Hơn 20 năm giữ gìn nghề vẽ mặt nạ truyền thống Hội An

Lớn lên trong không gian ngập tràn sắc màu của những chiếc đầu lân, mùi sơn, mùi giấy bồi và tiếng cọ quệt, chị Nguyễn Thị Huyền Trang (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng) đã sớm gắn cuộc đời mình với nghề vẽ mặt nạ truyền thống. Hơn 20 năm qua, chị âm thầm nối nghiệp cha, trở thành thế hệ kế cận, bền bỉ gìn giữ một nghề thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa phố Hội.
Tại Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An, nơi chị Trang cùng em gái ngày ngày làm việc, những chiếc mặt nạ được xếp ngay ngắn trên kệ gỗ. Có mặt nạ ông Địa, chú Tễu, các nhân vật tuồng cổ… mỗi chiếc là sắc thái, một biểu cảm riêng. Tất cả đều được làm hoàn toàn thủ công, từ khâu bồi giấy, tạo khuôn đến vẽ màu, phủ bóng. Ảnh: Duy Quốc.
Giữa không gian nồng mùi giấy bồi, sơn màu và tiếng cọ quệt, qua bàn tay khéo léo của chị, từng khuôn mặt dần hiện lên sống động, mang hơi thở của nghệ thuật dân gian phố Hội.
Chị Trang cho biết gia đình chị nhiều đời gắn bó với nghề làm và trang trí đầu lân, phục vụ các lễ hội dân gian, Trung thu, Tết Nguyên đán. Chính từ những chiếc đầu lân với hoa văn cầu kỳ, sắc màu mạnh mẽ, chị dần tìm tòi, học hỏi để phát triển thêm dòng sản phẩm mặt nạ trang trí thủ công.
Khác với mặt nạ sản xuất hàng loạt trên thị trường, mỗi chiếc mặt nạ do chị Trang thực hiện đều là một tác phẩm độc bản. Chị không bao giờ vẽ hai chiếc mặt nạ giống hệt nhau. Dù khách hàng đặt số lượng lớn. “Vẽ mặt nạ là vẽ cảm xúc. Mỗi ngày, tâm trạng khác nhau thì nét vẽ cũng khác. Tôi đặt hết cảm xúc của mình vào từng nét cọ, nên không thể có sự trùng lặp”, chị Trang nói.
Những chiếc mặt nạ được tạo hình trước khi vẽ, sau đó hoàn thiện thành sản phẩm.
Nhiều du khách đến Hội An hào hứng khi tự tay vẽ và trải nghiệm làm mặt nạ truyền thống.
Không chỉ là vật trang trí, theo quan niệm dân gian, mặt nạ còn mang ý nghĩa tâm linh. Nhiều gia đình mua mặt nạ về treo trong nhà với mong muốn xua đuổi điều xấu, cầu bình an, may mắn. Chính vì vậy, mỗi tác phẩm không chỉ đòi hỏi kỹ thuật, mà còn cần sự cẩn trọng, tôn trọng các giá trị văn hóa truyền thống.
Trải qua hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, chị Trang vẫn lặng lẽ cầm cọ, gìn giữ từng đường nét xưa cũ. Mỗi chiếc mặt nạ ra đời không chỉ là một sản phẩm thủ công, mà còn kể câu chuyện về sự kế thừa, lòng yêu nghề và khát vọng gìn giữ hồn văn hóa phố Hội. “Giữ nghề không chỉ là mưu sinh, mà còn là giữ lại một phần ký ức, một nét văn hóa của Hội An. Tôi chỉ mong mình còn đủ sức để vẽ và truyền lại cho thế hệ sau”, chị Trang chia sẻ.