chung, đề thi bám sát chương trình, các câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu được thiết kế rõ ràng, không mang tính đánh đố.

Bên cạnh đó, khoảng 30% số câu hỏi đòi hỏi học sinh phải có tư duy linh hoạt, khả năng mô hình hóa toán học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là những yêu cầu cần thiết để tạo sự phân hóa giữa học sinh khá và giỏi.