Không nhất thiết phải cắt điện, nước
Tại phiên thảo luận, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cơ bản đồng tình với việc trao các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Thủ đô đã được dự thảo đề cập. Tuy nhiên, ông Hòa còn băn khoăn với việc giao HĐND thành phố quy định các trường hợp cụ thể về cắt điện, nước.
Cụ thể, để đảm bảo an ninh, trật tự, theo dự thảo, HĐND thành phố quy định việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh đối với công trình xây dựng sai quy hoạch; không có giấy phép; xây dựng sai, xây dựng trên đất bị lấn chiếm; chưa đảm bảo về phòng cháy chữa cháy.
Quy định này cũng áp dụng với các cơ sở kinh doanh dịch vụ vũ trường, kinh doanh dịch vụ karaoke không bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy; cơ sở vi phạm trong lĩnh vực môi trường mà không thực hiện yêu cầu về việc dừng hành vi vi phạm, hoặc không khắc phục hậu quả...
Ông Hòa nhớ lại, trước đây khi Quốc hội thảo luận về Luật Thủ đô và các nghị quyết đặc thù, nội dung này đã từng được nhiều đại biểu nêu ý kiến.
“Tôi đề nghị cơ quan soạn thảo và thành phố Hà Nội có báo cáo, giải trình rõ: Trong quá trình thực hiện trước đây, việc không áp dụng biện pháp cắt điện, nước có phát sinh vướng mắc gì hay không”, ông Hòa nêu rõ.
Vẫn theo đại biểu, hiện nay chúng ta đã có nhiều công cụ, chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, không nhất thiết phải áp dụng biện pháp cắt điện, nước.
“Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân trong khu vực, do đó cần hết sức cân nhắc”, đại biểu lưu ý.
Giải trình sau đó về quy định cắt điện, nước, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay, nội dung này đã được thảo luận nhiều khi sửa đổi Luật Thủ đô vào năm 2012, khi đó Quốc hội không đồng ý quy định nội dung này.
Đến lần sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024, cũng có nhiều đại biểu quan tâm, song vấn đề này đã được Quốc hội đồng ý đưa vào luật. Vì vậy, lần sửa đổi này là kế thừa quy định của Luật Thủ đô hiện hành chứ không phải nội dung mới.
Di dời cơ sở sản xuất, nhà máy ra khỏi nội đô
Bên cạnh đó, ông Phạm Văn Hòa còn đặc biệt quan tâm đến vấn đề môi trường, nhất là chất lượng không khí của Hà Nội. Trong nhiều năm gần đây, theo các báo cáo quan trắc, chất lượng không khí ở Hà Nội thường xuyên ở mức thấp hoặc trung bình, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người dân.
Ông chỉ rõ, nguyên nhân có cả khách quan và chủ quan, nhưng yếu tố con người là rất rõ. Hà Nội hiện có mật độ dân số rất cao, tập trung nhiều nhà cao tầng, cơ sở sản xuất, bệnh viện, trường học và các cơ quan trung ương. Vì thế, áp lực lên môi trường ngày càng lớn.
Để giải quyết căn cơ vấn đề này, ông Hòa đề nghị có các giải pháp mạnh mẽ hơn, trong đó có việc giãn dân, di dời dân cư khỏi khu vực nội đô; đồng thời rà soát, xử lý các chung cư cũ, xuống cấp theo hướng không chỉ sửa chữa mà cần di dời, tái thiết.
“Muốn làm được điều này, phải phát triển mạnh nhà ở xã hội để người dân có điều kiện ổn định cuộc sống”, đại biểu cho hay.
Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng đề nghị tiếp tục đẩy nhanh việc di dời các cơ sở sản xuất, nhà máy ra khỏi nội đô. Thực tế cho thấy, chủ trương này đã được đặt ra từ lâu nhưng tiến độ còn chậm, chưa đạt yêu cầu. Việc sử dụng nhiên liệu trong sinh hoạt và sản xuất cũng là nguyên nhân lớn gây ô nhiễm, cần được kiểm soát chặt chẽ hơn.
“Tôi cho rằng, Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này cần quan tâm giải quyết các vấn đề cốt lõi nêu trên, để Hà Nội thực sự có môi trường sống trong lành, xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, nơi người dân cả nước có thể tự hào khi đến sinh sống và làm việc”, ông Hòa nêu.
Mở rộng hơn diện thu hồi đất
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Trường Giang - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, nêu, dự thảo đã quy định về việc thu hồi đất trên địa bàn thành phố. Cụ thể, trường hợp thu hồi đất vùng phụ cận đường bộ, đường sắt đô thị, thu hồi đất để đầu tư xây dựng mới trục đường bộ, đường sắt đô thị hoặc mở rộng trục đường bộ hiện có theo quy hoạch.
Ông Giang cho rằng, dự thảo chưa thể chế hóa đầy đủ theo đúng tinh thần Nghị quyết 02/NQ-TW của Bộ Chính trị vừa ban hành. Trong đó nêu rất rõ nghiên cứu mở rộng thu hồi đất vùng phụ cận nhà ga, các tuyến giao thông mới để tạo nguồn tái đầu tư hạ tầng trọng tâm là đường sắt đô thị.
“Như vậy, dự thảo luật đã mở rộng hơn, tức là thu hồi đất đối với việc mở rộng trục đường bộ hiện có theo quy hoạch”, ông chỉ rõ và đề nghị với quy định này, cần báo cáo lại cấp có thẩm quyền để báo cáo Quốc hội xem xét quyết định.
Ngân sách có thể ví như một “chiếc bánh”, cần được phân chia hợp lý, hài hòa. Việc ưu tiên cho Thủ đô là cần thiết, nhưng cũng phải bảo đảm sự cân đối, quan tâm đến các địa phương khác để cùng phát triển, theo đại biểu Phạm Văn Hòa.
