Phát biểu khai mạc buổi tọa đàm, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Nguyễn Ngọc Tiến cho biết, sầu riêng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển rất đặc biệt. Chỉ trong vài năm, từ một loại trái cây có quy mô xuất khẩu còn khiêm tốn, sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu số 1 của nông sản Việt Nam, mang về hàng tỷ USD, tạo sinh kế cho người dân và trở thành cây trồng có giá trị cao tại nhiều địa phương.
Tuy nhiên, đi kèm với tăng trưởng càng nhanh, những điểm nghẽn của ngành hàng càng bộc lộ rõ. Diện tích, sản lượng tăng mạnh nhưng vùng nguyên liệu đáp ứng đầy đủ điều kiện xuất khẩu chưa theo kịp. Liên kết giữa người trồng, hợp tác xã, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chưa thật sự bền chặt. Những vấn đề về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc, chất lượng, an toàn thực phẩm, thương hiệu và uy tín ngành hàng vẫn đặt ra nhiều thách thức.
Đáng chú ý, trong khi sản lượng tiếp tục tăng nhanh, xuất khẩu sầu riêng vẫn tập trung lớn vào Trung Quốc và chủ yếu là quả tươi. Điều đó đặt ra áp lực không chỉ về chất lượng, tiêu thụ trong từng vụ, mà còn về mở rộng thị trường, chế biến, logistics và nâng giá trị của cả ngành hàng.
Thời gian qua, Chính phủ đã liên tục yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ điểm nghẽn cho sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản; chủ động cập nhật yêu cầu thị trường, mở rộng đầu ra, nâng chất lượng vùng nguyên liệu, tăng truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết 36/2026/NQ-CP theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp và hậu kiểm trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Song yêu cầu đặt ra là tạo thuận lợi nhưng vẫn phải giữ kỷ cương, bảo đảm mã số gắn đúng vùng trồng, đúng sản lượng và truy xuất được trách nhiệm.
Đặc biệt, bài toán của sầu riêng hiện nay không còn chỉ là tăng sản lượng hay kim ngạch, mà là làm thế nào để quản trị tốt một ngành hàng đã có quy mô hàng tỷ USD.
Vì vậy, tọa đàm hôm nay mong muốn được trao đổi một cách cởi mở, thẳng thắn và thực chất những vấn đề cốt lõi: Làm thế nào kiểm soát chất lượng từ gốc; tổ chức lại vùng nguyên liệu và liên kết chuỗi; đa dạng hoá thị trường và đáp ứng các yêu cầu tiêu chuẩn; thúc đẩy chế biến sâu, kho lạnh, logistics; đồng thời khơi thông nguồn vốn cho người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp....
Sầu riêng đang giữ vị trí dẫn đầu trong nhóm rau quả xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm trước và chiếm trên 45% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, riêng tháng 7, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 600-700 triệu USD, đưa kim ngạch 7 tháng lên khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Từ nay đến cuối năm, dự kiến khoảng 1,3 triệu tấn sầu riêng bước vào kỳ thu hoạch, tạo dư địa để xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh.
Sầu riêng đang giữ vị trí dẫn đầu trong nhóm rau quả xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm trước và chiếm trên 45% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, riêng tháng 7, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 600-700 triệu USD, đưa kim ngạch 7 tháng lên khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Từ nay đến cuối năm, dự kiến khoảng 1,3 triệu tấn sầu riêng bước vào kỳ thu hoạch, tạo dư địa để xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng, ngành hàng sầu riêng đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Diện tích và sản lượng tăng nhanh, trong khi vùng nguyên liệu đáp ứng đầy đủ điều kiện xuất khẩu chưa theo kịp. Liên kết giữa người trồng, hợp tác xã, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp còn thiếu bền chặt.
Những bất cập trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc tiếp tục đặt ra thách thức đối với chất lượng, an toàn thực phẩm, thương hiệu và uy tín của sầu riêng Việt Nam.
Đáng chú ý, trong khi sản lượng tiếp tục tăng nhanh, xuất khẩu sầu riêng vẫn chủ yếu dưới dạng quả tươi, phụ thuộc vào thị trường. Thực tế này tạo áp lực không chỉ đối với chất lượng và khả năng tiêu thụ trong từng vụ thu hoạch mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường, phát triển chế biến, kho lạnh, logistics và nâng cao giá trị của toàn ngành hàng.
Tại tọa đàm, các đại biểu sẽ tập trung phân tích thực trạng quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; nguyên nhân và giải pháp kiểm soát Cadimi, chất vàng O; năng lực kiểm nghiệm, giám sát dư lượng và truy xuất nguồn gốc. Những khó khăn của địa phương, doanh nghiệp và người trồng trong quá trình đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường nhập khẩu cũng sẽ được làm rõ.
Tọa đàm đồng thời bàn các giải pháp kiểm soát chất lượng từ gốc; tổ chức lại vùng nguyên liệu và củng cố liên kết chuỗi; đa dạng hóa thị trường, đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu; phát triển chế biến sâu, kho lạnh và logistics; khơi thông nguồn vốn cho người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp; xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng cho sầu riêng Việt Nam.
Thông qua tọa đàm, Báo Tiền Phong kỳ vọng nhận diện đúng những nút thắt trong toàn chuỗi ngành hàng, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi, góp phần xây dựng ngành sầu riêng minh bạch, chuyên nghiệp và phát triển bền vững.
Bạn đọc có câu hỏi xin gửi về địa chỉ: duonghung.tienphong@gmail.com
Địa chỉ zoom trực tuyến: ID: 7119564736. Pass: HT2008
https://zoom.us/j/7119564736?pwd=CE7ghDjmjfc6n78fj0MPaw7Qtn86Fq.1
Tham dự toạ đàm gồm các đại biểu:
1. Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ NN&MT
2. Ông Phạm Văn Duy - Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, chế biến và phát triển thị trường, Bộ NN&MT
3. Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương
4. Ông Trần Anh Quý - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
5. Bà Nguyễn Thị Quỳnh Chi - Đại diện Cục Hải quan, Bộ Tài chính
6. Ông Đinh Đức Hiệp - Đại diện Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ NN&MT
7. Ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam
8. Ông Nguyễn Trí Ngọc - nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt, Phó Chủ tịch thường trực Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.
9. Ông Nguyễn Đình Tùng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T Group
10. Ông Nguyễn Văn Mười - Chủ tịch CLB Doanh nghiệp Nông nghiệp nhiệt đới
11. Ông Vũ Duy Hải - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Vinacam
- Điểm cầu Đắk Lắk
12. Bà Đặng Thị Thủy - Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh Đắk Lắk
13. Ông Lê Anh Trung - Chủ tịch Hiệp hội sầu riêng Đắk Lắk
14. Ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng Thuế tỉnh Đắk Lắk
15. Bà Lê Thị Thanh Huyền - Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XIV
16. Lãnh đạo các doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng, hợp tác xã, bà con nông dân và đại diện vùng sản xuất.
