Hành động vì dân, 'không để một ngày lãng phí'

Mệnh lệnh của thời đại

Đại hội XIV của Đảng vừa qua đã phát đi tinh thần hành động rất cao. Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” đã nhấn mạnh yêu cầu “không để một ngày lãng phí, không để một tuần lãng phí”. Vì sao trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu hành động nhanh lại trở thành vấn đề cấp bách, thưa ông?

Đại hội XIV của Đảng là một đại hội có nhiều điểm rất đặc biệt, trong đó nổi bật là sự nhấn mạnh tinh thần hành động. Điều này phản ánh đúng yêu cầu của thời đại mới - một thời đại vận động nhanh, biến đổi nhanh, đòi hỏi phản ứng nhanh. Do đó, có thể gọi đây là một “đại hội hành động”, với yêu cầu chuyển từ tư duy nhận thức sang tư duy tổ chức thực hiện một cách quyết liệt.

Sự chuyển dịch đó xuất phát từ nhiều lý do. Trước hết, phải khẳng định rằng, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta rất coi trọng vai trò của lý luận. Đường lối, nghị quyết của Đảng về cơ bản là đúng, bởi lý luận có vai trò dẫn dắt, soi đường cho hành động. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, xây dựng và nhận thức lý luận đã khó, nhưng tổ chức thực hiện còn khó hơn rất nhiều. Trong nhiều nhiệm kỳ, khi tổng kết việc thực hiện nghị quyết, chúng ta thường phải thừa nhận một thực tế là kết quả chưa đạt như kỳ vọng, nguyên nhân chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Đến Đại hội XIV, về mặt lý luận, có thể nói chúng ta đã đạt được sự thống nhất và nhận thức khá rõ ràng. Từ tư duy về kỷ nguyên mới, mục tiêu phát triển, quản trị quốc gia, xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, phát triển văn hóa, hiện đại hóa kinh tế, cho đến vai trò của các thành phần kinh tế… đều đã được chuẩn bị kỹ lưỡng trong các văn kiện. Vấn đề đặt ra lúc này không còn là nhận thức đúng hay chưa, mà là tổ chức thực hiện như thế nào.

Trong khi đó, cơ hội phát triển của đất nước không chờ đợi chúng ta. Công nghệ thay đổi từng năm, từng ngày, thậm chí từng giờ. Những thành tựu công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo xuất hiện và tạo ra những bước thay đổi nhảy vọt, hoàn toàn khác trước. Nếu không hành động nhanh, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội và bị đứng ngoài dòng chảy phát triển của thế giới.

Lịch sử cho thấy, nếu nắm bắt được cơ hội, nếu chớp đúng thời cơ, thì có thể tạo ra bước ngoặt lớn. Năm 1945, từ thân phận một dân tộc nô lệ, với nguồn lực rất hạn chế, chúng ta đã giành được độc lập dân tộc chính là nhờ biết nắm bắt thời cơ. Trong phát triển kinh tế cũng vậy, thời cơ nếu không được tận dụng thì cơ hội sẽ trôi qua và không trở lại.

Một điểm rất quan trọng nữa là trong thực tiễn lãnh đạo, giữa lý luận và hành động luôn tồn tại một khoảng cách. Có những vấn đề nếu chờ lý luận hoàn toàn sáng tỏ thì có thể mất rất nhiều thời gian, thậm chí bỏ lỡ cơ hội. Chính hành động trong thực tiễn sẽ kiểm nghiệm, bổ sung và làm giàu thêm cho lý luận, đồng thời thể hiện rõ bản lĩnh lãnh đạo của Đảng. Tinh thần hành động quyết liệt được nhấn mạnh tại Đại hội XIV phản ánh đúng yêu cầu của thời đại mới - một thời đại vận động nhanh, biến đổi nhanh, đòi hỏi phản ứng nhanh.

Thể chế thông thoáng để cán bộ dám làm, dám đột phá

Để tinh thần hành động của Đại hội XIV đi vào cuộc sống và tạo ra kết quả thực chất, vai trò của đội ngũ cán bộ trong tổ chức thực hiện có ý nghĩa then chốt như thế nào, thưa ông?

Đội ngũ lãnh đạo hiện nay là đội ngũ đã được đào tạo, rèn luyện và thử thách trong thực tiễn 40 năm đổi mới, trải qua nhiều đợt chỉnh đốn Đảng. Về năng lực, phẩm chất đạo đức và tư cách, có thể nói các tiêu chuẩn lần này được đặt ra rất cao, rõ ràng và chặt chẽ. Những cán bộ được lựa chọn đều đã trải qua thử thách cả về lý luận, thực tiễn và đạo đức, tạo cơ sở để đáp ứng yêu cầu hành động trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, có tư duy đúng thôi chưa đủ. Hành động còn phụ thuộc rất lớn vào môi trường hành động, tức là thể chế. Thể chế mà tắc nghẽn thì hành động cũng không thể thông suốt. Người Việt Nam vốn rất sáng tạo, nhưng trong thời kỳ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, muốn sáng tạo cũng không làm được vì thể chế bị nghẽn.

Chính vì vậy, để hành động hiệu quả, phải tiếp tục xây dựng một môi trường thể chế thông thoáng. Cùng với đó, Đảng tiếp tục đẩy mạnh khuyến khích và bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nếu ở đâu còn tắc nghẽn, dù ở Trung ương hay địa phương, thì cán bộ phải dám đột phá để tháo gỡ.

Bên cạnh tư duy và thể chế, hành động còn cần có động lực. Động lực bao gồm cả vật chất và tinh thần. Về vật chất, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã từng bước giải quyết các vấn đề liên quan đến tiền lương, bảo hiểm, an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo và đội ngũ cán bộ, qua đó giảm bớt những khó khăn trong đời sống. Về động lực tinh thần, đó là sự ghi nhận, tôn vinh và đánh giá đúng mức của Đảng đối với những cán bộ làm việc hiệu quả, dám đổi mới, dám hành động. Khi tư duy đúng, thể chế thông thoáng và động lực được bảo đảm, thì sẽ khắc phục được tình trạng trì trệ, thói quen trông chờ, xin - cho, phụ thuộc mệnh lệnh cấp trên.

Một yếu tố quan trọng nữa là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, rõ ràng, gắn quyền hạn với trách nhiệm cá nhân. Ai được giao việc gì thì phải chịu trách nhiệm đến cùng việc đó. Đây là điều kiện quan trọng để tinh thần hành động lan tỏa trong toàn hệ thống.

“Vector tổng hợp” cho tăng trưởng và phát triển

Nhìn lại những chuyển động lớn mà Đảng ta đã thực hiện trong thời gian gần đây, đặc biệt tinh thần hành động sau Đại hội XIV của Đảng, ông dự báo như thế nào về khả năng thực hiện hai mục tiêu 100 năm mà Đảng đã đề ra?

Để hiện thực được mục tiêu, đến năm 2030 - 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao, gắn với nền công nghiệp hiện đại, và đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước - Việt Nam trở thành nước thu nhập cao, có nền công nghiệp hiện đại ngang tầm các nước phát triển, thì quyết tâm chính trị phải đủ lớn và cách làm đúng.

“Cơ hội phát triển của đất nước không chờ đợi chúng ta. Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ đang diễn ra với tốc độ rất nhanh. Công nghệ thay đổi từng năm, từng ngày, thậm chí từng giờ. Những thành tựu công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo xuất hiện và tạo ra những bước thay đổi nhảy vọt, hoàn toàn khác trước. Nếu không hành động nhanh, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội và bị đứng ngoài dòng chảy phát triển của thế giới”.

Muốn làm được điều đó, trước hết, về phía Đảng, phải xây dựng cho được một Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, “là đạo đức, là văn minh”. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải thực sự là những chiến sĩ tiên phong, là bộ tham mưu chiến lược đúng nghĩa. Việc chỉnh đốn Đảng phải được tiến hành thường xuyên, quyết liệt, bởi thực tế cho thấy vẫn còn một bộ phận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Không có đạo đức trong sáng thì không thể có hành động đúng đắn.

Yếu tố thứ hai là phải xác định đúng và trúng các động lực phát triển của giai đoạn mới. Đảng ta đã chỉ rõ động lực then chốt là khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ đó huy động được trí tuệ, năng lực của toàn xã hội. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Yếu tố thứ ba là phải phát huy sức mạnh tổng hợp của xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại - một bài học lớn trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Khi chúng ta tháo gỡ được các điểm nghẽn, hành động quyết liệt, phát huy được mọi nguồn lực trong và ngoài nước, thì tất cả các yếu tố đó sẽ tạo thành một “vector tổng hợp” cho tăng trưởng và phát triển. Trên cơ sở đó, tôi cho rằng các mục tiêu 100 năm mà Đảng ta đề ra là hoàn toàn có cơ sở để thực hiện.

Xin cảm ơn ông!