Đề nghị Nhà nước chủ động điều tiết giá đất
Tại Hội thảo “Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, vấn đề giá đất và nghĩa vụ tài chính đất đai nhận được nhiều ý kiến từ doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia.
Góp ý dự thảo, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, đánh giá các nguyên tắc định giá đất tại Điều 75 đã được quy định tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, đây vẫn là nội dung then chốt của Luật Đất đai bởi giá đất là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành chi phí đầu vào của doanh nghiệp, đồng thời tác động trực tiếp đến giá bất động sản.
Ông Hiệp dẫn lại thực tế được Thủ tướng chỉ ra tại Quốc hội rằng, giá đất thời gian qua là một trong những yếu tố góp phần đẩy giá bất động sản lên cao.
Theo ông Hiệp, các nguyên tắc định giá đất trong dự thảo cơ bản kế thừa Luật Đất đai 2024, đồng thời bổ sung yêu cầu phải căn cứ vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. Đây là hướng tiếp cận cần thiết, song để bảo đảm tính khả thi, các phương pháp định giá cũng cần được quy định cụ thể, rõ ràng hơn...
Cũng theo ông Hiệp, đất đai là nguồn lực quan trọng của quốc gia, trong khi giá đất có tác động lớn đến phát triển kinh tế và thị trường bất động sản.
Do đó, ông Hiệp đề nghị trong điều 75 cần nói rõ “Giá đất do Nhà nước quyết định và quản lý”. Theo ông, quy định này sẽ tạo cơ sở để Nhà nước chủ động điều tiết giá đất tăng hoặc giảm phù hợp với tình hình thực tế và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
Một vấn đề được Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam đặc biệt lưu ý là quy định tại Điều 76 về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.
Theo ông Hiệp, quy định hiện nay còn khá sơ sài. Dù Chính phủ có thể ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, Luật Đất đai vẫn cần thiết lập một khung nguyên tắc cơ bản để các địa phương thống nhất thực hiện.
Trong đó, cần làm rõ thời hạn áp dụng và thời điểm điều chỉnh bảng giá đất; điều kiện, mức độ biến động của thị trường làm căn cứ điều chỉnh hệ số K.
“Đây là những yếu tố quan trọng để nhà đầu tư có thể dự liệu chi phí và đánh giá hiệu quả đầu tư”, ông Hiệp nói.
Do đó, ông đề nghị bổ sung vào dự thảo Luật các nguyên tắc xác định và điều chỉnh hệ số K, bảo đảm việc áp dụng tại các địa phương có tính thống nhất, công khai và minh bạch.
Giá đất biến động mạnh - cần cơ chế rõ để điều chỉnh tỷ lệ thu
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, cho rằng cơ chế giá đất và nghĩa vụ tài chính là một trong những nội dung tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Tuấn, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) chuyển sang cơ chế bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, đồng thời có những thay đổi đáng kể trong phương pháp xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Vì vậy, các quy định cần được thiết kế đủ rõ về thời hạn áp dụng, thời điểm điều chỉnh, căn cứ xác định mức độ biến động của thị trường cũng như thẩm quyền quyết định tỷ lệ thu.
“Đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp”, đại diện VCCI nhấn mạnh, đồng thời cho rằng quy định càng rõ thì doanh nghiệp càng có cơ sở dự liệu chi phí và xây dựng phương án đầu tư.
Dưới góc độ quản lý, ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thực tế hiện nay, người dân và doanh nghiệp nhiều khi cho rằng, giá đất được xác định còn cao, chưa khuyến khích được phát triển sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, cần nghiên cứu thay đổi cách định giá đất.
Theo ông Chính, dự thảo lần này xác định giá đất do Nhà nước quyết định trên cơ sở bảng giá đất và hệ số. Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong định hướng của Trung ương, theo đó Nhà nước phải thực hiện việc xác định và quản lý giá đất.
Các ý kiến tham vấn của tổ chức tư vấn định giá có thể phục vụ khu vực giao dịch dân sự. Còn đối với các trường hợp Nhà nước thực hiện quản lý, Nhà nước phải quy định để xác định mức giá áp dụng đối với doanh nghiệp và người dân.
