Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Ngoại giao. Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả đạt được, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra một số vấn đề tồn tại trong quản lý, sử dụng nhà, đất công của Bộ Ngoại giao.
Một trong những hạn chế được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là việc rà soát, lập danh mục và xây dựng phương án xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc diện sắp xếp còn chậm. Việc chỉ đạo, tổ chức rà soát, phân loại nhà, đất thuộc phạm vi sắp xếp và không thuộc phạm vi sắp xếp theo quy định tại Nghị định 03/2025/NĐ-CP chưa được thực hiện kịp thời.
Đáng chú ý là cơ sở nhà, đất tại số 07B ngõ Phan Chu Trinh, Hà Nội, với diện tích 253 m². Cơ sở này đã để trống từ tháng 3/2019. Đến tháng 4/2025, Bộ Ngoại giao xác định không còn nhu cầu sử dụng và thống nhất phương án chuyển giao cho UBND TP. Hà Nội quản lý.
Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra, việc bàn giao vẫn chưa hoàn tất. Một trong những nguyên nhân được xác định là diện tích thực tế có sự chênh lệch so với diện tích ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khiến quá trình phối hợp đo đạc, xác định lại diện tích kéo dài.
Còn tại cơ sở số 120 Trần Quốc Hoàn, tình trạng quản lý, sử dụng đất cũng còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Trong tổng diện tích khoảng 6.700 m² còn lại sau khi điều chuyển một phần cho Học viện Ngoại giao, diện tích khoảng 6.000 m² dù nằm trong quy hoạch trường tiểu học nhưng chưa được Bộ Ngoại giao đưa vào phương án sắp xếp, xử lý.
Phần diện tích này để trống từ tháng 7/2025. Đầu năm 2026, Bộ Ngoại giao giao Trung tâm V75 sử dụng làm nơi bảo vệ, trông giữ xe lễ tân nhưng chưa xin ý kiến của địa phương và chưa lập phương án sử dụng theo quy định. Trong khi đó, khoảng 700 m² nhà công vụ còn lại có 17 hộ dân, nguyên là cán bộ, nhân viên, sinh sống trong thời gian dài nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Cho thuê tài sản phát sinh tranh chấp kéo dài
Tại Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra những tồn tại đáng chú ý trong việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất.
Đáng chú ý là khu đất tại số 2 ngõ 294 Kim Mã, Hà Nội, có diện tích 9.563 m². Theo kết luận thanh tra, cơ sở này đã bị bỏ trống trong thời gian dài. Sau nhiều lần xây dựng, điều chỉnh phương án đầu tư nhưng không khả thi, đến tháng 5/2026 việc đấu giá quyền thuê đã có kết quả nhưng hợp đồng vẫn chưa được ký kết.
Tại cơ sở số 154 Quán Thánh, việc quản lý, cho thuê tài sản cũng phát sinh tranh chấp kéo dài. Đối tác thuê vi phạm nghĩa vụ thanh toán, không bàn giao lại nhà, dẫn đến khoản công nợ tồn đọng gần 8 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ đồng thời chỉ ra tình trạng quản lý nhà cho thuê đối với các đối tượng không thuộc nhóm chức năng ngoại giao (nhóm 2) còn lỏng lẻo. Một số hợp đồng đã hết thời hạn nhưng chưa được gia hạn theo quy định, trong khi việc thu tiền vẫn tiếp tục diễn ra.
Từ những tồn tại được phát hiện, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Ngoại giao tổ chức rà soát, xác định rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan qua các thời kỳ để xem xét, xử lý theo quy định.
Yêu cầu nộp hơn 42 tỷ thu được từ cho thuê nhà đất
Về tài chính, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn nộp vào ngân sách Nhà nước, thông qua tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ, số tiền hơn 42,3 tỷ đồng thu được từ việc cho thuê các cơ sở nhà, đất trong thời gian hợp đồng đã hết hạn. Đồng thời, đơn vị này phải khẩn trương thu hồi khoản công nợ 7,95 tỷ đồng tại cơ sở số 154 Quán Thánh. Như vậy, riêng hai khoản tiền được Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý đã lên tới hơn 50 tỷ đồng.
Đối với cơ sở 07B ngõ Phan Chu Trinh, Cục Quản trị - Tài vụ và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài được yêu cầu phối hợp với UBND TP Hà Nội khẩn trương thống nhất số liệu đo đạc, hoàn tất thủ tục bàn giao.
Đối với diện tích khoảng 6.000 m² tại số 120 Trần Quốc Hoàn, Bộ Ngoại giao phải lập phương án sắp xếp, sử dụng theo đúng quy định; đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm khu nhà công vụ có 17 hộ dân đang sinh sống.
