Ý tưởng nảy mầm từ những ao đầm tuổi thơ
“Giải thưởng Lương Định Của là nguồn động viên rất lớn để tôi tiếp tục theo đuổi con đường nông nghiệp công nghệ cao. Tôi tin rằng nếu làm nông nghiệp bằng khoa học, sự kiên trì và trách nhiệm với môi trường, người trẻ hoàn toàn có thể làm giàu bền vững ngay trên quê hương mình”, chàng trai 9x Nguyễn Hữu Thắng chia sẻ khi là đại diện duy nhất của Nghệ An được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao Giải thưởng Lương Định Của năm 2025.
Sinh ra và lớn lên ở vùng ven biển Diễn Trung (huyện Diễn Châu cũ), tuổi thơ của Thắng gắn liền với những ao đầm, con nước và các vụ nuôi tôm theo mùa. Nghề nuôi trồng thủy sản giúp nhiều gia đình cải thiện đời sống, song cũng chất chứa không ít nỗi lo: Môi trường ô nhiễm, dịch bệnh khó kiểm soát, sản xuất phụ thuộc nhiều vào thời tiết và kinh nghiệm truyền thống.
Những trăn trở ấy theo Thắng suốt những năm tháng học tập, thôi thúc anh lựa chọn thi vào chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học Vinh. “Tôi muốn học để quay về làm nghề một cách bài bản hơn, bền vững hơn cho chính quê hương mình”, Thắng chia sẻ.
Từ giảng đường đại học, những bài học về sinh học thủy sản, môi trường nước, kiểm soát dịch bệnh dần được Thắng liên hệ với thực tế sản xuất của gia đình và địa phương. Khi nhận ra phương thức nuôi truyền thống ngày càng bộc lộ nhiều rủi ro, anh bắt đầu ấp ủ ý tưởng xây dựng mô hình nuôi tôm công nghệ cao, tuần hoàn khép kín – coi trọng kiểm soát môi trường nước và phòng ngừa dịch bệnh ngay từ đầu.
Từ năm 2017, khi còn là sinh viên năm 2, bên cạnh việc học tập, Thắng dành nhiều thời gian tìm hiểu, so sánh các mô hình nuôi tôm hiệu quả trong và ngoài tỉnh. Hơn một năm nghiên cứu, quan sát thực tế, ý tưởng nuôi tôm tuần hoàn khép kín dần được định hình rõ ràng.
Năm 2018, Thắng mạnh dạn tham gia Cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp trong thanh niên Nghệ An” và xuất sắc giành giải Nhì. Giải thưởng không chỉ là sự ghi nhận cho một ý tưởng xuất phát từ giảng đường, mà còn mở ra những hỗ trợ thiết thực: Nguồn vốn vay gần 100 triệu đồng, cùng sự đồng hành của tổ chức Đoàn trong việc truy xuất nguồn gốc và chứng nhận an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, như Thắng thừa nhận, từ ý tưởng đến thực tiễn là một khoảng cách dài, đòi hỏi nhiều hơn lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ.
Trái ngọt đến từ sự kiên trì
Sau khi tốt nghiệp đại học, Thắng tiếp tục đi làm, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình nuôi tôm trong và ngoài tỉnh. Đến năm 2020, anh quyết định thuê 8.000m² đất, đầu tư gần 500 triệu đồng xây dựng hệ thống nuôi tôm tuần hoàn khép kín gồm 3 ao nuôi và 2 ao chứa nước. Nguồn vốn ngoài hỗ trợ từ tổ chức Đoàn còn có khoản vay ngân hàng và đặc biệt là sự ủng hộ lớn từ gia đình.
Bố mẹ Thắng không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn chia sẻ kinh nghiệm, động viên tinh thần, tạo điểm tựa để con trai mạnh dạn khởi nghiệp. Thế nhưng, thất bại đã đến ngay vụ nuôi đầu tiên. Sai sót trong xử lý chế phẩm sinh học khiến tôm nhiễm bệnh, hiệu quả không đạt như mong muốn. “Đó là cú vấp lớn đầu tiên, khiến tôi vừa thiệt hại kinh tế, vừa cảm thấy áy náy vì đã phụ lòng những người tin tưởng mình”, Thắng nhớ lại.
Không bỏ cuộc, anh dành thời gian rà soát toàn bộ quy trình, điều chỉnh cách vận hành, chủ động hơn trong kiểm soát môi trường nước và phòng ngừa dịch bệnh. Năm 2021, vụ nuôi tiếp theo mang lại doanh thu 1,6 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí và bù lỗ cho vụ đầu tiên, mô hình bắt đầu cho thấy hướng đi đúng.
Từ nền tảng ấy, Thắng từng bước mở rộng quy mô, bổ sung hạ tầng, hoàn thiện quy trình theo hướng khoa học, bài bản hơn. Đến năm 2024, hệ thống nuôi tôm công nghệ cao của Thắng đã vận hành ổn định trên diện tích 20.000m², với 6 ao nuôi và 4 ao xử lý nước.
Mỗi khâu đều được kiểm soát chặt chẽ, từ nguồn nước, chế phẩm sinh học đến điều kiện môi trường. Kết quả, vụ thu hoạch năm 2024 đạt doanh thu 8,6 tỷ đồng, sản lượng 56,5 tấn tôm thương phẩm.
Năm 2025, thiên tai bất thường tiếp tục thử thách mô hình khi một số hạng mục hạ tầng bị ảnh hưởng. Thắng phải đầu tư thay thế máy móc, gia cố hệ thống, trực tiếp bám ao, vừa vận hành vừa đào tạo lao động. Sự nỗ lực ấy giúp trang trại vượt khó, đạt doanh thu hơn 11 tỷ đồng với sản lượng trên 64 tấn tôm. “Trong sản xuất, kinh doanh, thành công và rủi ro luôn song hành. Điều quan trọng là phải có đủ kiến thức, đủ bản lĩnh để đi tiếp”, Thắng chia sẻ.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình của Nguyễn Hữu Thắng còn tạo việc làm ổn định cho 6 lao động trẻ tại địa phương và từ 4 - 6 lao động thời vụ, với thu nhập bình quân khoảng 11 triệu đồng/người/tháng.
Từ những ao đầm tuổi thơ đến Giải thưởng Lương Định Của, hành trình của Nguyễn Hữu Thắng là câu chuyện của tri thức, của khoa học gắn với thực tiễn, và của một thế hệ nhà nông trẻ đang từng ngày làm mới diện mạo nông nghiệp quê hương.
Chị Võ Thị Duyên – Bí thư Đoàn xã An Châu chia sẻ: “Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, mô hình nuôi tôm tuần hoàn khép kín của Nguyễn Hữu Thắng còn thể hiện tư duy sản xuất hiện đại, coi trọng yếu tố môi trường và phát triển bền vững. Từ một ý tưởng khởi nghiệp của người trẻ, Thắng đã xây dựng được mô hình bài bản, tạo việc làm ổn định cho lao động tại chỗ, góp phần thay đổi cách nghĩ, cách làm trong nuôi trồng thủy sản ở địa phương. Trong thời gian tới, Đoàn xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Thắng cũng như các thanh niên có ý tưởng khởi nghiệp, phát triển kinh tế, góp phần xây dựng phong trào thanh niên làm kinh tế ngày càng hiệu quả, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”.