Từ ngày 29/7/2025 đến 21/10/2025, các chuyên gia của Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi khí hậu (CeCREC) đã thực hiện cuộc khảo sát bẫy ảnh tại khu vực xã Đông Thái (xã Yên Đồng và Yên Thái cũ), tỉnh Ninh Bình, nơi được biết đến với sự tồn tại của loài Voọc mông trắng cực kỳ quý hiếm.
Quá trình khảo sát bằng bẫy ảnh và thiết bị bay không người lái, các nhà bảo tồn đã ghi nhận 3.340 hình ảnh, trong đó có 417 ảnh về động vật, bao gồm 260 ảnh các loài thú là động vật có vú và 157 ảnh các loài chim, với 12 loài động vật có vú và 15 loài chim đã được nhận dạng rõ ràng.
Trong danh sách này hầu hết là các loài thú hiếm gặp như Voọc mông trắng, Chồn bạc má phía Nam, Sơn dương, Mèo rừng, Cầy vòi mốc, Đon, Chuột hươu bé, Sóc bụng đỏ, Chồn vàng, Lợn rừng.
Các loài chim được ghi nhận gồm Khướu đá hoa, Oanh lưng xanh, Đuôi cụt đầu xám, Đuôi cụt nâu, Đuôi cụt bụng đỏ, Vạc rừng, Gà nước họng trắng, Bìm bịp lớn, Cu luồng, Hoét xanh mỏ vàng, Diều hoa Miến Điện.
Đáng lưu ý trong số này có 6 loài động vật quý hiếm, trong đó Voọc mông trắng thuộc nhóm 'Cực kỳ nguy cấp', Sơn dương thuộc nhóm 'Nguy cấp', Vạc rừng thuộc nhóm ‘Sẽ Nguy cấp’, Khỉ mốc thuộc nhóm 'Dễ bị tổn thương', Cầy vòi mốc thuộc nhóm ‘Ít quan tâm’ (Paguma larvata) và Chim đuôi cụt bụng đỏ thuộc nhóm ‘Sẽ Nguy cấp’.
Trước đó, trong cuộc khảo sát thực địa truyền thống và bằng thiết bị bay không người lái của tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Quốc tế Three Monkeys Wildlife Conservancy (TMWC), ngoài loài Voọc mông trắng và Sơn dương, còn ghi nhận được loài Rùa sa nhân (Cuora mouhotii) được liệt kê 'Nguy cấp'.
Theo các chuyên gia của Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi khí hậu, với 7 loài bị đe dọa và 12 loài được bảo vệ trong Nghị định 84/2021/NĐ-CP, đã khẳng định khu vực rừng phòng hộ trên địa bàn xã Đồng Thái có giá trị cao về đa dạng sinh học ở miền Bắc Việt Nam.
Điều này sẽ là cơ sở hữu ích cho việc nâng hạng rừng khu vực này trở thành cấp rừng đặc dụng tiến đến thành lập "Khu bảo tồn loài và sinh cảnh".
Các chuyên gia cho rằng, căn cứ vào nghị định 156/2018/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Lâm nghiệp, khu vực rừng xã Đông Thái hoàn toàn đủ tiêu chí thành lập Khu bảo tồn loài và sinh cảnh với mục tiêu bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng, bảo tồn thiên nhiên kết hợp với phát triển du lịch sinh thái tại địa phương.
Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi khí hậu (CeCREC) đề xuất tìm kiếm thêm nguồn lực để hỗ trợ công tác quản lý bảo vệ rừng, nghiên cứu đa dạng sinh học sâu hơn đồng thời lên phương án thành lập Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voọc mông trắng.