Hội thảo diễn ra trong bối cảnh miền Trung – Tây Nguyên đang đứng trước cơ hội đặc biệt để tái cấu trúc không gian phát triển, khi hệ thống cao tốc, quốc lộ, sân bay, cảng biển và các hành lang kết nối Đông – Tây từng bước được đầu tư, hoàn thiện. Đây không chỉ là sự thay đổi về hạ tầng giao thông, mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho du lịch.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn chia sẻ, thời gian qua, kết cấu hạ tầng giao thông khu vực đã có những bước phát triển quan trọng, từng bước nâng cao khả năng kết nối giữa các địa phương, các trung tâm kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và các điểm du lịch. Đặc biệt, mạng lưới đường bộ cao tốc đang được ưu tiên đầu tư, đã hình thành trục Bắc - Nam và từng bước đầu tư các tuyến kết nối Đông - Tây giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế, dịch vụ và du lịch.
Tuy nhiên, theo thứ trưởng, bên cạnh những kết quả đạt được, hạ tầng giao thông liên vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên vẫn còn những điểm nghẽn cần được tập trung giải quyết. Để thực hiện đột phá chiến lược về kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng đa phương thức theo định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư từng tuyến, từng địa phương sang tư duy phát triển mạng lưới - hình thành hành lang - kết nối đa phương thức - khai thác không gian phát triển, lấy các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với biển, các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và trung tâm logistics làm những cấu phần ưu tiên.
Theo Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ Xây dựng), vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên hội tụ nhiều điều kiện để trở thành một cực tăng trưởng mới của quốc gia.
Đến nay đã đưa vào khai thác khoảng 957km đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (cả nước đã đưa vào khai thác 3.345km), chuẩn bị đưa vào khai thác sử dụng 68km/118km tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. Nhiều tuyến đường bộ cao tốc đang được đang triển khai đầu tư (Quy Nhơn - Pleiku, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Tân Phú - Bảo Lộc - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành) sẽ tạo điều kiện thuận lợi kết nối khu vực biển với vùng miền núi. Một số đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa), trục ngang theo hướng Đông - Tây cũng đang được nghiên cứu đầu tư (Quảng Ngãi - Kon Tum, Phú Yên - Đắk Lắk và Nha Trang - Đà Lạt, Gia Nghĩa - Bảo Lộc - Phan Thiết).
Hệ thống đường bộ được quy hoạch và từng bước được hoàn thiện, hình thành các trục dọc (02 tuyến cao tốc, 03 tuyến quốc lộ), các trục ngang, tạo nên mạng lưới giao thông đường bộ với tổng chiều dài 9.047km (3.041km đường cao tốc, 5.015km quốc lộ, 991km đường ven biển,…) để kết nối thuận lợi hệ thống cao tốc và các tuyến đường địa phương, kết nối các cảng biển, cửa khẩu quốc tế với Lào và Campuchia (Bờ Y, Lệ Thanh) tạo điều kiện thuận tiện cho giao lưu và đối ngoại của vùng.
Chia sẻ tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch phân tích, địa phương đang định hướng chuyển từ phát triển du lịch theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian và hệ sinh thái, kết nối các sản phẩm theo trục “biển – đồng bằng – cao nguyên – đại ngàn”.
Khi hạ tầng giao thông được đầu tư kết nối đồng bộ sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến và qua đó mở rộng không gian du lịch. Đây cũng là bài toán chung của toàn vùng: Không chỉ nối những con đường, mà phải nối những không gian du lịch; không chỉ đưa khách đến điểm đến, mà phải tạo điều kiện để khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, tăng trên 20% so với năm 2024 và vượt xa con số 18 triệu lượt của năm 2019. Khách nội địa đạt hơn 135 triệu lượt, tổng thu du lịch lần đầu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng.
Sáu tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đạt 12,3 triệu lượt, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước, đưa ngành du lịch tiến gần mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026.
“Khu vực miền Trung – Tây Nguyên đang nổi lên như một không gian du lịch có quy mô lớn, tốc độ tăng trưởng cao và lợi thế tài nguyên đặc biệt, từ biển, đảo, đầm phá, đô thị ven biển đến cao nguyên, đại ngàn, hồ, thác và các giá trị văn hóa bản địa. Một trong những lợi thế nổi bật của miền Trung – Tây Nguyên là khả năng hình thành các hành trình du lịch đa dạng, kết nối biển với đồng bằng, cao nguyên và đại ngàn. Sau khi Gia Lai và Bình Định sáp nhập, không gian phát triển của tỉnh được mở rộng từ biển đến cao nguyên, tạo điều kiện hình thành những sản phẩm và hành trình liên kết mới”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.
Từ thực tiễn đó, Hội thảo tập trung nhận diện những điểm nghẽn về hạ tầng và liên kết vùng; trao đổi về cơ chế, chính sách, mô hình đầu tư và giải pháp huy động nguồn lực xã hội; đồng thời lắng nghe nhu cầu thực tế của doanh nghiệp về các tuyến kết nối, hạ tầng và điều kiện đầu tư.
Thông qua các tham luận và ý kiến tại hội thảo, Ban tổ chức kỳ vọng góp phần kết nối “ý tưởng – chính sách – nguồn lực – dự án”, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp mang tính thực tiễn nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, tạo thêm động lực thúc đẩy liên kết vùng và hình thành các sản phẩm du lịch có quy mô lớn hơn ở khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
Là doanh nghiệp tham gia nhiều dự án của ngành Xây dựng và các dự án du lịch, ông Phạm Văn Binh - Uỷ viên Hội đồng quản trị, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đức Long Gia Lai cho rằng, từ góc nhìn doanh nghiệp, để đầu tư sâu vào logistics du lịch, đơn vị không chỉ cần chính sách ưu đãi, mà cần một đầu bài đầu tư rõ ràng về quy hoạch, quỹ đất, cơ chế khai thác, thủ tục và sự phối hợp liên vùng. Theo ông Binh, việc tháo gỡ điểm nghẽn giao thông chính là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn thu hút đầu tư. Mặc dù hạ tầng khu vực đang chuyển động tích cực, nhưng Tây Nguyên vẫn đang thiếu một trục cao tốc dọc đủ mạnh. Quốc lộ 14 (đường Hồ Chí Minh) hiện quá tải khi phải gánh quá nhiều chức năng, làm gia tăng chi phí logistics và giảm độ ổn định của chuỗi cung ứng.
Để giải quyết triệt để bài toán này, Đức Long Gia Lai đã nghiên cứu và đề xuất triển khai các tuyến cao tốc trọng điểm theo phương thức đối tác công tư (PPP); tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (đoạn Pleiku – Buôn Ma Thuột – Gia Nghĩa) với chiều dài gần 258 km, đi qua Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng - tổng vốn đầu tư dự kiến gần 81.000 tỷ đồng; tuyến cao tốc Pleiku – Lệ Thanh với chiều dài khoảng 54 km, quy mô 4 làn xe với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 17.000 tỷ đồng; tuyến đường nối thẳng từ Quy Nhơn – Pleiku đến cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, hình thành hành lang kinh tế thông suốt từ biển lên cao nguyên và đến biên giới.
Đáng chú ý, ngày 15/7/2026, Bộ Xây dựng đã chính thức có văn bản chấp thuận cho Tập đoàn Đức Long Gia Lai lập hồ sơ đề xuất dự án cao tốc Pleiku – Buôn Ma Thuột – Gia Nghĩa theo phương thức PPP (hợp đồng BOT). Cả hai dự án cao tốc trên đã được Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng thống nhất chủ trương cần thiết, cấp bách đầu tư hoàn thành trước năm 2030.
Đại diện Đức Long Gia Lai khẳng định trong giai đoạn 2026 - 2030, Tập đoàn triển khai chiến lược "đôi cánh năng lượng - hạ tầng", coi việc tham gia phát triển hạ tầng chiến lược không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội đối với sự phát triển bền vững của Tây Nguyên.
Hạ tầng cao tốc hoàn thiện sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, đưa du lịch, nông nghiệp chế biến và công nghiệp của toàn vùng miền Trung - Tây Nguyên thực sự "cất cánh" và trở thành không gian tăng trưởng năng động của cả nước.
Từ góc nhìn địa phương, ông Phạm Anh Tuấn - Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho hay, nhiều công trình giao thông chiến lược đã và đang tạo ra những thay đổi quan trọng trong khả năng kết nối của tỉnh. Theo ông, một du khách có thể buổi sáng đón bình minh trên biển Quy Nhơn, trải nghiệm không gian văn hóa duyên hải, sau đó di chuyển thuận lợi đến Pleiku, Biển Hồ, Chư Đăng Ya, những cánh rừng và không gian văn hóa Tây Nguyên.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, hạ tầng giao thông mới chỉ là điều kiện cần. Muốn hạ tầng thực sự trở thành động lực phát triển du lịch, chúng ta phải giải quyết bài toán logistics du lịch. Đưa khách đến nhanh hơn là chưa đủ. Phải làm sao để khách đi thuận tiện hơn, trải nghiệm nhiều hơn, ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn”.
Ông lý giải thêm, liên kết hạ tầng phải đi cùng liên kết sản phẩm, liên kết thị trường và liên kết chính sách. Bởi vậy, không thể tiếp tục tư duy mỗi địa phương xây dựng một sản phẩm, thu hút một nhóm khách và cạnh tranh với nhau. Mà cần chuyển sang tư duy “mỗi địa phương một lợi thế, cả vùng một sản phẩm, cùng nhau một thị trường”.
Ông Phạm Anh Tuấn thông tin, Gia Lai thu hút trên 200 dự án với mức đầu tư hơn 200 nghìn tỷ. Những nhà đầu tư vẫn cầm chừng vì còn lưỡng lự với hạ tầng kết nối. Chuỗi sản phẩm liên kết không chỉ đơn thuần là một địa phương, mỗi địa phương đã có một thế mạnh, nếu kết hợp lại thì sẽ tạo ra chuỗi sản phẩm mạnh hơn. Vì vậy ông mong Bộ Xây dựng, các Bộ ngành có cái nhìn để phân bổ “vốn mồi”, qua đó tạo động lực cho nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư mạnh hơn.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, việc đầu tư hạ tầng phải tinh gọn về thủ tục, nhanh chóng trên thực địa. Từ đó mới khai thác hiệu quả hạ tầng mồi được đầu tư từ vốn ngân sách trên tinh thần “lấy ngắn nuôi dài”; hình thành những hành lang du lịch thực chất, trong đó nổi bật là hành lang du lịch biển - cao nguyên, có khả năng cạnh tranh ở quy mô quốc gia và quốc tế; Để biến tầm nhìn thành hiện thực, vai trò của doanh nghiệp và nhà đầu tư là đặc biệt quan trọng.
Chủ tịch UBND tỉnh cũng bày tỏ, quan điểm của tỉnh Gia Lai rất rõ: “Quy hoạch phải rõ, hạ tầng phải đi trước, thể chế phải thông thoáng, thủ tục phải thuận lợi và chính quyền phải thực sự đồng hành cùng doanh nghiệp. Nhưng trên hết, tinh thần chung vẫn là Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp đồng hành”.
