Với 27 nước thành viên, EU là một thực thể kinh tế, chính trị đặc thù với 8 định chế chính. Trong đó, Hội đồng châu Âu (gồm lãnh đạo các nước thành viên EU và Chủ tịch Hội đồng châu Âu) là cơ quan định hướng chính trị cao nhất, có chức năng xác định đường lối, ưu tiên và định hướng phát triển chiến lược của EU.
EU là nền kinh tế lớn thứ 3 trên thế giới, GDP đạt 19,4 ngàn tỷ USD, trao đổi ngoại khối EU chiếm khoảng 14% trao đổi thương mại toàn cầu. EU đang tích cực củng cố thị trường nội khối, đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ chiến lược và năng lực cạnh tranh, triển khai các sáng kiến, chiến lược mới.
Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1990. Hai bên hiện có 4 hiệp định song phương có hiệu lực. Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) đã được 21/27 nước thành viên EU phê chuẩn.
Kim ngạch thương mại Việt Nam - EU trong 11 tháng năm 2025 đạt trên 66,8 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2024. EU là đối tác thương mại lớn thứ 4 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 5 của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU và lớn nhất trong ASEAN.
Tổng FDI của EU tại Việt Nam đạt 30 tỷ USD, đứng thứ 6/140 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam có 98 dự án đầu tư sang EU, với tổng vốn 434,88 triệu USD.
Về hợp tác phát triển, EU là một trong những nhà cung cấp viện trợ lớn cho Việt Nam, với cam kết viện trợ 210 triệu euro không hoàn lại cho Việt Nam giai đoạn 2021 – 2024.
