Tiên phong, gương mẫu vươn mình xứng tầm Thủ đô

Tăng trưởng bền vững

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài, trong gần 40 năm đổi mới, năng suất lao động của Hà Nội tăng bình quân trên 7%/năm. Thu ngân sách Nhà nước (NSNN) qua các năm đều lập nên những cột mốc mới. Ví như, năm 2023 đạt trên 410.000 tỷ đồng; năm 2024, thu NSNN vượt 509.000 tỷ đồng, thu hút vốn FDI đạt 2,2 tỷ USD. Trong 7 tháng đầu năm 2025, tổng thu NSNN trên địa bàn là 427.000 tỷ đồng, đạt 83,1% kế hoạch năm (tăng 39,9% so với cùng kỳ 2024); thu hút vốn FDI đạt hơn 3,75 tỷ USD (tăng 91% so với cùng kỳ).

Ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, cho biết từ đầu năm 2025 đến nay, thành phố đã thành lập và tổ chức lại 8 sở, hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Từ 1/7/2025, 126 xã phường trên địa bàn thành phố thực hiện mô hình địa phương hai cấp, góp phần hoàn thiện thể chế về đơn vị hành chính, tăng cường hiệu quả phục vụ nhân dân.

Thành phố cũng đã hoàn thiện nhiều quy hoạch chung và quy hoạch chuyên ngành. Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Thành phố đã phê duyệt 83/83 đồ án quy hoạch đô thị, đặc biệt là 4 đồ án: Quy hoạch chung không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, sông Đuống; Quy hoạch bến bãi đỗ xe, trung tâm tiếp vận và trạm dừng nghỉ trên địa bàn thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Các dự án giao thông trên cao, đường sắt đô thị, tuyến đường kết nối với các đô thị vệ tinh và kết nối vùng được đẩy nhanh tiến độ. Trong đó, thành phố ưu tiên đầu tư các tuyến đường vành đai và các trục đường hướng tâm. Với phương châm “tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả”, thành phố tập trung rà soát, xử lý 712 dự án chậm triển khai.

Bí thư Thành ủy Bùi Thị Minh Hoài cho rằng, thời gian qua thành phố kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh, an toàn và hạnh phúc của người dân với triết lý phát triển dựa trên 5 trụ cột: Văn hóa, con người và di sản nghìn năm văn hiến; phát triển kinh tế xanh, kinh tế số; hạ tầng kết nối đồng bộ, hiện đại; xã hội số, đô thị thông minh; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, văn hóa, con người và di sản là nền tảng xuyên suốt cùng “3 chuyển đổi” (chuyển đổi xanh - chuyển đổi số - kinh tế tuần hoàn).

Nhân chứng của sự đổi thay

TS Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, thời gian qua Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, đặc biệt trong công tác quy hoạch. Theo TS Đào Ngọc Nghiêm, đến nay Hà Nội đã trải qua một số lần điều chỉnh địa giới hành chính. Trong đó, lần điều chỉnh địa giới hành chính năm 2008 là thể hiện rõ khát vọng phát triển của Thủ đô và mong muốn của nhân dân cả nước. Bởi sau sáp nhập, Hà Nội có nhiều tiềm năng, dư địa phát triển.

Năm 2011, Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050; sau đó Luật Thủ đô 2013 được Quốc hội thông qua đã nâng tầm và định hướng phát triển Hà Nội là đô thị đặc biệt. Đây là tiền đề để Hà Nội thu hút nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Dù vậy, thành phố cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Ví như đô thị hóa nhanh nhưng tỷ lệ đô thị còn thấp. Cùng với đó, dân số tăng nhanh kéo theo sức ép về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục. Bên cạnh đó, các đô thị vùng của tỉnh Hà Tây (cũ) phát triển chưa đồng bộ... Mới đây, Hà Nội đã thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với hai quy hoạch vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Vấn đề đặt ra là Hà Nội phải làm thế nào để nâng tỷ lệ đô thị hóa. Cùng với đó, quy hoạch xã, quy hoạch phân khu cần phải được điều chỉnh phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp.

TS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, để vươn mình, thành phố cần phải có vùng đặc thù theo Luật Thủ đô 2024 và tập trung phát triển khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, trục sông Hồng cần nâng tầm lên thành không gian cảnh quan trung tâm Hà Nội. Thành phố cũng cần phát huy giá trị hệ thống quy hoạch không gian ngầm, triển khai sớm các tuyến đường sắt đô thị mới và gắn kết đô thị với giao thông TOD (giao thông công cộng).

Đồng quan điểm, GS.TS Bùi Thị An, ĐBQH khóa XIII, Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển cộng đồng cho rằng, Hà Nội đã có những bước tiến dài, thay đổi ngoạn mục trong thời gian qua. Trong đó, nổi bật là hệ thống giao thông, thậm chí có công trình mang dấu ấn thế kỷ như cầu Nhật Tân. Bên cạnh đó, kinh tế tăng trưởng tương đối bền vững, luôn nằm trong tốp cao trên cả nước. Hệ thống trường học, cơ sở y tế được đầu tư xây dựng, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh… GS.TS Bùi Thị An cho rằng, hiện nay mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã thay cho chính quyền 3 cấp trước đây. Điều này sẽ giúp thành phố tinh gọn bộ máy, phát huy năng lực cán bộ, công chức, viên chức. Dù vậy, để Thủ đô vươn mình, trước hết đội ngũ lãnh đạo phải chuẩn đạo đức, có năng lực chuyên môn, luôn lắng nghe dân. Cùng với đó, công chức, viên chức phải có trình độ, bố trí đúng vị trí và gần dân.

Bên cạnh đó, các vấn đề thành phố cần tập trung giải quyết là ô nhiễm môi trường. Trước mắt là làm sạch các sông nội đô, để dòng sông trở lại trong xanh và giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí. Ngoài ra, thành phố cần tăng cường hạ tầng xanh trên tất cả lĩnh vực, khai thác triệt để lợi thế của Luật Thủ đô 2024, Nghị quyết 57, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị để phát triển kinh tế; đồng thời, đầu tư phát triển toàn diện để hạn chế sự chênh lệch giữa nội đô, ngoại đô.