Khách mời tham gia chương trình:
- Thạc sĩ Trần Thúy Trâm Quyên - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
- Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân - Giám đốc Chương trình Xã hội học, Trường Đại học Mở TPHCM.
-Thạc sĩ Lê Hoàng Trung - Phó Trưởng khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Cửu Long
- Trịnh Gia Hân - Học sinh trường THCS -THPT Nguyễn Khuyến TPHCM, Tam khoa khối B00 toàn quốc, Thủ khoa TPHCM khối B03, đạt hai điểm 10 môn Toán và Sinh học.
Host: Đại sứ Truyền thông và Nghệ thuật Hoa hậu Việt Nam 2024 Nguyễn Hoàng Mỹ Vân.
MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:
Thưa các chuyên gia, nhóm ngành Khoa học Xã hội - Truyền thông đang mở ra những vị trí việc làm phổ biến nào? So với khoảng 3-4 năm trước, mức độ cạnh tranh của nhóm ngành thay đổi ra sao?
Thạc sĩ Trần Thúy Trâm Quyên:
Trong bức tranh tổng thể kỳ tuyển sinh đại học với nhiều tổ hợp ngành nghề từ Khoa học Tự nhiên, Kỹ thuật cho đến Kinh tế... khối ngành Khoa học Xã hội và Truyền thông có bước biến chuyển chóng mặt.
Chỉ trong thời gian rất ngắn, diện mạo của lĩnh vực này thay đổi sâu sắc dưới sự định hình của công nghệ. Thời kỳ người học chỉ cần dựa vào chút năng khiếu viết lách hay vốn ngoại ngữ đã có thể thành công không còn nữa.
Thực tế tạo nên những định kiến cho rằng đây là ngành học có thu nhập thấp, ít nhu cầu hoặc dễ bị công nghệ đào thải. Tuy nhiên, những giá trị gắn liền với bản chất con người như cảm xúc, sự thấu cảm, khả năng quan sát, phát hiện và tương tác trực tiếp là những điều không thể thay thế.
Đây chính là vũ khí và lợi thế cạnh tranh cốt lõi của những người làm trong lĩnh vực Khoa học Xã hội và Truyền thông. Thay vì bị loại trừ, nhu cầu tuyển dụng thực tế hiện nay lại khắt khe và mở rộng hơn rất nhiều.
Thị trường đang cần những nhân sự vừa thấu hiểu công chúng, vừa biết làm chủ công cụ, sở hữu tư duy dữ liệu và có khả năng tác nghiệp linh hoạt trên đa nền tảng. Năng lực thực tế này phải được chứng minh qua các sản phẩm cụ thể ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Trong thời đại số, việc chủ động cập nhật công nghệ, biết cách sử dụng và biến AI thành bệ phóng để tối ưu hóa năng lực cá nhân chính là chìa khóa vàng. Điều đó không chỉ giúp các bạn trẻ tự tin bứt phá trong cuộc đua năng lực mà còn mở ra những cơ hội việc làm vô cùng rộng mở và bền vững.
Mc Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:
Gia Hân rời Đắk Lắk vào TPHCM học nội trú ở THCS-THPT Nguyễn Khuyến từ năm học lớp 10. Gia Hân có thể chia sẻ thêm hành trình 3 năm THPT?
Thủ khoa Trịnh Gia Hân:
Tôi học cấp 1 và cấp 2 gần nhà. Bước ngoặt đến khi tôi thi chuyển lên cấp 3. Tôi trượt lớp chuyên Toán trường THPT Chuyên Nguyễn Du ở Đắk Lắk. Sau đó, tôi theo học tại trường THPT số 1 Ngô Gia Tự.
Khi học lớp 10 và 11, em định hướng theo khối ngành Kinh tế (Toán - Lý - Hóa hoặc Toán - Hóa - Anh).
Sau thời gian học tập, tôi nhận thấy trái tim mình thuộc về ngành Y, cảm giác bản thân muốn trở thành bác sĩ. Tôi trao đổi, bàn bạc với ba mẹ và được gia đình thấu hiểu.
Ba mẹ quyết định cho tôi vào học ở TPHCM để có môi trường học tập tốt hơn. Lúc đó, tôi xin vào trường THCS -THPT Nguyễn Khuyến TP HCM cơ sở Thủ Đức.
Hiện tại, hai điểm 10 môn Toán và Sinh là câu trả lời cho hành động mang tính quyết định của em vào năm đấy.
![tp-thukhoa2.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/c5310304f91be2a16a69ba138f9a4a7f6067c99b3cc82826c09aee54d172dfa7c7ebe6d44c72ec3adf248220ad9dadca/tp-thukhoa2.jpg.avif "Thủ khoa Trịnh Gia Hân dùng hai từ "bước ngoặt" để mô tả con đường học tập của mình.")
MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:
Đạt điểm cao kỳ thi Tốt nghiệp TPHPT là niềm vui trước mắt, nhưng phía sau là sự lo lắng, cân nhắc và tự hỏi đâu là ngành học phù hợp. Thầy có lời khuyên gì đến thí sinh đang đứng trước cánh cửa đại học?
Thạc sĩ Lê Hoàng Trung:
Sau kỳ thi Tốt nghiệp THPT, đặc biệt là khi biết điểm thi, nhiều học sinh vui mừng vì đạt kết quả như mong đợi, có học sinh đã lựa chọn được ngành học, trường học phù hợp với sở thích.
Tuy nhiên, có rất nhiều học sinh đang băn khoăn với mức điểm hiện tại, mình sẽ lựa chọn ngành nào để phù hợp với nghề nghiệp trong tương lai. Theo kinh nghiệm nhiều năm tham gia tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp tại Trường Đại học Cửu Long, tôi nhận thấy các bạn thường đắn đo giữa hai lựa chọn: chọn ngành mình đam mê hay chọn ngành mà xã hội đang có nhu cầu nhân lực.
Đây là điều khiến rất nhiều em băn khoăn. Có nhiều em rất thích ngành Sư phạm, có nhiều em yêu thích khối ngành Kinh tế, nhưng điểm số và năng lực hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu của ngành học đó.
Vì vậy, các em thường tìm đến thầy cô, người thân trong gia đình để hỏi nên học ngành gì. Theo quan điểm của tôi, trước khi lựa chọn ngành học, đặc biệt là từ nay đến thời điểm đăng ký nguyện vọng trên hệ thống của Bộ, các em cần xác định ít nhất ba yếu tố.
Thứ nhất là điểm số của mình đang ở mức nào để lựa chọn trường và ngành học phù hợp.
Thứ hai là ngành học đó có phù hợp với năng lực của bản thân hay không. Có những ngành chúng ta rất yêu thích, nhưng nếu năng lực học tập không phù hợp thì việc theo đuổi cũng sẽ gặp nhiều khó khăn.
Thứ ba là ngành học đó có phù hợp với xu thế phát triển và nhu cầu của thị trường lao động hiện nay hay không. Ba yếu tố này sẽ giúp các em cân nhắc kỹ hơn trước khi lựa chọn bất kỳ ngành học nào ở bất kỳ trường đại học nào.
Hy vọng từ nay đến thời điểm đăng ký nguyện vọng, với sự chia sẻ của các thầy cô và chuyên gia trong chương trình hôm nay, các em sẽ có thêm nhiều thông tin để lựa chọn được ngành học và trường học phù hợp với điểm số, năng lực cũng như điều kiện của bản thân.
MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:
Qua kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chúng ta có thể thấy sự phân hóa năng lực của các bạn học sinh. Có những bạn rất giỏi về nhóm Khoa học Xã hội, nhưng cũng có những bạn đạt thành tích cao ở khối Tự nhiên.
Thầy có thể chia sẻ một số nhận định chung về năng lực của các thí sinh trong kỳ thi vừa rồi, đặc biệt là đối với nhóm ngành Khoa học Xã hội?
Tiến sĩ Đỗ Hồng Quân:
Đây là một vấn đề rất thú vị vì đặt chúng ta vào trạng thái so sánh giữa hai nhóm ngành.
Trước đây, xã hội thường có quan niệm tách biệt giữa Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển của khoa học hiện đại cùng các yêu cầu của xã hội chứng minh điều ngược lại: Khoa học Xã hội và Khoa học Tự nhiên không hề tách rời mà luôn bổ trợ cho nhau.
Những người học Khoa học Tự nhiên nếu có thêm kiến thức về Khoa học Xã hội sẽ gia tăng sức mạnh và cơ hội cạnh tranh trên thị trường lao động, và ngược lại. Nếu nhìn vào điểm số của các thí sinh trong kỳ thi vừa qua, có thể thấy tỉ lệ và mức điểm của hai nhóm ngành này tương đối đồng đều.
Dù số lượng thí sinh lựa chọn khối Khoa học Xã hội để đăng ký xét tuyển đại học có phần đông hơn, điều này phản ánh thực tế về nhu cầu của thị trường lao động, đồng thời cho thấy năng lực của học sinh ở khối ngành Khoa học Xã hội là rất lớn. Điều này cũng mở ra một viễn cảnh tương lai cho xã hội Việt Nam.
Khi số lượng sinh viên tốt nghiệp khối ngành Khoa học Xã hội gia tăng, thị trường sẽ có những điều chỉnh để cung cấp cơ hội việc làm và các vị trí nghề nghiệp phù hợp với năng lực của các em.
Vì vậy, khi lựa chọn con đường Khoa học Tự nhiên hay Khoa học Xã hội, chúng ta không chỉ đi duy nhất một lối mòn, mà luôn đòi hỏi sự quan sát, đối chiếu giữa năng lực cá nhân với nhu cầu và tiêu chuẩn của xã hội đối với từng nhóm ngành. Khi đáp ứng được các yêu cầu về năng lực cốt lõi, cơ hội và triển vọng nghề nghiệp cũng như cuộc sống tương lai của các bạn chắc chắn sẽ rất rộng mở.
MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:
Điểm số đã có, nhưng liệu điểm số ấy sẽ đưa mình đến ngành học và ngôi trường đại học nào đang là băn khoăn của nhiều sĩ tử. Thưa chuyên gia, các bạn nên định hướng bản thân như thế nào?
Thạc sĩ Trần Thúy Trâm Quyên:
Đến hẹn lại lên, mỗi khi mùa công bố điểm thi tốt nghiệp THPT và thời gian xét tuyển đại học bắt đầu, toàn xã hội hướng về tâm điểm chung, vượt khỏi quy mô của từng gia đình có con em đi thi.
Từ thầy cô, cha mẹ cho đến cộng đồng đều dõi theo từng nhịp bước của các sĩ tử, cùng trăn trở nỗi lo chung và cùng vỡ òa trước niềm hạnh phúc của các em. Trong tâm bão cảm xúc, áp lực đầu tiên và lớn nhất luôn là bài toán chọn ngành nghề.
Chỉ trong vài ngày ngắn ngủi ngay sau khi biết điểm số, làn sóng câu hỏi từ phụ huynh và học sinh liên tục đổ về dồn dập, xoay quanh việc làm sao để chọn được hướng đi vừa vặn với năng lực và số điểm hiện có.
Thực tế, lộ trình hướng nghiệp lý tưởng nên được ấp ủ và định hình từ rất sớm, ngay từ giai đoạn chuyển cấp từ lớp 9 lên lớp 10 để các em có thời gian nuôi dưỡng đam mê.
Tuy nhiên, khi đứng trước thời khắc quyết định đặt bút ký chọn tương lai, sự hoang mang và lo lắng là điều hoàn toàn dễ hiểu. Bản chất của việc chọn ngành mang tính bước ngoặt quyết định đến cả sự nghiệp và cuộc đời phía trước, vì thế, các sĩ tử rất cần sự định hướng, nâng đỡ kịp thời từ gia đình và nhà trường.
Những lời khuyên đúng lúc và sự đồng hành sát sao sẽ là điểm tựa vững vàng giúp các em đưa ra quyết định sáng suốt nhất, tìm thấy ngành học thực sự phù hợp để tự tin theo đuổi mà không phải nuối tiếc về sau.
Sáng 7/7, Báo Tiền Phong lên sóng livestream Cùng thủ khoa mở khóa chọn trường năm 2026, chủ đề Giải mã sức hút khối ngành Khoa học Xã hội - Truyền thông. Đây là số phát sóng thứ ba, tiếp nối hai buổi livestream Cùng thủ khoa mở khóa chọn trường 2026 diễn ra ngày 6/7 với chủ đề Kỹ thuật - Công nghệ - AI và Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng.
Chương trình tập trung giải đáp những băn khoăn của thí sinh trước ngưỡng cửa đại học như: Học khối ngành Khoa học Xã hội - Truyền thông ra trường làm gì? AI có thay thế người làm truyền thông hay không? Cơ hội việc làm và triển vọng phát triển của nhóm ngành này trong bối cảnh chuyển đổi số sẽ thay đổi ra sao?
Với sự tham gia của thủ khoa và các chuyên gia đầu ngành, chương trình tiếp tục đồng hành cùng thí sinh ưữ phụ huynh trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học. Thông qua phần trao đổi giữa các chuyên gia và thủ khoa, chương trình mang đến góc nhìn đa chiều, giúp thí sinh hiểu đúng về ngành học để có thêm cơ sở lựa chọn nguyện vọng phù hợp.
Khách mời đặc biệt đồng hành cùng chương trình hôm nay là Trịnh Gia Hân - Tam khoa toàn quốc khối B00, Thủ khoa TPHCM khối B03, chủ nhân hai điểm 10 môn Toán và Sinh.
Sinh ra tại Đắk Lắk, nữ sinh chọn vào TPHCM học nội trú từ năm lớp 10, sống xa gia đình. Chia sẻ nhanh với Tiền Phong, Gia Hân cho biết những ngày đầu, cô áp lực khi kết quả học tập chỉ dao động ở mức 5-6 điểm, có lúc bật khóc khi gọi điện về cho bố mẹ vì lo sợ không theo kịp bạn bè.
Thay vì bỏ cuộc, nữ sinh chọn cách lấp đầy khoảng trống kiến thức. Dịp cuối tuần hoặc nghỉ hè, Gia Hân ở lại ký túc xá tự học, ôn lại kiến thức từ lớp 10, lớp 11, chủ động hỏi thầy cô mỗi khi chưa hiểu bài và ghi chép cẩn thận để ghi nhớ lâu hơn.
Sự kiên trì giúp Gia Hân vươn lên nhóm học sinh có thành tích tốt nhất lớp, trước khi trở thành Tam khoa toàn quốc khối B00 với 29,5 điểm và Thủ khoa TPHCM khối B03 với 28,5 điểm, trong đó đạt điểm tuyệt đối ở hai môn Toán và Sinh, môn Ngữ văn đạt 8,5 điểm.
Thông qua câu chuyện của Gia Hân cùng những chia sẻ từ các chuyên gia tuyển sinh, chương trình không chỉ cung cấp thông tin về nhóm ngành Khoa học Xã hội - Truyền thông mà còn truyền tải thông điệp lựa chọn ngành học cần dựa trên năng lực, sở thích và mục tiêu phát triển lâu dài của mỗi học sinh, thay vì chạy theo xu hướng hay những định kiến về ngành nghề.
