Mở lối vào “mỏ vàng” du lịch
Từ nhiều năm nay, cơ sở sản xuất chiếu cói Kim Bồng của chị Phạm Thị Công (phường Hội An, TP. Đà Nẵng) trở thành điểm đến trải nghiệm quen thuộc của du khách, đặc biệt là khách quốc tế.
Những vị khách ghé làng Kim Bồng đôi khi không vội mua một chiếc túi cói hay tấm chiếu. Họ ngồi xuống bên khung dệt, nghe tiếng thoi đưa, thử luồn từng sợi cói qua những đường dọc ngang rồi mang về những sản phẩm handmade do chính tay mình tạo ra bên cạnh những món hàng thủ công bày bán sẵn trên kệ.
Với chị Công, khoảnh khắc ấy quan trọng không kém một đơn hàng. Bởi đó là lúc câu chuyện về nghề dệt chiếu được kể bằng chính trải nghiệm của du khách. “Mỗi năm, Hội An đón lượng khách quốc tế rất lớn. Đây cũng là thị trường mà các làng nghề, các cơ sở sản xuất có thể khai thác hiệu quả nếu làm đúng cách”, chị Công nói.
Vừa duy trì các lớp trải nghiệm nghề dệt chiếu, chị Công vừa tập trung làm mới sản phẩm để đáp ứng thị hiếu của du khách. Những sợi cói vốn gắn với tấm chiếu truyền thống được đưa vào các sản phẩm nhỏ gọn như: túi xách, quạt, đèn lồng, tấm lót ly, đệm ngồi…
Mẫu mã được chăm chút hơn, nhưng cách làm thủ công và nét riêng của làng nghề vẫn được giữ lại. Thay vì mở rộng bán hàng đại trà, cơ sở tập trung đưa sản phẩm vào các kênh phục vụ du lịch như: chuỗi cửa hàng lưu niệm, resort, khách sạn, điểm tham quan trong phố cổ…
Năm 2024, túi cói Kim Bồng của cơ sở được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Danh hiệu này giúp sản phẩm có thêm một “tấm vé” bước vào những kênh tiêu thụ mới. Song với chị Công, những sản phẩm thủ công này chỉ thực sự có ý nghĩa khi bước vào đời sống, được du khách nhìn thấy, chạm vào và hiểu câu chuyện phía sau.
Cách làm tương tự đang được HTX Nông nghiệp xanh Gò Nổi (xã Gò Nổi, TP. Đà Nẵng) thử nghiệm với các sản phẩm tinh dầu thảo mộc địa phương. Thời gian gần đây, HTX bắt đầu gắn kết du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp với sản xuất và tiêu thụ sản phẩm OCOP. Lối đi mới giúp HTX kể câu chuyện về văn hóa, con người và vùng đất, kết nối với du lịch để gia tăng giá trị sản phẩm.
Theo chị Nguyễn Thị Kiều Anh, Giám đốc HTX, thời gian qua, đơn vị đã tổ chức các hoạt động như: tham quan vùng sản xuất, trải nghiệm canh tác nông nghiệp xanh; giới thiệu, trưng bày và bán sản phẩm OCOP tại các điểm du lịch; liên kết với đơn vị lữ hành đưa khách về trải nghiệm; lồng ghép hoạt động văn hóa bản địa, ẩm thực quê, sinh hoạt làng quê.
Những tour đầu tiên với các trải nghiệm thăm vườn dược liệu, xem quy trình chiết xuất tinh dầu, ngâm chân thảo dược, khám phá các loại trà thảo mộc, thực phẩm chức năng từ dược liệu bản địa… nhận được phản hồi tích cực từ du khách.
“Chúng tôi đang từng bước hình thành chuỗi vùng thảo dược - sản phẩm OCOP - trải nghiệm - du lịch - sinh kế cộng đồng để mỗi sản phẩm OCOP có không gian kể chuyện, trở thành một phần trong hành trình khám phá của khách”, bà Kiều Anh nói.
Ðặc sản xuất khẩu tại chỗ
Gắn đặc sản, sản phẩm làng nghề với chuỗi cung ứng du lịch là hướng đi của nhiều cơ sở, hợp tác xã sản xuất sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu trên địa bàn Đà Nẵng.
Thay vì chờ du khách tìm đến, nhiều làng nghề, hợp tác xã, cơ sở sản xuất đang chủ động khai thác “mỏ vàng” du lịch của địa phương, đưa sản phẩm vào khách sạn, khu nghỉ dưỡng, điểm tham quan và chương trình tour.
Những phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu tiền tỷ xuống phố, những workshop trải nghiệm làng nghề ở Hội An, những không gian bày bán sản phẩm “made in Đà Nẵng” ở sân bay, khu nghỉ dưỡng… đang mở thêm những điểm chạm giữa đặc sản địa phương và thị trường du lịch.
Nép mình bên biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng), nhiều năm nay, chợ phiên làng chài Tân Thành trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và du khách. Những sạp hàng ở chợ bày bán đủ các loại đặc sản, đồ thủ công, sản phẩm đặc trưng được “cộp mác” OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của nhiều xã phường trên địa bàn Đà Nẵng.
Theo ông Lê Quốc Việt, Chủ nhiệm CLB Điểm đến Xứ Quảng - sáng lập phiên chợ, Đà Nẵng là thành phố du lịch nổi tiếng với cơ cấu khách quốc tế vượt 50%. Đây là điều kiện thuận lợi để sản phẩm OCOP, đặc sản có thể mở rộng thị trường, tạo cơ hội để “quà quê” xuất khẩu tại chỗ bởi khách quốc tế rất quan tâm đến câu chuyện và sản phẩm bản địa.
Lên kệ sân bay, vào resort
Đà Nẵng đã triển khai mô hình điểm trưng bày “Tinh hoa Đà Nẵng” với 2 gian hàng đầu tiên được bố trí ở Nhà ga hành khách quốc tế - Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và một resort ở phường Ngũ Hành Sơn. Theo bà Đỗ Thị Quỳnh Trâm, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, không gian trưng bày được định hướng không chỉ là nơi mua bán mà còn tổ chức thưởng thức đặc sản, workshop, hoạt động trải nghiệm và giao lưu với nghệ nhân, chủ cơ sở sản xuất để du khách tìm hiểu câu chuyện văn hóa, quy trình tạo nên sản phẩm.
“Việc xúc tiến thương mại gắn với du lịch nhằm làm đầy thêm trải nghiệm của du khách, đồng thời, tạo đầu ra cho các sản phẩm made in Đà Nẵng”, bà Trâm nói.
Ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở VH,TT&DL TP. Đà Nẵng, nhìn nhận, hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng của thành phố rất phong phú, từ làng nghề, ẩm thực bản địa đến các mô hình du lịch cộng đồng, sinh thái. Mỗi sản phẩm đều chứa đựng nguyên liệu, tri thức dân gian, kỹ năng nghề và câu chuyện văn hóa. Theo ông Sơn, những giá trị đó cần được đưa sâu hơn vào trải nghiệm thay vì chỉ dừng ở việc bày bán đơn thuần.
“Đà Nẵng hướng tới các mô hình gắn kết sản phẩm OCOP, đặc sản… với du lịch bền vững, dựa trên các trụ cột: giảm thiểu tác động môi trường, bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bằng cách lồng ghép các giá trị bản địa vào sản phẩm và điểm đến, nâng cao chất lượng trải nghiệm và bảo đảm cộng đồng địa phương được tham gia và hưởng lợi công bằng”, ông Sơn nói.
