Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen dự kiến sắp tới thủ phủ Nuuk của Greenland. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh mâu thuẫn địa chính trị xung quanh vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này ngày càng căng thẳng. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng tham gia chuyến đi.
Đây là chuyến thăm Greenland thứ hai của người đứng đầu EC. Sự kiện diễn ra ngay sau khi cử tri Iceland bỏ phiếu từ chối tái khởi động đàm phán gia nhập EU, đồng thời Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng áp lực đòi quyền kiểm soát Greenland vì lý do "an ninh quốc gia".
Phát biểu trước chuyến thăm của bà Von der Leyen, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen chia sẻ: "EU đã thể hiện rõ sự ủng hộ trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, đồng thời đáp ứng mong muốn thắt chặt quan hệ đối tác song phương. Tôi mong muốn chia sẻ thêm về tầm quan trọng của Tuyên bố chung dành cho Greenland trong vài ngày tới".
Các chuyên gia quốc tế đánh giá chuyến đi của lãnh đạo EC sẽ tập trung vào 3 trụ cột chính, bao gồm an ninh khu vực Bắc cực, đầu tư kinh tế hạ tầng, khai thác khoáng sản thiết yếu cốt lõi và mở rộng hợp tác vùng Bắc Đại Tây Dương.
Theo Giáo sư Kristina Spohr của Khoa Lịch sử quốc tế, Đại học Kinh tế London, chuyến thăm tới Nuuk là động thái thể hiện sự đoàn kết mạnh mẽ của EU với Greenland và Đan Mạch.
Khu vực này hiện đóng vai trò sống còn trong hành lang chiến lược GIUK (kết nối Greenland, Iceland và Anh), tuyến đường biển nối Bắc cực với Đại Tây Dương. Tình hình phức tạp hơn khi châu Âu lo ngại các hoạt động của Nga và Trung Quốc ở vùng biển phía Bắc, trong khi Mỹ liên tục gây sức ép lên Đan Mạch về vấn đề Greenland.
Đầu năm nay, ông Trump gây xôn xao dư luận khi tuyên bố không loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để sáp nhập Greenland. Mặc dù đến cuối tháng 1, Mỹ và NATO đã công bố một "khung thỏa thuận tương lai", một nhóm làm việc giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland hiện vẫn đang đàm phán để tìm giải pháp.
Dòng vốn chiến lược mới
EU dự kiến dành một gói hỗ trợ tài chính cho Greenland giai đoạn 2026 - 2027, trị giá khoảng 200 triệu euro (232,4 triệu USD). Nguồn lực này sẽ tập trung cho khai thác khoáng sản quan trọng, phát triển năng lượng tái tạo, lắp đặt hệ thống cáp ngầm dưới biển và nâng cao chất lượng giáo dục và cơ sở hạ tầng.
Trước đó, vào tháng 3/2024, EU đã mở văn phòng đại diện thường trực tại Nuuk và ký kết các thỏa thuận hợp tác trị giá gần 94 triệu euro.
Ủy viên EU về Đối tác quốc tế, ông Jozef Síkela, khẳng định: "EU không phải là bên mới hiện diện. Chúng tôi đã đầu tư hàng trăm triệu euro vào nghiên cứu, giáo dục và nghề cá tại Bắc cực trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đòi hỏi chúng tôi phải hành động nhiều hơn nữa".
