Nguyên vật liệu khan hiếm, giá nhảy vọt
“Chúng tôi đang thiếu rất nhiều đá trộn bê tông” ông Lê Minh Thuận - Trưởng bộ phận hạ tầng Dự án mở rộng sân bay Phú Quốc nói. Ông cho biết, khối lượng đá trộn bê tông cần cho các dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc khoảng 4 triệu m3, riêng dự án mở rộng sân bay cần 1,5 triệu m3 nhưng hiện tại chỉ cung ứng được khoảng 1/3. Mỗi ngày dự án mở rộng sân bay cần khoảng 5.000m3, nhưng chỉ có được 2.000 - 3.000m3.
Không những thiếu, giá đá còn tăng rất cao. Theo ông Thuận, nguyên nhân chính thiếu đá trộn bê tông là do thiếu nguồn cung và giá tăng cao là do tác động của giá xăng dầu. Mọi công đoạn, từ khai thác, chế biến đến bốc dỡ, vận chuyển đá… đều liên quan đến xăng dầu.
Không những thế, tất cả đá đều phải lấy từ đất liền và vận chuyển ra đảo bằng tàu nên giá thành đá cũng tăng vọt trong bối cảnh giá xăng dầu thời gian qua tăng mạnh.
Cũng theo ông Thuận, chi phí xây dựng hiện đang đội lên rất cao tuy chưa tính được mức độ tăng vì hiện chưa thống kê được biến động giá dầu và tất cả vật tư.
Hiện chủ đầu tư tạm thời hỗ trợ nhà thầu theo mức giá dầu thực tế và căn cứ vào thời điểm, khối lượng thi công quy đổi cụ thể để tính.
Ông Hoàng Khắc Kỳ, người phụ trách công trường xây dựng Nhà hát biểu diễn đa năng và Trung tâm hội nghị APEC cũng cho hay, mỗi ngày công trường huy động 2.000 - 2.200 lao động và hàng trăm thiết bị máy móc, trong đó có những thiết bị máy móc lớn như cẩu 600-800 tấn.
Tuy nhiên, “dầu tăng giá mạnh nên ảnh hưởng đến hoạt động của máy móc thiết bị. Trong khi đá cung cấp cho các trạm trộn bê tông cung cấp cho công trường chưa đạt được như yêu cầu”, ông Kỳ nói và cho hay chủ đầu tư và nhà thầu phải lên kế hoạch hằng tuần, hằng ngày về số lượng nguyên vật liệu dự kiến để nhờ chính quyền địa phương hỗ trợ bằng việc đề nghị các nhà cung cấp ưu tiên cho các dự án APEC.
Thiếu lao động
Ông Đặng Xuân Minh, Phụ trách công trường xây dựng trạm 220kV Phú Quốc của nhà thầu AIT nói rằng, gía xăng dầu tăng cao, khiến giá vật tư sắt thép, bê tông… tăng 30-40%. Giá nhân công cũng tăng theo.
“Giá nhân công lao động phổ thông tăng gấp rưỡi, có khi lên đến 800.000 đồng người/ngày, nhưng vẫn thiếu người làm”, ông Minh cho hay.
Hơn 3 tháng qua, AIT duy trì gần 100 lao động, tăng ca liên tục, không nghỉ cuối tuần. Sắp vào giai đoạn hoàn thiện, nhà thầu này cần khoảng 260 người để kịp tiến độ trước mùa mưa kéo dài.
"Phú Quốc hiện là đại công trường, lao động bị cạnh tranh rất mạnh, trong khi nhân lực tại chỗ lại ít", ông Minh nói.
Để có đủ lao động, AIT đã về các tỉnh miền Trung tuyển và tập hợp sẵn để khi vào cao điểm sẽ đưa đến công trường. Họ được trả lương trong thời gian chờ việc.
Ông Lê Minh Thuận cũng cho hay, công trình mở sộng sân bay đang có gần 4.000 công nhân và đều phải làm 3 ca và tăng ca. “Nhưng không thể làm như thế liên tục nhiều ngày nên cần phải có thêm lao động bổ sung và số lượng cần tăng thêm là 50% so với hiện tại”, ông Thuận nói.
Để đảm bảo tiến độ công trình, chủ đầu tư và các nhà thầu đang có chính sách ưu đãi nhằm thu hút lao động. Ông Hoàng Khắc Kỳ cho hay, Sun Group có chính sách đặc biệt đối với công nhân làm việc từ 6 tháng trở lên, đó là hỗ trợ 2 tháng lương/năm, bố trí nhà ở và mỗi năm tài trợ 2 cặp vé máy bay khứ hồi về thăm nhà, khám bệnh miễn phí định kỳ mỗi năm 1 lần... Mặc dù vậy, “hiện vận đang thiếu lao động nghiêm trọng”, ông Thuận nói.
Vướng mặt bằng
Tính đến ngày 24/4, Dự án đường dây 110 kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc vẫn còn 3/77 vị trí trụ chưa có mặt bằng xây dựng vì chưa có phương án bồi thường. Do đó, dựa án đã lỡ hẹn hoàn thành và đóng điện vào dịp 30/4 này như dự kiến ban đầu. Đây là một trong 3 dự án điện trọng điểm phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 do Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) làm chủ đầu tư. Hai dự án còn lại là Trạm biến áp (TBA) 220kV Phú Quốc, và Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc.
Đại diện EVNSPC cho biết, hiện cả 3 dự án vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, gây nguy cơ ảnh chậm tiến độ hoàn thành theo kế hoạch. Riêng Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc (giai đoạn 2), tính đến ngày 24/4 còn 33/69 vị trí trụ chưa có mặt bằng.
Theo UBND tỉnh An Giang, việc giải phóng mặt bằng gặp khó khăn do các tuyến đường dây khá dài với nhiều vị trí trụ, ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và hộ dân; khối lượng công việc đo đạc, khảo sát thực địa lớn, trong khi lực lượng cán bộ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, đền bù còn hạn chế.
Các chính sách giá bồi thường theo khung quy định của Nhà nước ở một số vị trí thấp hơn giá thị trường, dẫn đến người dân chưa đồng thuận, khiếu nại kéo dài.
Bên cạnh đó, những thay đổi về thủ tục, biến động đất đai cũng làm cho công tác quản lý tại một số địa bàn còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế; việc rà soát, chỉnh lý, cập nhật biến động đất đai chưa kịp thời cũng đã gây phát sinh nhiều rào cản, vướng mắc; một số thửa đất mua đi bán lại, thay đổi chủ sở hữu cũng gây nhiều khó khăn cho công tác vận động, bàn giao mặt bằng…
Để phục vụ APEC 2027, Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư xây dựng đồng loạt 21 dự án lớn tại Phú Quốc. Trong đó có Dự án tuyến tàu điện đô thị đoạn 1, Dự án Đại lộ APEC, Dự án đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc... Tiêu biểu nhất là Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC có diện tích 28 ha, bao gồm hạng mục: Trung tâm hội nghị 3.500 chỗ; trung tâm báo chí 3.000 chỗ; hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật; khu quảng trường, bảo tàng, cung văn hóa, cung thiếu nhi, cung triển lãm với tổng diện tích sàn trên 150.000 m2.