Iran tuyên bố 'ngón tay đã trên cò súng'

Trong video, chỉ huy IRGC tuyên bố, lực lượng “sẵn sàng hơn bao giờ hết, ngón tay đã ở trên cò súng”, thể hiện tinh thần sẵn sàng đối đầu khi hạm đội Mỹ tiến gần Trung Đông.

Wion News ngày 24/1 đưa tin, lãnh đạo tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã di chuyển vào một boong-ke (hầm trú ẩn kiên cố) tại Tehran, do lo ngại một cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ. Động thái này được xem là chỉ dấu về mức độ căng thẳng cực cao trong giới lãnh đạo Tehran.

Trước đó, ngày 24/1, hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao của Iran khẳng định, Tehran sẽ coi “bất kỳ cuộc tấn công nào” dù nhỏ hay lớn là “chiến tranh toàn diện” và sẽ đáp trả mạnh mẽ. Phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ điều động một nhóm tác chiến tàu sân bay cùng nhiều khí tài quân sự tới Trung Đông.

Căng thẳng hiện tại không xuất phát từ một sự kiện đơn lẻ mà là hệ quả của nhiều yếu tố chồng chất. Một nguồn phân tích từ Caliber.az ngày 24/1 cho thấy Washington đã triển khai một lực lượng quân sự lớn, bao gồm nhóm tác chiến tàu sân bay do USS Abraham Lincoln dẫn đầu, cùng nhiều máy bay chiến đấu cơ động vào vùng Vịnh. Điều này là sự chuẩn bị không chỉ mang tính phòng thủ mà biểu hiện khả năng thực hiện chiến dịch quân sự nhằm gây áp lực với Tehran.

Trong khi đó, Tehran đang đối mặt cuộc khủng hoảng nội bộ sâu sắc. Ngoài đối đầu Mỹ, Iran đang chịu áp lực từ các cuộc biểu tình quy mô lớn do khủng hoảng kinh tế và lạm phát, và chính quyền đã dùng quân đội và IRGC trấn áp, dẫn tới hàng nghìn thương vong, càng làm suy yếu sự ổn định nội bộ. Điều này đã khiến lãnh đạo Iran ở trong thế bị bao vây cả về chính trị bên ngoài lẫn sức ép đối nội, tạo thêm động lực cho Tehran thể hiệnquan điểm cứng rắn hơn với Washington.

3 kịch bản chính

Những diễn biến mới nhất cho thấy quan hệ giữa Mỹ và Iran hiện ở ngưỡng rất nhạy cảm; các tuyên bố quân sự và răn đe của hai phía dẫn tới việc duy trì thế đối đầu. Các báo cáo mới nhất từ Times of India, Reuters và phân tích chiến lược trên Caliber.az đều cho thấy nguy cơ leo thang là hiện hữu, nhưng mức độ và tính chất của cuộc đối đầu thực tế vẫn phụ thuộc vào quyết định chính trị cuối cùng từ hai chính quyền.

Tình thế hiện nay cho thấy, một cuộc đối đầu quân sự toàn diện vẫn chưa diễn ra ngay lập tức, nhưng khả năng này không thể loại trừ hoàn toàn nếu các bên thất bại trong việc tìm giải pháp ngoại giao hoặc giảm căng thẳng trước áp lực nội bộ và quốc tế.

Khi chảo lửa Trung Đông nóng lên, các nhà phân tích đưa ra 3 kịch bản chính: xung đợt giới hạn nhưng nghiêm trọng, leo thang thành chiến tranh quy mô lớn và đối đầu kéo dài nhưng không bùng nổ thành chiến tranh, theo Caliber.az.

Với kịch bản xung đột giới hạn nhưng nghiêm trọng, Mỹ có thể thực hiện một cuộc tấn công có kiểm soát nhằm vào các mục tiêu quân sự hoặc cơ sở hạt nhân của Iran, nhưng không mở rộng thành chiến tranh toàn diện. Tehran có thể đáp trả thông qua vệ tinh, tên lửa, máy bay không người lái hoặc phá hoại hàng hải, tạo ra một vòng đối đầu đe dọa an ninh khu vực.

Nếu một bên, đặc biệt Iran, coi cuộc tấn công hạn chế của Mỹ là hành động thù địch chính thức, điều này có thể kích hoạt phản ứng lớn hơn từ Tehran, bao gồm không kích cơ sở Mỹ và đồng minh trong khu vực. Điều này theo đánh giá của chuyên gia quân sự có thể khiến bạo lực lan rộng hơn trong khu vực.

Trong kịch bản đối đầu kéo dài nhưng không bùng phát thành chiến tranh, cả hai bên giữ thế đối đầu căng thẳng, đồng thời các bên trung gian như các nước vùng Vịnh và Liên Hiệp Quốc tăng cường ngoại giao nhằm tránh xung đột trực tiếp. Đây là kịch bản án binh nhưng vẫn căng thẳng được nhiều nhà quan sát quốc tế đánh giá có xác suất cao hơn so với chiến tranh toàn diện.

Giới chuyên gia cũng lưu ý rằng, dù lực lượng Mỹ đã được triển khai mạnh mẽ, quyết định cuối cùng về hành động quân sự vẫn nằm trong tay chính trị, tức là Washington vẫn có thể chọn đường lối ngoại giao nếu đánh giá chi phí chiến tranh quá lớn.

Hệ quả nếu chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ

Nếu xung đột giữa Iran và Mỹ thực sự xảy ra, hệ quả không chỉ gói gọn trong Trung Đông. Một cuộc chiến như vậy sẽ tác động sâu rộng đến an ninh khu vực, ảnh hưởng tới giá dầu, thị trường năng lượng toàn cầu và làm gia tăng khủng hoảng nhân đạo.

Các lực lượng đồng minh và nhóm vũ trang thân Iran có thể bị kéo vào xung đột, làm phức tạp hơn bối cảnh an ninh Trung Đông. Vì Trung Đông là trung tâm sản xuất năng lượng, xung đột sẽ khiến giá dầu đi lên, dẫn tới gia tăng bất ổn trong thị trường toàn cầu, giá dầu thế giới có thể tăng cao nhất lịch sử. Khu vực này cũng có thể chứng kiến làn sóng di cư và nhu cầu viện trợ nhân đạo tăng vọt.

Ngày 26/1, Times of Israel đưa tin, Tư lệnh Bộ chỉ huy miền Bắc của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Thiếu tướng Rafi Milo, hôm 25/1 nói rằng, IDF đang chuẩn bị cho khả năng một cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể kích hoạt sự trả đũa của Iran chống lại Israel.

“Chúng tôi không biết điều này sẽ đi đến đâu”, tướng Milo nói trong bài phát biểu được phát sóng trên kênh truyền hình Channel 12 News. “Chúng tôi thấy Mỹ đang tăng cường lực lượng, cả ở Vịnh Ba Tư và khắp Trung Đông”, ông nói.

Tướng Milo cho biết, quân đội Israel đang trong tình trạng cảnh giác cao độ trước bất kỳ sự leo thang nào, nếu Mỹ quyết định tấn công Iran. “Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng, vì vậy nếu Mỹ quyết định tấn công Iran, chúng tôi hiểu rằng điều đó có thể ảnh hưởng đến Israel, với một phần phản ứng của Iran có thể lan đến đây”, ông nói.

Ông nói thêm rằng, Israel cũng đang theo dõi sát sao liệu lực lượng Hezbollah có thể tham gia vào một cuộc đối đầu rộng lớn hơn hay không. “Chúng tôi rất cảnh giác, đã chuẩn bị và sẵn sàng phòng thủ mạnh mẽ cũng như chuẩn bị phản ứng tấn công”, ông tuyên bố.