Quy trình bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương

Liên quan đến công tác nhân sự Đại hội XIV của Đảng, tại các Hội nghị Trung ương 13, 14, 15 khóa XIII, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã thống nhất giới thiệu nhân sự (tái cử và tham gia lần đầu; chính thức và dự khuyết) vào Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, đồng thời thông qua Báo cáo và danh sách đề cử nhân sự giới thiệu để trình Đại hội XIV xem xét, bầu cử theo quy định.

Về số lượng Ủy viên Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị khóa mới, trong cuộc gặp mặt các cán bộ lão thành, tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp vào dịp tháng 7/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV gồm 200 người, trong đó có 180 Ủy viên Trung ương Đảng chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết. Bộ Chính trị khóa XIV dự kiến có 17-19 người, và Ban Bí thư có khoảng 11-13 ủy viên.

Theo quy định, Đại hội sẽ tiến hành bầu Ủy viên Trung ương Đảng khóa mới. Danh sách trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa mới sẽ được công bố tại Đại hội.

Sau khi Đại hội Đảng toàn quốc bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa mới, Trung ương sẽ tiến hành Hội nghị Trung ương lần thứ nhất, để bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Ban Chấp hành Trung ương khóa mới sau đó sẽ ra mắt tại Đại hội.

Quyết định 190/2024 của Ban Chấp hành Trung ương quy định về quy chế bầu cử trong Đảng. Theo đó, việc bầu cử ở đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng do đại hội quyết định.

Đối với việc bầu Bộ Chính trị, quy trình bầu được quy định theo các bước sau:

1. Phiên họp thứ nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng do Tổng Bí thư khóa trước (tái cử hoặc không tái cử) làm triệu tập viên khai mạc và chủ trì cho đến khi bầu xong Đoàn Chủ tịch hội nghị. Trường hợp Tổng Bí thư khóa trước không thể làm triệu tập viên thì Đoàn Chủ tịch Đại hội cử triệu tập viên.

2. Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Ủy viên Bộ Chính trị cần bầu.

3. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Ủy viên Bộ Chính trị.

4. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những đồng chí được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá trước đề cử vào Bộ Chính trị.

5. Tiến hành ứng cử, đề cử.

6. Họp tổ để thảo luận.

7. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

8. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Bộ Chính trị.

9. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Quy trình bầu Tổng Bí thư

Quyết định 190 nêu rõ quy trình bầu Tổng Bí thư gồm 5 bước:

1. Đoàn Chủ tịch báo cáo về yêu cầu, tiêu chuẩn Tổng Bí thư và dự kiến nhân sự Tổng Bí thư được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước giới thiệu, ý kiến giới thiệu của Bộ Chính trị khóa mới, kết quả giới thiệu nhân sự Tổng Bí thư của đại hội để hội nghị tham khảo.

2. Họp tổ để thảo luận và tiến hành ứng cử, đề cử.

3. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định; lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

4. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử.

5. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Điều 25 Quyết định 190 quy định về các bước bầu Ban Bí thư, gồm:

1. Tổng Bí thư thay mặt Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Ủy viên Ban Bí thư cần bầu.

2. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Ủy viên Ban Bí thư.

3. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những đồng chí được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước đề cử vào Ban Bí thư.

4. Tiến hành ứng cử, đề cử.

5. Họp tổ để thảo luận.

6. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người tự ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

7. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Ban Bí thư.

8. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.