AI không phải 'chiếc đũa thần' để doanh nghiệp bứt phá

TPO - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội khẳng định: AI không phải "chiếc đũa thần", nếu dữ liệu không đúng, quy trình không đổi, nhân lực không được đào tạo thì công nghệ cũng khó tạo ra hiệu quả. Muốn chuyển đổi thực chất, doanh nghiệp cần đồng thời đổi mới quy trình và năng lực đội ngũ.

Ngày 31/7, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử - bứt phá tăng trưởng hai con số".

Phát biểu tại đây, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP Hà Nội tăng 8,22%, là mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Bên cạnh đó, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 516,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%; gần 19 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 21% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ông Trang cho biết, để cán đích tăng trưởng hai con số, mức tăng GRDP 6 tháng cuối năm cần đạt 13,44%. Đó là khoảng cách đầu tiên Thủ đô đang quyết tâm rút ngắn.

d30ccb4d-e5a7-427e-bd00-5e63dca78052jpg.jpg
Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: CL

Trên tinh thần đó, Hà Nội đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP năm 2026 lên 22%. 6 tháng đầu năm đã đạt 16,7%, nghĩa là 6 tháng cuối năm phải vượt 26%. Đây là khoảng cách thứ hai, cần cộng đồng doanh nghiệp cùng thu hẹp.

Theo ông, Hà Nội muốn tăng trưởng 2 con số, chỉ có thể tăng trưởng dựa vào từng doanh nghiệp, trước hết là doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng tăng trưởng hai con số.

Và để làm được điều này, khoa học công nghệ và chuyển đổi số sẽ là xu hướng tất yếu. Thực tế, Hà Nội hiện có 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và gần 11 nghìn doanh nghiệp công nghệ số.

Như vậy, có thể thấy nguồn cung công nghệ không nhỏ, nhu cầu thị trường cũng rất lớn. Tuy nhiên, có công nghệ chưa đồng nghĩa với có tăng trưởng.

Điểm nghẽn nằm ở chỗ nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn chuyển đổi số nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, lo ngại chi phí và rủi ro dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ có sản phẩm tốt nhưng chưa hiểu đủ bài toán của doanh nghiệp nhỏ.

“Công nghệ ở một bên, thị trường ở một bên, điều còn thiếu là nhịp nối ở giữa”, ông Trang nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nêu định hướng hành động, lấy đổi mới quản trị làm nền tảng. Cụ thể, mỗi doanh nghiệp cần xác định đúng điểm nghẽn đang cản trở tăng trưởng: chất lượng sản phẩm/dịch vụ, hàng tồn kho, dòng tiền, chi phí bán hàng, tốc độ xử lý đơn hàng, khả năng giữ khách hay mở rộng thị trường. Từ bài toán cụ thể đó mới chọn công nghệ phù hợp.

“Bởi AI, thương mại điện tử hay bất kỳ nền tảng số nào cũng không phải "chiếc đũa thần", nếu dữ liệu không đúng, quy trình không đổi, nhân lực không được đào tạo thì công nghệ cũng khó tạo ra hiệu quả. Muốn chuyển đổi thực chất, doanh nghiệp cần đồng thời đổi mới quy trình và năng lực đội ngũ”, ông Trang nói.

Cùng với đó, cần đưa công nghệ vào sản xuất và mở rộng thị trường. Theo ông, một công nghệ tốt sẽ thực sự có giá trị khi giải quyết được nhu cầu thực tế; một sản phẩm tốt sẽ tạo ra tăng trưởng khi được thị trường chấp nhận.

Vì vậy, giải pháp trọng tâm là hỗ trợ thương mại hóa, đưa nhiều hơn kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh; đồng thời đưa bài toán của doanh nghiệp trở lại đặt hàng cho viện, trường và doanh nghiệp công nghệ.

“Nói cách khác, dùng chính đầu ra của doanh nghiệp khoa học và công nghệ làm đầu vào cho nền kinh tế số”, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ nói.

Ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh: Một doanh nghiệp dùng AI để rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng; một hộ kinh doanh quản lý được dòng tiền bằng nền tảng số; một làng nghề có thêm khách hàng qua thương mại điện tử; một kết quả nghiên cứu được thương mại hóa và trở thành lực lượng sản xuất, mỗi thay đổi có thể bắt đầu rất nhỏ. Nhưng khi hàng nghìn thay đổi như vậy cùng diễn ra sẽ tạo thành năng suất mới, thị trường mới và sức bật mới cho kinh tế Thủ đô.

GS.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME cho biết, AI và thương mại điện tử đang trở thành hai công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí, mở rộng khách hàng và tạo nền tảng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo ông Mạc Quốc Anh, để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp cần đồng thời giải quyết bốn bài toán cốt lõi gồm: Tiếp cận đúng chính sách; ứng dụng đúng công nghệ; kết nối đúng nguồn lực; và mở rộng đúng thị trường. Đây cũng là trục nội dung xuyên suốt của diễn đàn năm nay.

“Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành công cụ trực tiếp nâng cao năng suất, thay vì chỉ dừng ở các phong trào hay khẩu hiệu. Các giải pháp AI, phần mềm quản trị, thương mại điện tử hay tự động hóa cần được lựa chọn trên cơ sở phù hợp với quy mô doanh nghiệp, có khả năng đo lường hiệu quả, bảo đảm an toàn dữ liệu và tạo ra giá trị thực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Mạc Quốc Anh cho biết.