Hưởng lợi không đúng quy định, phải cương quyết thu hồi
Vừa qua, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra nhiều vi phạm trong việc chi sai chế độ chính sách theo nghị định 178 của Chính phủ. Trước những vấn đề được phát hiện, Bộ Nội vụ đã yêu cầu các bộ, địa phương rà soát toàn bộ các trường hợp đã nghỉ việc và hưởng chế độ theo Nghị định số 178/2024 và Nghị định số 67/2025.
Trao đổi với Tiền Phong, TS. Bùi Sỹ Lợi – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) cho rằng, các chính sách được Nhà nước ban hành là đúng đắn, nhằm tinh giản biên chế, tạo điều kiện để cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc theo chính sách và tìm kiếm cơ hội việc làm mới.
Ông nhấn mạnh, việc thực hiện Nghị định 178 của Chính phủ phải được tiến hành một cách “đàng hoàng, tử tế”. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, khó tránh khỏi sai sót. Ông Lợi lưu ý, các vi phạm cần phải được phân loại, xác định đúng bản chất để xử lý.
TS. Bùi Sỹ Lợi cho rằng, những trường hợp thực hiện sai thì phải được xác định rõ và xử lý theo đúng quy định. Nếu tính không đúng thời gian hưởng, xác định không đúng đối tượng hoặc tính mức tiền không chính xác thì phải điều chỉnh, trường hợp cần thiết phải thu hồi khoản tiền đã chi sai.
Với những trường hợp được thụ hưởng mà khai không đúng, cung cấp thông tin không chính xác, hoặc lợi dụng chính sách để hưởng lợi không đúng quy định, phải cương quyết thu hồi.
Mặc dù vậy, ông cũng cho rằng, cần nhìn nhận sự việc trong một "bối cảnh lịch sử cụ thể", bởi không ai mong muốn xảy ra sai sót trong thực hiện chính sách. Nếu không thận trọng trong cách xử lý thì có thể dẫn đến sự lộn xộn, thậm chí ảnh hưởng đến ổn định xã hội.
“Tôi nghe nhiều người bày tỏ lo lắng phải nộp lại tiền, phải đi làm lại, phải thế này thế khác. Việc thanh, kiểm tra là chuyện rất bình thường, nhưng phải xem xét trong bối cảnh lịch sử cụ thể và xem xét một cách tổng thể. Dứt khoát sai là phải xử lý. Nhưng có những trường hợp có khi họ sai nhưng chưa chắc đã thu hồi được, thì phải xem xét một cách cụ thể”, ông Lợi nói.
Do vậy, vấn đề quan trọng, theo ông Lợi là phải xác định đúng bản chất, mức độ sai phạm và trách nhiệm của từng bên, thay vì xử lý tất cả các trường hợp theo một cách giống nhau.
Phân định rõ mức độ và bản chất của từng sai phạm
Cùng quan điểm này, TS. Nguyễn Tiến Dĩnh - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, quá trình rà soát, phát hiện có sai sót phải tiến hành thu hồi phần chế độ đã được chi sai và xử lý theo quy định.
Với các trường hợp không thực hiện đúng, trước hết trách nhiệm thuộc về những người trực tiếp thực hiện. Cụ thể là trách nhiệm của cán bộ, công chức tham mưu, đề xuất danh sách người nghỉ việc. Kế đến là người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương khi ký quyết định.
Cùng với việc xử lý những trường hợp hưởng sai, TS. Bùi Sỹ Lợi đề nghị cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý: tại sao lại để xảy ra sai sót, vì sao để xảy ra việc chi sai tiền Nhà nước và đồng thời gây ảnh hưởng đến chính người được thụ hưởng chính sách?
Tuy nhiên, điểm quan trọng được ông Lợi nhắc đến là cần phân định rõ mức độ và bản chất của từng sai phạm. Theo ông, không thể đánh đồng một trường hợp cán bộ, cơ quan quản lý tích cực, rốt ráo thực hiện chính sách nhưng do điều kiện khách quan dẫn đến sai sót với trường hợp cố tình làm sai, có chủ đích nhằm trục lợi.
"Người dám nghĩ, dám làm, không may vì lý do khách quan nào đó dẫn đến sai phạm thì xử lý mức độ phù hợp. Nhưng trường hợp chủ ý, mưu mô, lừa lọc để làm tổn hại đến lợi ích Nhà nước thì phải xử lý đích đáng", ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước cần coi đây là một “bài học kinh nghiệm”.
