Giải mã thông điệp linh vật ngựa của Huế

Những tạo tác linh vật ngựa Bính Ngọ tại Hội Xuân Huế 2026 được bố trí ở nhiều không gian công cộng ven đôi bờ sông Hương và các khu vực khác của thành phố, không chỉ tạo điểm nhấn cảnh quan mà còn thể hiện cách Huế gửi gắm thông điệp đầu năm bằng ngôn ngữ văn hóa và mỹ thuật.
“Song Mã”, “Tam Mã”, "Mã Thượng Chi Đệ”… là những tạo hình linh vật ngựa mang tính sáng tạo nhưng vẫn gìn giữ hồn cốt bản sắc Huế trong Tết Bính Ngọ 2026. Điểm đáng chú ý là linh vật ngựa năm nay không đi theo lối tạo hình tả thực. Thay vào đó, các tác phẩm được cách điệu theo hướng biểu trưng, nhấn vào hình khối, đường nét hiện đại nhưng vẫn giữ chất Huế thông qua hệ họa tiết và bảng màu truyền thống.
Nguồn cảm hứng của linh vật được chắt lọc từ lịch sử và nghệ thuật Việt Nam, với trọng tâm là mỹ học cung đình Huế. Nhiều chi tiết được nghiên cứu từ hoa văn kiến trúc triều Nguyễn, trang phục cung đình, kết hợp kỹ thuật sơn son thếp vàng đặc trưng. Nhờ vậy, linh vật vừa mới mẻ, vừa gợi nhắc bản sắc cố đô, tạo cảm giác gần gũi với không gian đô thị Huế.
Trong quan niệm dân gian, ngựa là biểu tượng của sự hanh thông, tiến lên và thuận lợi. Thành ngữ “mã đáo thành công” vì thế được xem như lời chúc phổ biến trong dịp đầu năm. Với Huế, hình tượng ngựa Bính Ngọ không chỉ mang ý nghĩa may mắn, mà còn phản ánh tinh thần chuyển động và khát vọng đổi mới của một đô thị di sản đang bước sang giai đoạn phát triển mới.
Tại khu vực đài phun nước công viên trước trụ sở UBND TP. Huế, tác phẩm Song Mã được đặt đối xứng, gợi triết lý âm - dương hài hòa. Hai gam màu đỏ và lam kết hợp kỹ thuật sơn thếp tạo hiệu ứng nổi bật, nhấn mạnh ý niệm cát tường và sự cân bằng. Thông điệp được gửi gắm đó là phát triển đi cùng sự hài hòa, giữ gìn được sự ổn định trong khi vẫn tạo ra động lực mới.
Trước Trường THPT Chuyên Quốc học Huế thuộc bờ nam sông Hương (phường Thuận Hóa), tác phẩm Tam Mã gây ấn tượng với hình ảnh 3 chú ngựa vượt cổng xuân, hướng về phía trước. Bảng màu vàng - đỏ - lam được sử dụng có chủ ý, tượng trưng cho thịnh vượng, may mắn và bình an. Cách tạo hình chuyển động mạnh tạo cảm giác khởi đầu hanh thông, phù hợp với thông điệp “mã đáo thành công”. Việc đặt cụm linh vật ở khu vực gắn với giáo dục cũng cho thấy sự liên tưởng đến lớp trẻ, tri thức và tinh thần bứt phá.
Trong khi đó, tại công viên Thương Bạc bờ bắc sông Hương (phường Phú Xuân), tác phẩm Mã Thượng Chi Đệ (馬上之第), với ý nghĩa của sự thành công, thăng tiến, tái hiện hình tượng ngựa “phi thiên”, gợi liên tưởng đến truyền thuyết Thánh Gióng.
Trong khi bờm và đuôi ngựa được cách điệu theo hình tượng Long Mã truyền thống xứ Huế, biểu trưng cho trí tuệ, đức hạnh và khát vọng vươn xa. So với Song Mã và Tam Mã, tác phẩm này tạo cảm giác bay bổng hơn, như một cách nhấn mạnh tầm nhìn dài hạn, không chỉ là lời chúc đầu năm mà còn là mong muốn vươn lên mạnh mẽ.
Có thể thấy mỗi tác phẩm mang một lớp nghĩa riêng, nhưng đều hướng về thông điệp chung, đó là Huế đang làm mới cách tổ chức không gian Tết theo hướng có bản sắc và chứa đựng những ý nghĩa. Linh vật ngựa Tết Bính Ngọ xứ Huế không chỉ đơn thuần để tạo mỹ quan hay phục vụ check-in, mà được đặt trong mạch tư duy thiết kế mang tính sáng tạo, kết hợp yếu tố văn hóa truyền thống với ngôn ngữ tạo hình hiện đại.
Trong bối cảnh TP. Huế trên hành trình xây dựng hình ảnh của một đô thị di sản, việc đưa các tác phẩm nghệ thuật ra không gian công cộng cũng phản ánh xu hướng tổ chức lễ hội theo hướng vừa văn minh, hiện đại, lại có chiều sâu. Thông qua linh vật ngựa Bính Ngọ, Huế gửi đi một thông điệp khởi đầu năm mới trên nền tảng bản sắc, sự tự tin và nội lực văn hóa.
Có thể thấy linh vật ngựa Tết Bính Ngọ 2026 xứ Huế không chỉ tạo không khí lạc quan, vui tươi, phấn khởi đầu năm mới, mà còn cho thấy cách địa phương này thể hiện tinh thần đổi mới nhưng vẫn gìn giữ những giá trị hồn cốt, bản sắc. Đó là hướng tiếp cận sáng tạo, góp phần khẳng định hình ảnh Huế trong giai đoạn phát triển mới.