Cô gái 'họa mộc' Tây Bắc

TPO - Nghỉ việc hướng dẫn viên du lịch, Trần Lan Anh (SN1994) trở về nối nghiệp cha, lưu giữ “hồn Tây Bắc” qua những bức tranh điêu khắc thổ cẩm trên gỗ.

Nối nghiệp 'họa mộc'

Trần Lan Anh (SN 1994), sống ở phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, từng làm du lịch nhiều năm. Sau khi kết hôn và sinh con đúng vào thời điểm dịch bệnh COVID-19, cô phải nghỉ việc. Thời gian ấy, Lan Anh thử nhiều nghề khác nhau để mưu sinh. “Nhưng tôi nhận ra đó không phải con đường lâu dài. Mỗi công việc tôi từng làm đều để lại cho tôi bài học, và tất cả đã dẫn tôi đến ngày hôm nay", Lan Anh nói.

Trở về nối nghiệp cha, Lan Anh kể, hành trình này bắt đầu từ một mạch cảm xúc rất tự nhiên là tình yêu quê hương. Đặc biệt, từ nhỏ, cô đã quen với hình ảnh cha cặm cụi bên những tấm gỗ cũ, thổi hồn Tây Bắc vào từng đường dao.

z7187172764281-970b8c13533568a17b5e509e9dc618fa-5289.jpg
Trần Lan Anh (SN 1994), sống ở phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai.

Khi bắt đầu, Lan Anh tưởng mình khởi đầu từ con số không vì không qua trường lớp mỹ thuật nào. Nhưng khi cầm đục, chạm tay lên những thớ gỗ, cô nhận ra mọi thứ không hề xa lạ. Hóa ra, cô như đã được "ngấm" nghề từ bé, bằng cách quan sát bố làm việc mỗi ngày.

“Bố tôi không bao giờ nói bằng lời rằng ông vui khi tôi nối nghiệp, cũng chẳng bao giờ động viên. Nhưng tôi hiểu, vì chính hành động của ông đã nói thay tất cả, ông truyền cho tôi 30 năm kinh nghiệm, chỉ dạy từng cách xử lý gỗ, đính thổ cẩm, và đến giờ vẫn đồng hành với tôi trong từng bức tranh”, Lan Anh chia sẻ.

Theo Lan Anh, phần khó nhất là điêu khắc. Cô phải tưởng tượng được thần thái con người vùng cao, rồi xử lý gỗ sao cho dù đem đi xa vẫn không nứt vỡ. "Tôi chọn loại gỗ ván cũ từng lợp mái nhà để tái sử dụng, nên rất cong vênh. Điều đó yêu cầu người nghệ nhân phải tỉ mỉ, khéo léo trong 50 tiếng hoặc hơn để hoàn thành một tác phẩm”, cô gái Tây Bắc chia sẻ.

z7187127947293-4381cbb9ea0a753d165a17cd41ae0d1e.jpg
Lan Anh - cô gái "họa mộc" Tây Bắc.
z7187127951116-31d14a36069fcaaca405390c65cb6b5e.jpg
z7187127848352-31d938a5b9326384361f8eecd0ecdd51.jpg
Không gian nơi Lan Anh sáng tác các tác phẩm nghệ thuật mỗi ngày.

Lưu giữ và lan tỏa văn hóa Tây Bắc

Mỗi bức tranh, Lan Anh tái hiện một câu chuyện về đời sống, sinh hoạt, văn hóa Tây Bắc. Trước khi hoàn thiện một bức tranh, cô phải tìm hiểu hoa văn, trang phục, cách sinh hoạt của từng dân tộc để chọn họa tiết phù hợp. Có bức tháo ra đính lại đến cả chục lần.

Cô thừa nhận rào cản lớn nhất là sự chính xác trong thể hiện văn hóa. Bởi khi kể về người dân tộc thiểu số, nếu làm sai dù chỉ một chi tiết nhỏ cũng có thể bị phản ứng. Nhiều người từng bảo cô rằng Sa Pa bây giờ bị bê tông hóa, không còn “hồn cốt” ngày xưa. Nhưng Lan Anh lại có cách nhìn khác.

“Tây Bắc bắt buộc phải thay đổi để người dân có cuộc sống tốt hơn. Tôi chỉ muốn giữ lại những điều giản dị, những ký ức đời thường như cảnh người phụ nữ dệt vải, em bé gùi hàng, nồi cơm bốc khói chiều đông... Tôi kể lại để ai đó từng mơ hồ về Tây Bắc có thể nhìn thấy và cảm nhận được con người nơi đây một cách gần gũi hơn”, Lan Anh nói.

z7187127858983-04775be84b122cf61edd1fc91aaf5268.jpg
z7187127935397-178ca15f469847363ac55d24f5cc76e2.jpg
z7187127889845-5bb005301fdb24f8c1214fabc618b3f9.jpg
Một số tác phẩm nổi bật của Lan Anh.

Tác phẩm của Lan Anh được nhiều người yêu thích, từ chủ khách sạn, nhà hàng, bảo tàng, đến các gia đình thành phố. Nhiều người còn đặt cô làm tranh mang phong vị Tây Bắc để treo trong nhà hoặc làm quà tặng bạn bè quốc tế. “Điều tôi tự hào nhất là đã mang văn hóa quê hương đến với mọi người theo cách tự nhiên nhất”, Lan Anh chia sẻ.

Lan Anh đã lan tỏa trên mạng xã hội TikTok với mỗi bức tranh kèm theo một câu chuyện về con người, về ký ức, về vẻ đẹp giản dị của vùng cao. Cô cũng ấp ủ kế hoạch mở những workshop nhỏ, để du khách có thể tự tay trải nghiệm và hiểu hơn về văn hóa Sa Pa. Trong tương lai, Lan Anh sẽ thiết kế những sản phẩm nhỏ gọn hơn, để khách nước ngoài dễ mang về, như một món quà của Tây Bắc.

"Là một người phụ nữ đã có gia đình, tôi hiểu rằng lựa chọn của mình không dễ. Nhiều người ở hoàn cảnh như tôi sẽ chọn ổn định, lui về hậu phương. Nhưng tôi nghĩ, ở độ tuổi nào đi chăng nữa, chỉ cần có niềm tin, tình cảm, thời gian và quyết tâm thì chưa bao giờ là muộn để bắt đầu”, Lan Anh chia sẻ.

Lan Anh không phải người dân tộc thiểu số, nhưng cô dành trọn tình yêu cho những câu chuyện của họ. Sa Pa giờ khá giả hơn, hạnh phúc hơn. "Tôi chỉ muốn kể lại những ký ức đã nuôi lớn tâm hồn mình, trước khi chúng trôi vào quên lãng”, cô nói.

Cùng chuyên mục

Sinh viên sáng tạo giải pháp cai thuốc lá, giảng đường không khói thuốc

Sinh viên sáng tạo giải pháp cai thuốc lá, giảng đường không khói thuốc

TPO - Vượt qua 120 đội thi, đội HSB No Smoking (Trường Quản trị và Kinh doanh – ĐHQG Hà Nội) giành giải Nhất Cuộc thi “Sáng tạo vì một thế hệ không khói thuốc” năm 2026 với dự án SpaceX – “Tắt Vape, Bật Vibe”. Dự án đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm hỗ trợ sinh viên giảm, cai thuốc lá và xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.

Quà Giáng sinh hấp dẫn giới trẻ

Quà Giáng sinh hấp dẫn giới trẻ

TPO - Cây thông, quả cầu tuyết, búp bê ông già Noel hay những món quà nhỏ xinh đang phủ kín các cửa hàng tại TPHCM. Dù Noel còn hơn một tháng nữa mới đến, thị trường quà tặng và đồ trang trí đã sớm "lên đèn", kéo người tiêu dùng vào không khí lễ hội cuối năm.

Sắc màu văn hóa hội tụ trong Ngày hội thanh niên các dân tộc Nghệ An

Sắc màu văn hóa hội tụ trong Ngày hội thanh niên các dân tộc Nghệ An

TPO - Ngày hội Thanh niên các dân tộc năm 2026 với chủ đề “Tự hào bản sắc - Kết nối tương lai” mang đến không gian giao lưu văn hóa sôi nổi, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tăng cường tình đoàn kết và trách nhiệm của tuổi trẻ trong gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Tuổi trẻ Hà Tĩnh tri ân Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng

Tuổi trẻ Hà Tĩnh tri ân Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng

TPO - Tuổi trẻ Hà Tĩnh tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 95 năm ngày hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng, góp phần lan tỏa lý tưởng cách mạng, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ.

Thanh niên Công an nhân dân phải là lực lượng dẫn dắt văn hóa số

Thanh niên Công an nhân dân phải là lực lượng dẫn dắt văn hóa số

TPO - Trước những thách thức từ tin giả, nội dung độc hại và hành vi lệch chuẩn trên mạng xã hội, thanh niên Công an nhân dân được yêu cầu không chỉ làm chủ công nghệ mà còn tiên phong kiến tạo, dẫn dắt và lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp trên không gian số.

Người trẻ Huế tiếp nối dòng chảy văn hóa

Người trẻ Huế tiếp nối dòng chảy văn hóa

TPO - Ngày hội "Huế trong tim tôi" tạo không gian để đoàn viên, thanh niên trải nghiệm di sản, làng nghề, nghệ thuật truyền thống, đồng thời tìm cách làm mới việc lan tỏa văn hóa Huế trong đời sống đương đại.

Cậu bé 10 tuổi khiến sân khấu 20/11 bùng nổ với 3 nhạc cụ

Cậu bé 10 tuổi khiến sân khấu 20/11 bùng nổ với 3 nhạc cụ

TPO - Trong chương trình Chung kết Brendon I Shine diễn ra ngày 20/11, Trần Đỗ Hồ Lâm gây chú ý với màn trình diễn kết hợp sáo trúc, guitar điện và trống jazz. Tiết mục được dàn dựng như một câu chuyện âm nhạc, đưa khán giả đi từ âm hưởng dân gian đến hào khí Việt Nam.

Cô gái Ê đê chắt chiu tiền lương, nuôi ước mơ với thổ cẩm

Cô gái Ê đê chắt chiu tiền lương, nuôi ước mơ với thổ cẩm

TPO - Tình yêu thổ cẩm của cô gái Ê đê bắt đầu từ những ngày thơ bé ngồi bên khung cửi, say mê ngắm nhìn bà ngoại dệt vải. Nhiều năm sau, từ những đồng tiền lương chắt chiu, cô gái ấy đã hiện thực hóa ước mơ kinh doanh trang phục truyền thống, vừa tạo sinh kế, vừa đưa bản sắc văn hóa dân tộc đến gần hơn với giới trẻ.