TPO - Hàng loạt hiện vật thể khối lớn như máy bay, xe tăng, xe bọc thép, pháo… trưng bày ngoài trời tại Bảo tàng Lịch sử TP. Huế hiện xuống cấp, mục nát sau nhiều năm phơi mưa nắng và di dời. Lãnh đạo bảo tàng cho biết đã lập phương án bảo quản, chờ bố trí kinh phí để triển khai trong năm 2026.
Tại trụ sở số 268 Điện Biên Phủ (phường Thuận Hóa), Bảo tàng Lịch sử TP. Huế hiện trưng bày ngoài trời 18 hiện vật chiến tranh khối lớn gồm máy bay, xe tăng, xe bọc thép và pháo các loại. Tuy nhiên, sau nhiều năm phơi nắng dầm mưa và trải qua quá trình di dời, nhiều hiện vật đã hư hỏng nặng, rỉ sét, mục nát kết cấu, xịt lốp, đứt xích. Theo ghi nhận của phóng viên, nhóm hiện vật nổi bật gồm 4 máy bay, 4 xe tăng, 2 xe bọc thép và 6 khẩu pháo từng được sử dụng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954-1975). Trong đó có 4 máy bay quân sự cấp 5 do Bộ Quốc phòng cấp cho địa phương năm 2012. Đáng chú ý, máy bay A-37 - chiến lợi phẩm thu được trong cuộc tổng tấn công và nổi dậy xuân 1975 tại sân bay Biên Hòa (Đồng Nai), hiện có dấu hiệu xuống cấp rõ rệt. Đây là dòng máy bay từng được Phi đội Quyết thắng sử dụng ném bom sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28/4/1975, góp phần quan trọng trong chiến thắng Chiến dịch Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, máy bay AD-7 (số hiệu 135344) từng được Mỹ sử dụng tại chiến trường Trị - Thiên Huế cũng bị hoen rỉ, phai màu sơn xuống cấp do không có mái che, phần đuôi xuất hiện nhiều chữ viết, ký hiệu lạ.
Không chỉ máy bay, toàn bộ 4 xe tăng đang trưng bày đều bị rỉ sét nặng phần thân vỏ và bánh xích, bên trong buồng lái nhiều vị trí mục nát. Hai xe bọc thép bị hư hại nghiêm trọng, đứt xích, nội thất xuống cấp.
Các khẩu pháo, dù từng được sơn lại, vẫn tiếp tục bị tác động bởi thời tiết khắc nghiệt, trong đó có pháo cỡ nòng lớn bị xịt lốp.
Được biết, năm 2024, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế chuyển về địa chỉ 268 Điện Biên Phủ nhằm trả lại không gian di tích Quốc Tử Giám triều Nguyễn - nơi đơn vị từng “ở nhờ” gần nửa thế kỷ để làm điểm bảo quản, lưu giữ, trưng bày hiện vật. Hiện Bảo tàng lên kế hoạch tiếp tục di dời về khu nhà đất số 24 đường Tố Hữu (phường Vỹ Dạ), từng là trụ sở UBND quận Thuận Hóa cũ.
Liên quan nhiều hiện vật hoen rỉ, mục nát kết kim loại, xịt lốp, ông Nguyễn Đức Lộc - Giám đốc Bảo tàng Lịch sử TP Huế, cho biết, ngay khi chuyển toàn bộ cơ quan và hiện vật lên địa điểm mới vào tháng 11/2024, bảo tàng đã nhận thấy dấu hiệu xuống cấp và chủ động mời đơn vị chuyên môn của quân đội khảo sát, đánh giá hiện trạng, xây dựng phương án bảo quản nhóm hiện vật ngoài trời.
Theo ông Lộc, kế hoạch bảo quản đã được trình Sở Văn hóa và Thể thao, UBND TP. Huế thống nhất chủ trương. Sở Tài chính thành phố cũng cử đại diện khảo sát thực tế nhưng sau đó thông báo chưa thể bố trí kinh phí trong năm 2025, dự kiến chuyển sang năm 2026. Hiện Bảo tàng tiếp tục hoàn thiện và trình lại kế hoạch bảo quản để sớm triển khai.
“Hiện vật ngoài trời khó bảo quản hơn hiện vật thông thường. Vấn đề lớn nhất là kích thước, tính chuyên dụng cao. Muốn bảo quản phải có kỹ thuật phù hợp và nguồn lực đầy đủ, cả con người lẫn phương tiện”, ông Lộc nói.
