Tăng cường kiểm soát từ địa bàn sản xuất
Những tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu tại các khu công nghiệp do Hải quan KCN Việt Nam – Singapore và Hải quan KCN Việt Hương quản lý tiếp tục duy trì ổn định. Đây là địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất với hàng hóa chủ yếu là nguyên phụ liệu may mặc, da giày, đồ gỗ nội thất, linh kiện điện tử, hóa chất, thực phẩm và hàng tiêu dùng xuất khẩu sang các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Tại Hải quan KCN Việt Nam – Singapore, từ ngày 15/4 đến 14/5/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 602 triệu USD. Lũy kế số thu ngân sách đến giữa tháng 5 đạt hơn 813 tỷ đồng, tăng 5,68% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Hải quan KCN Việt Hương ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 1 tỷ USD trong bốn tháng đầu năm, với số thu ngân sách hơn 1.154 tỷ đồng.
Theo Hải quan KCN Việt Hương, do đặc thù địa bàn quản lý là nhiều doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất nên luôn tiềm ẩn nguy cơ lợi dụng chính sách thông thoáng để gian lận thương mại, tiêu thụ nội địa hàng miễn thuế hoặc thực hiện hành vi giả mạo xuất xứ, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đáng chú ý, một số doanh nghiệp hoạt động quy mô nhỏ, phân bố rải rác ngoài khu công nghiệp, thậm chí có trường hợp “núp bóng” người Việt Nam đứng tên pháp lý nhưng thực tế do người nước ngoài điều hành. Đây được xem là nhóm có nguy cơ rủi ro cao, gây khó khăn cho công tác quản lý.
Các mặt hàng trọng điểm được lực lượng hải quan tập trung giám sát gồm nguyên phụ liệu may mặc, da giày, hóa chất, tiền chất, thiết bị điện tử nhập rời, máy móc, sắt thép, hàng tiêu dùng có giá trị cao, hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Chủ động nhận diện rủi ro, ngăn ngừa vi phạm
Để kiểm soát hiệu quả tình hình, các đơn vị hải quan đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nghiệp vụ theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Cục Hải quan và Ban chỉ đạo 389 các cấp.
Hải quan KCN Việt Hương cho biết, đơn vị đã xây dựng nhiều kế hoạch chuyên đề về kiểm soát hải quan, chống buôn lậu, hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và phòng chống ma túy. Công tác tuần tra, kiểm soát được tăng cường tại các địa điểm tập kết, kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu, cửa hàng miễn thuế và khu vực doanh nghiệp trọng điểm.
Song song đó, lực lượng hải quan tập trung rà soát tờ khai, kiểm tra báo cáo quyết toán, kiểm tra tồn kho nguyên liệu gia công, theo dõi việc sử dụng hàng hóa miễn thuế và đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Các tiêu chí phân tích rủi ro được cập nhật thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Tại Hải quan KCN Việt Nam – Singapore, công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại được triển khai thông qua nhiều biện pháp như thu thập thông tin doanh nghiệp, rà soát mã số hàng hóa, kiểm tra thuế giá trị gia tăng, thuế chống bán phá giá, kiểm tra tình hình sử dụng hàng miễn thuế và kiểm tra doanh nghiệp chế xuất.
Các đơn vị cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, sử dụng hiệu quả các phần mềm nghiệp vụ để phân tích dữ liệu doanh nghiệp, hàng hóa xuất nhập khẩu, phục vụ công tác đánh giá rủi ro.
Ngoài ra, công tác phối hợp với lực lượng công an, quản lý khu công nghiệp, cơ quan thuế, ngân hàng và các lực lượng kiểm soát chuyên trách được duy trì thường xuyên nhằm trao đổi thông tin, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm.
Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, Hải quan KCN Việt Hương chưa phát hiện vụ việc buôn lậu, vận chuyển ma túy, giả mạo xuất xứ hay vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn quản lý. Trong khi đó, Hải quan KCN Việt Nam – Singapore đã xử lý 47 vụ vi phạm hành chính với tổng trị giá hơn 15,1 tỷ đồng.
Đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý
Bên cạnh nhiệm vụ kiểm soát, các đơn vị hải quan tiếp tục chú trọng cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.
Hải quan KCN Việt Nam – Singapore đã triển khai mạnh dịch vụ công trực tuyến, công khai các quy định pháp luật liên quan đến thủ tục hải quan, thuế và xử lý vi phạm. Đơn vị đồng thời duy trì nhóm Zalo hỗ trợ doanh nghiệp, công khai đường dây nóng để tiếp nhận và giải đáp kịp thời các vướng mắc phát sinh.
Việc nâng cao tính minh bạch trong giải quyết thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động sản xuất mà còn góp phần hạn chế các hành vi lợi dụng kẽ hở chính sách để gian lận thương mại.
Theo đại diện các đơn vị, thời gian tới công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng chủ động, chuyên sâu và ứng dụng mạnh công nghệ số. Trong đó, trọng tâm là nâng cao chất lượng phân tích rủi ro, tăng cường kiểm tra doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển và phương thức vi phạm ngày càng tinh vi, việc xây dựng “hàng rào” kiểm soát hiệu quả ngay từ các khu công nghiệp được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ môi trường đầu tư, giữ vững ổn định thị trường và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước.
