Lý do, điều kiện giao dịch
Sáng 25/5, một doanh nghiệp kinh doanh bất động sản công bố triển khai chương trình hỗ trợ khách hàng sử dụng vàng để giao dịch bất động sản trong thời gian 5 năm, với sự đồng hành của các công ty vàng bạc đá quý nhằm bảo đảm quyền lợi và giá trị tài sản cho người tham gia.
Theo doanh nghiệp, khách hàng sở hữu vàng nhàn rỗi có thể quy đổi vàng thành tiền mặt để mua bất động sản của chủ đầu tư. Sau 5 năm, khách hàng có thể lựa chọn tiếp tục nắm giữ bất động sản hoặc nhận lại khoản tiền tương đương 110% số vàng đã chuyển đổi để mua nhà, đồng nghĩa với việc hưởng thêm mức lợi tức 10%.
Điều kiện tham gia là khách hàng phải sở hữu vàng trước ngày 25/4/2026 và lượng vàng quy đổi cần đạt tối thiểu 80% giá trị căn nhà. Phần còn lại có thể thanh toán bằng tiền mặt và được quy đổi theo giá vàng tại thời điểm giao dịch.
Đáng chú ý, toàn bộ quá trình quy đổi vàng thành tiền mặt hoặc quy đổi ngược lại đều thông qua các công ty vàng bạc đá quý nhằm xác minh nguồn gốc, bảo đảm giá trị tài sản cũng như tính hợp pháp của vàng giao dịch.
Theo giới quan sát, động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp bất động sản đang chịu áp lực lớn về dòng vốn. Tín dụng bất động sản vẫn được kiểm soát chặt, thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa hồi phục hoàn toàn, trong khi thanh khoản trên thị trường nhà ở còn khá chậm.
Chuyên gia cảnh báo rủi ro
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Châu Đình Linh - Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TPHCM - nhận định, việc huy động vàng trong dân để đưa vào nền kinh tế là ý tưởng đáng khuyến khích, song nếu dòng vốn này tiếp tục chảy vào bất động sản thì cần được cân nhắc rất kỹ.
Theo ông Linh, trên thị trường đang xuất hiện mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp bất động sản và đơn vị kinh doanh vàng. Người dân gửi vàng thông qua công ty vàng bạc đá quý, sau đó nguồn lực này được quy đổi để phục vụ hoạt động đầu tư bất động sản. Người gửi vàng được cam kết mức lợi nhuận nhất định và có thể nhận lại vàng hoặc căn hộ sau một khoảng thời gian.
Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất chính là rủi ro thanh khoản vàng. Ông Linh, dẫn lại bài học trong quá khứ khi nhiều ngân hàng từng huy động và cho vay vàng nhưng sau đó rơi vào trạng thái mất cân đối nghiêm trọng vì giá vàng tăng quá mạnh.
“Khi huy động vàng ở mức giá thấp nhưng đến lúc phải trả thì giá vàng đã tăng gấp đôi, gấp ba, trong khi hoạt động kinh doanh không tạo ra đủ lợi nhuận để bù phần chênh lệch đó”, ông Linh phân tích và cho rằng chính những rủi ro này đã khiến Nhà nước sau đó ban hành Nghị định 24 nhằm siết chặt hoạt động huy động và cho vay vàng trong hệ thống tài chính.
Theo TS. Châu Đình Linh, nếu doanh nghiệp bất động sản tham gia huy động vàng thì cần xem xét kỹ khung pháp lý cũng như chức năng huy động vốn của doanh nghiệp. Thông thường, doanh nghiệp có thể huy động vốn qua cổ phiếu, trái phiếu hoặc tín dụng ngân hàng, còn huy động vàng là vấn đề hoàn toàn khác.
Ông Linh cho rằng, ngay cả trong trường hợp mô hình này hợp pháp thì vẫn phải đặt yếu tố quản trị rủi ro lên hàng đầu, bởi không ai có thể chắc chắn giá bất động sản sẽ tăng đủ mạnh để bù tốc độ tăng của giá vàng trong 5 năm tới.
Ngoài ra, thị trường bất động sản vốn phụ thuộc lớn vào sức cầu, hạ tầng, vị trí và chính sách. Nếu thị trường chững lại hoặc doanh nghiệp gặp khó khăn dòng tiền, nguy cơ mất khả năng chi trả cho người gửi vàng hoàn toàn có thể xảy ra.
Một vấn đề khác được chuyên gia lưu ý là lượng vàng trong dân hiện nay chủ yếu nằm rải rác dưới dạng tài sản tích lũy của các hộ gia đình, chứ không tập trung vào một nhóm nhà đầu tư lớn. Vì vậy, việc huy động được quy mô vàng lớn trên thực tế có thể khó khăn hơn kỳ vọng.
Theo TS. Linh, việc doanh nghiệp bất động sản tìm đến phương án huy động vàng cũng phản ánh áp lực về vốn trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, mọi mô hình huy động nguồn lực đều cần được giám sát chặt chẽ để tránh lặp lại những bài học rủi ro từng xảy ra trong quá khứ.
